Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 13 lipca 2026
Warunkowo uprawniony może wykonywać wszelkie czynności, które zmierzają do zachowania jego prawa.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… wpisu jest zbliżona do położenia uprawnionego warunkowo, wpis konstytutywny uznawany jest bowiem z tzw. warunek prawny. Uzasadnione więc będzie stosowanie, w drodze analogii, art. 91 k.c., uprawniającego go do wykonywania wszelkich czynności które zmierzają do zachowania oczekiwanego prawa, nie może on jednak być w tym czasie traktowany jako podmiot tego prawa. Prawo użytkowania wieczystego przysługiwało nadal zbywcy, on…
Fragment uzasadnienia
… orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale – w sensie merytorycznym – dotyczących wcześniejszych jego faz. Przykładowo, pełnomocnik może w ramach umocowania określonego w art. 91 k.c. złożyć już po prawomocnym zakończeniu sprawy wniosek o wydanie odpisu wcześniej wydanego orzeczenia, wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia albo wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej itp. …”.…
Fragment uzasadnienia
… do prowadzenia w imieniu mocodawcy wszelkich spraw toczących się z jego udziałem, a zakres uprawnień pełnomocnika procesowego ustanowionego takim pełnomocnictwem określa art. 91 k.c. Rację ma Sąd drugiej instancji, że - w świetle powołanej wyżej uchwały - przepis ten nie obejmuje swoim zakresem umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i występowania w wywołanym jej wniesieniem postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Jednakże…
Fragment uzasadnienia
… warunki powstania tego prawa. W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach, pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie art. 16 u.k.w.h. w związku z art. 1 u.k.w.h. i art. 91 k.c., art. 6268 § 1 i 2 w związku z art. 13 § 1 i 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. i art. 328 § 2 w związku z art. 378 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Powołując się na te podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 91: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 91 Kodeksu cywilnego wskazuje, że warunkowo uprawniony ma prawo do wykonywania wszelkich czynności prowadzących do zachowania swojego prawa. W praktyce oznacza to, że osoba posiadająca prawo, które zależy od spełnienia określonego warunku, może realizować działania służące ochronie lub zabezpieczeniu tego prawa mimo, że prawo to jest jeszcze uzależnione od warunku. Norma pozwala zatem na aktywną postawę warunkowo uprawnionego w zakresie zabezpieczenia swoich interesów przed utratą lub uszkodzeniem, a jednocześnie nie narusza zasad dotyczących ostatecznego powstania lub utraty prawa, które zależy od spełnienia warunku.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy prawo danej osoby jest jeszcze w stanie niezupełnym, warunkowym. Przykładem może być prawo do nieruchomości odziedziczonej pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów, np. potwierdzenia dziedziczenia. Warunkowo uprawniony może w tym czasie wykonywać czynności, które zabezpieczą rzecz przed utratą wartości lub innymi szkodami, jak np. regularne konserwowanie lub zapewnienie ochrony przed zniszczeniem. Przepis dotyczy również innych przypadków, gdzie uprawnienie jest zawieszone na warunku lub zdarzeniu przyszłym i niepewnym, ale wymaga już działań ochronnych.
Konkretnym przykładem jest sytuacja, gdy osoba jest warunkowo uprawniona do rzeczy ruchomej, na przykład samochodu, pod warunkiem spełnienia określonych formalności. Choć jeszcze nie jest właścicielem na pełnych prawach, może wykonywać czynności takie jak zabezpieczenie przed uszkodzeniem, serwisowanie pojazdu czy podejmowanie działań niezbędnych dla zachowania samochodu. W ten sposób chroni swoje przyszłe prawo oraz wartość rzeczy, nie przekraczając jednak zakresu uprawnienia, które uzyskuje dopiero po spełnieniu warunku.
Powszechnym błędem przy stosowaniu art. 91 KC jest mylenie warunkowego prawa z pełnym prawem podmiotowym. Często uważa się, że warunkowo uprawniony może dokonywać wszelkich czynności, także rozporządzających prawem, co nie jest prawdą. Przepis pozwala jedynie na czynności zmierzające do zachowania prawa, a nie do jego zbycia czy przekazania innym podmiotom. Warto zatem rozróżniać zakres uprawnień i wykonywać tylko te czynności, które rzeczywiście służą ochronie prawa warunkowego. Artykuł 91 podkreśla ograniczony charakter działania warunkowo uprawnionego. W sprawach indywidualnych zaleca się skonsultowanie z prawnikiem w celu precyzyjnego określenia zakresu uprawnień i dopuszczalnych czynności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Warunkowo uprawniony to osoba, której prawo zależy od spełnienia określonego warunku lub zdarzenia przyszłego i niepewnego.
Może on wykonywać wszelkie czynności zmierzające do zachowania swojego prawa, czyli działania ochronne i zabezpieczające.
Nie, przepis pozwala jedynie na czynności zmierzające do zachowania prawa, a nie na rozporządzanie nim.
Gdy prawo jest jeszcze nabywane warunkowo, np. w przypadku dziedziczenia pod warunkiem, i wymaga zabezpieczenia przed utratą wartości.
Tak, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem, by ustalić zakres dozwolonych czynności w konkretnej sprawie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 91