Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 90.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Ziszczenie się warunku nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ca 1116/15Sąd Okręgowy w Kielcach

Zwrot opłaty za kartę pojazdu – wyrok SO w Kielcach

Fragment uzasadnienia

… wniósł powód zaskarżając go w części tj. co do kwoty 75 zł. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisu art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. 2004 Nr 90 poz.864/2) zwanego dalej WE w zw. z art. 410 §2 k.c. poprzez przyjęcie, że wadliwy przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. określający wysokość…
  • bezpodstawne wzbogacenie
Czytaj orzeczenie
V Ca 371/15Sąd Okręgowy w Siedlcach

Dotacja dla niepublicznego przedszkola – wyrok SO w Siedlcach

Fragment uzasadnienia

… z wyżywieniem uczniów w przedszkolach, które to wyżywienie finansowane jest z wpłat dokonywanych przez rodziców na wyodrębnione rachunki. Zgodnie z treścią art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., poz. 2572 ze zm., dalej zwana: u.s.o.) dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 % ustalonych w budżecie danej gminy wydatków…
I C 372/12Sąd Rejonowy w Trzebnicy

Zwrot nadpłaty za kartę pojazdu – wyrok SR w Trzebnicy

Fragment uzasadnienia

… jako świadczenie nienależne w rozumieniu art.. 410 §2 kc. Podstawa świadczenia według prawa krajowego istniała w dacie jego spełnienia, jednak pozostawała w sprzeczności z art. 90 TWE, jednak pobrana po dniu 1 maja 2005 r. jest świadczeniem nienależnym, a organ, który ją pobrał, jest zobowiązany do jej zwrotu. W myśl art. 409 kc obowiązek zwrotu korzyści istnieje, jeżeli wyzbywający się jej powinien był liczyć się z…
  • nienależne świadczenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 90: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 90 Kodeksu cywilnego określa zasadę, że ziszczenie się warunku nie ma mocy wstecznej, czyli nie wywołuje skutków prawnych z datą wcześniejszą od momentu jego spełnienia. Oznacza to, że dopiero od chwili, gdy warunek się ziszcza, wywierane są skutki prawne przewidziane w umowie lub ustawie. Jedynie w sytuacji, gdy strony wyraźnie inaczej zastrzegły w umowie, dopuszczalne jest, by skutki ziszczenia warunku działały wstecz – to jest tzw. działanie o charakterze ex tunc. Przepis ten zwraca uwagę na doczesność skutków warunkowych, co ma znaczenie przy interpretacji umów zawierających warunki zawieszające lub rozwiązujące.

Przepis Art. 90 KC ma zastosowanie w sytuacjach, gdy w treści umowy lub przepisach prawa występuje warunek – zdarzenie przyszłe i niepewne, od którego uzależniona jest zmiana stanu prawnego. Wówczas, aż do momentu ziszczenia się warunku, nie wywołuje on żadnych skutków. Przykładowo, w umowie kupna-sprzedaży zawartej pod warunkiem sprzedaży poprzedniego mieszkania, dopiero spełnienie się tego warunku powoduje powstanie obowiązku przeniesienia własności. Ograniczenie mocy wstecznej ułatwia ocenę momentu powstania obowiązków oraz chroni przed niejasnościami dotyczącymi skutków prawnych.

Na przykład, jeśli ktoś kupuje samochód, a umowa przewiduje, że sprzedaż nastąpi pod warunkiem uzyskania kredytu, to tylko po uzyskaniu kredytu dochodzi do skutecznego przeniesienia własności pojazdu. Ziszczenie się tego warunku nie oznacza, że umowa zaczęła obowiązywać wcześniej – od dnia zawarcia – lecz od dnia spełnienia się warunku. Gdyby w umowie zawarto inaczej, wskazując, że skutki miałyby działać wstecz, to nabywca byłby właścicielem pojazdu z datą wcześniejszą niż dzień spełnienia warunku.

Częstym błędem jest mylenie ziszczenia warunku z datą zawarcia umowy i przypisywanie skutków prawnych od momentu umowy, nie zaś od ziszczenia warunku. Również niewłaściwe jest ignorowanie postanowień umownych, które mogą modyfikować działanie tej zasady i wprowadzać moc wsteczną. Odwołując się do Art. 90 KC, należy zawsze dokładnie sprawdzić formułowanie warunku i jego ustalenia w kontrakcie. W sprawach indywidualnych, z uwagi na różnorodność konstrukcji prawnych, wskazane jest skonsultowanie się z radcą lub adwokatem w celu prawidłowego rozumienia i zastosowania normy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to znaczy, że ziszczenie warunku nie ma mocy wstecznej?

Oznacza to, że skutki prawne spełnienia warunku zaczynają działać dopiero od momentu jego ziszczenia, a nie wcześniej.

Czy można w umowie ustalić, żeby warunek działał wstecz?

Tak, przepis przewiduje, że można inaczej zastrzec moc wsteczną ziszczenia warunku w treści umowy.

Jakie znaczenie ma ta zasada dla stosunków prawnych?

Zapewnia jasność co do momentu powstania skutków prawnych związanych z warunkiem i chroni przed niepewnością.

Czy warunek zawsze musi zostać spełniony, by wywołać skutki prawne?

Tak, dopóki warunek się nie ziszcza, nie następuje przewidziana zmiana stanu prawnego.

Co zrobić, gdy mam wątpliwości co do działania warunku w konkretnej umowie?

W takiej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić skutki prawne warunku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 90