I CSK 1513/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
7 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 7 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M.N.
z udziałem P.D.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej P.D.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Ostrołęce
z 18 listopada 2024 r., I Ca 254/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania
kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 1 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce dokonał
podziału majątku wspólnego M.N. i P.D.
Postanowieniem z 18 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił
apelację.
W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienia prawne.
I CSK 1513/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Kwestia wskazana w skardze nie budzi rozbieżności w aktualnym
orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przyjmuje się tu m.in., że dopłaty unijne powinny
być rozliczone przy podziale majątku, bo są dochodem z gospodarstwa rolnego,
czyli z reguły majątku dotychczas wspólnego. Niezależnie od tego, także jeżeli
kwalifikować je jako dochód, czy to z majątku wspólnego czy też z majątku
I CSK 1513/25
3
odrębnego, to taki dochód niezależnie od źródła pochodzenia powiększa majątek
wspólny. Tego rodzaju wierzytelności stanowią więc dochód, który podlega
zaliczeniu do majątku dorobkowego stron i podlega podziałowi (zob. postanowienie
SN z 8 lipca 2022 r., II CSKP 995/22).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
[SOP]
