I CSK 1320/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
19 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S.K., O.W., A.D., L.P., O.P., W.W., M.K., M.S. i H.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu
Lasy Państwowe Nadleśnictwo […].
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na skutek skargi kasacyjnej S.K., O.W., A.D., L.P., O.P., W.W., M.K.,
M.S. i H.S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
z 29 sierpnia 2024 r., III Ca 798/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
I CSK 1320/25
2
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
W złożonej skardze kasacyjnej skarżący S.K., O.W., A.D., L.P., O.P., W.W.,
M.K., M.S. i H.S. powołali się na potrzebę wykładni art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w związku
z art. 175 i art. 5 k.c. przez wyjaśnienie, czy dyspozycją tych przepisów,
powodującą przerwanie biegu zasiedzenia nieruchomości przejętej w przeszłości
na własność Skarbu Państwa bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem
prawa, było objęte wystąpienie przez jedną z powódek z wnioskiem o zawezwanie
do próby ugodowej przez wydanie na jej rzecz nieruchomości stanowiącej
uprzednio własność jej poprzednika prawnego, gdyż stanowiło zamanifestowanie
samoistnemu posiadaczowi woli odzyskania posiadania nieruchomości przez
właściciela w okresie biegu terminu zasiedzenia, czy czynność ta - z uwagi na
okoliczności dotyczące jej podjęcia - została przedsięwzięta jedynie po to, aby
doprowadzić do przerwy biegu terminu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb
Państwa i związku z tym nie można jej uznać za czynność podjętą bezpośrednio w
celu dochodzenia roszczenia, a tym samym powodującą przerwę biegu terminu
zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa.
Powołanie się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa lub
zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez
skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca
2007 r., II CSK 84/07).
I CSK 1320/25
3
Wywody wniosku – w zestawieniu z motywami rozstrzygnięć Sądów meriti –
nie pozwalały przyjąć, że w okolicznościach sprawy wystąpiła powołana przyczyna
kasacyjna z przyczyn, które zostały bliżej przedstawione w wydanym w
analogicznych okolicznościach postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26
czerwca 2025 r., I CSK 1263/25. Należało w szczególności zważyć, że stanowisko
wyrażone przez Sądy meriti wpisywało się w jeden z poglądów wypowiadanych w
orzecznictwie w kontekście traktowania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej
jako czynności prowadzącej do przerwy biegu zasiedzenia w miarodajnym stanie
prawnym, poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o
zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2459).
Podłożem zapatrywania wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu były
ponadto szczególne i zaakcentowane przez Sąd Okręgowy okoliczności faktyczne,
w których wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został złożony w dniu
poprzedzającym dzień upływu 30 letniego terminu zasiedzenia, łącznie przez
ponad sto osób domagających się zwrotu nieruchomości od ich samoistnego
posiadacza, do wniosku nie zostały dołączone dokumenty potwierdzające prawo
własności poprzedników prawnych wnioskodawczyni ani też dokumenty
potwierdzające następstwo prawne po jej poprzedniku, wniosek zawierał na tyle
ogólnikowe uzasadnienie, że nie stwarzał podstaw do wyrażenia przez przeciwnika
wniosku woli ugodowego rozwiązania sporu, a ponadto posiadacz samoistny
przejawiał trwale negatywne stanowisko co do możliwości zawarcia ugody w takich
stanach faktycznych, jak występujące w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym
postanowieniem, o czym niewątpliwie wiedział pełnomocnik wzywających.
Specyfika sprawy, w której wydano zaskarżone postanowienie, nie stwarzała
adekwatnej podstawy do formułowania przez Sąd Najwyższy wypowiedzi o
abstrakcyjnym charakterze, która mogłaby prowadzić do ujednolicenia wykładni
prawa w postulowanym aspekcie, co stanowi cel przyczyny kasacyjnej określonej w
art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Także sam sposób sformułowania wniosku wskazywał na
to, że skarżącym nie chodziło w istocie o rozwianie trudności wykładniczych na tle
art. 123 § 1 pkt 1 w związku z art. 175 k.c. w relewantnym stanie prawnym, lecz o
poddanie ocenie Sądu Najwyższego prawidłowości stanowiska Sądu Okręgowego
I CSK 1320/25
4
co do tego, czy in casu wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – z uwagi na
okoliczności jego złożenia – istotnie nie prowadził do przerwania biegu zasiedzenia.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 102, art. 391 § 1 i
art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
