I CSK 1460/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
20 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowo-akcyjnej w W.
z udziałem E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowo-akcyjnej w W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
z 5 lutego 2025 r., II Ca 1786/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
I CSK 1460/25
2
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni P.
Sp. z o.o. S.k.a w W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej,
zarzucając, że w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa
materialnego i procesowego, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano wielokrotnie, że wniosek o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok
podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) – odrębne i
samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Wynika to z odmiennej funkcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, która polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne
rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione z punktu widzenia jej
publicznoprawnych celów. Cele te sprawiają, że ocena podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia ma następczy charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym
zweryfikowaniem powodów przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania
(przyczyn kasacyjnych). Odsyłanie do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia w
celu umotywowania przyczyn kasacyjnych jest w związku z tym niedopuszczalne i
zapoznaje szczególną funkcję wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, uniemożliwiając Sądowi Najwyższemu ocenę istnienia przyczyn
kasacyjnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r.,
IV CSK 575/18 i powołane tam wcześniejsze orzecznictwo, a także postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2020 r., II CSK 499/19 i z dnia 15 października
2020 r., IV CSK 175/20). Dotyczy to – lege non distinguente – wszystkich przyczyn
kasacyjnych, w tym również oczywistej zasadności skargi (por. m.in. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2024 r., I CSK 4759/22).
Złożona skarga nie czyniła zadość temu wymaganiu, ponieważ zarówno
petitum, jak i uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania zawierało
I CSK 1460/25
3
odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Już z tego względu wniosek nie
mógł okazać się skuteczny.
Niezależnie od tego mankamentu, w razie braku jednolitej i utrwalonej
wykładni ze strony orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz ugruntowanego,
jednolitego poglądu doktryny, opowiedzenie się przez Sąd a quo za jednym z
występujących w judykaturze poglądów prawnych, przy odpowiednim uzasadnieniu
tego stanowiska, nie może być co do zasady rozpatrywane w płaszczyźnie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, która wymaga wykazania, że zaskarżone
orzeczenie jest błędne w stopniu elementarnym i widocznym już prima vista dla
każdego przeciętnego prawnika. Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie
rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, w której Sąd a quo – dostrzegając
rozbieżne zapatrywania wyrażane w judykaturze Sądu Najwyższego – wsparł
rozstrzygnięcie argumentacją rozwiniętą m.in. w postanowieniach Sądu
Najwyższego z dnia 2 grudnia 2016 r., I CSK 819/15 i z dnia 27 lutego 2020 r., I
CSK 722/19, wyjaśniając jednocześnie, dlaczego uznał tę interpretację za zasadną
i nie podzielił przeciwnego kierunku argumentacji, prezentowanego m.in. w
powołanym przez skarżącą postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 września
2023 r., II CSKP 363/23.
Rozważana sytuacja mogłaby ewentualnie podlegać ocenie w ramach
innych przyczyn kasacyjnych, przyczyn takich w skardze jednak nie sformułowano,
a tym bardziej nie uzasadniono.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[a.ł]
I CSK 1460/25
4
