I CSK 1169/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
8 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.G. i Z.G.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.)
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
(poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.)
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 9 października 2025 r., I ACa 650/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700
(dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
pozwanemu odpisu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,
tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym 22 lutego 2021 r. i skierowanym przeciwko Bank1. S.A.
z siedzibą w W. (obecnie Bank S.A. w W. – KRS nr […]), powodowie – Z.G. i B.G.
domagali się zasądzenia od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 99.478,61 zł z
tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych; kwoty 31.770,71 CHF
z tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych wraz z należnymi
odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty.
I CSK 1169/26
2
Powodowie sformułowali również żądanie ewentualne wnosząc o zasądzenie od
pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 87.417,49 zł z tytułu zwrotu części
nienależnie nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, wraz z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, a to
wobec przyjęcia, że wiążąca strony umowa o dewizowy kredyt
mieszkaniowy/inwestorski nr […] z 20 października 2008 r. jest, w ich ocenie,
umową kredytu złotowego udzielonego w kwocie 136.271,90 zł, oprocentowaną
zgodnie z postanowieniami tej umowy, względnie, że umowa ta podlega rozliczeniu
po uzgodnieniu w dniu jej zawarcia i zastosowaniu do wypłaty kredytu o stałym
kursie CHF w wysokości 2,2792 PLN/CHF, z zachowaniem pozostałych warunków
umownych, co w konsekwencji skutkowało nieważnością lub bezskutecznością
wyszczególnionych postanowień umownych. Powodowie w uzasadnieniu pozwu
wskazali, że 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita spłata kredytu przewidzianego
sporną umową nr […] z 20 października 2008 r., z tym, że w okresie od 5 listopada
2008 r. do 2 stycznia 2019 r. powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie
kwoty 124.424,87 zł oraz 31.770,71 CHF. W ramach roszczenia głównego pozwu
powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego zwrotu nienależnych
świadczeń za okres od 22 lutego 2011 r. do 11 sierpnia 2020 r., w wysokości
99.478,61 zł oraz 31.770,71 CHF.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o: oddalenie powództwa w całości,
podnosząc również zarzut przedawnienia w zakresie obejmującym: odsetkową
część rat kapitałowo - odsetkowych w części dotyczącej roszczeń powstałych
ponad 3 lata przed wniesieniem pozwu oraz rat kapitałowo - odsetkowych w części
dotyczącej roszczeń powstałych ponad 10 lat przed wniesieniem pozwu.
Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy powodowie chcieli
sfinansować zakup nieruchomości gruntowej na rynku wtórnym, za cenę w złotych
polskich, w zamiarze poprawy swoich oraz córki warunków mieszkaniowych, w
konsekwencji mając zamiar budowy na nabywanej działce domu mieszkalnego.
Powód jest (i był wówczas instalatorem), prowadził własną działalność
gospodarczą, ale nabywana nieruchomość nie miała być przeznaczona na
prowadzenie tej działalności, kredyt miał służyć wyłącznie celom mieszkaniowym.
Dnia 20 października 2008 r. powodowie zawarli z Bank1 S.A. w W. (poprzednikiem
I CSK 1169/26
3
prawnym pozwanego) umowę o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski nr […],
którą Bank udzielił im kredytu w wysokości 59.789,36 CHF. Kredytobiorcy
zobowiązali się do wykorzystania środków z kredytu na finansowanie zakupu działki
budowlanej nr […] w miejscowości Ś. Dnia 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita
spłata kredytu z tytułu spornej umowy nr […] z 20 października 2008 r., przy czym
ostatnia wpłata końcowa nastąpiła w walucie CHF (31.770,71 zł) a wcześniejsze
planowe raty do grudnia 2018 r. następowały w PLN po przeliczeniu według tabel
kursowych Banku. W okresie od 5 listopada 2008 r. do 2 stycznia 2019 r.
powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie 124.424,87 zł oraz
31.770,71 CHF.
W wyniku rozpoznania sprawy, wyrokiem z 18 października 2023 r. Sąd
Okręgowy w Poznaniu, w szczególności: zasądził od pozwanego łącznie na rzecz
powodów kwotę 99 478,61 zł oraz kwotę 31 770,71 CHF - obie kwoty z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 roku do dnia zapłaty
(pkt 1).
Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł
pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa
materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 69
ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo
bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.
oraz art. 58 § 1 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1
pkt 4 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw.
z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. art. 3852 § 1 k.c.
w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c. w zw. z
art. 354 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art.
6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 1 k.c. i art. 358 § 2 i 3 k.c. i art. 24 ust.
2 i 3 ustawy o NBP oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1954 r. przepisy
wprowadzające k.c. i art. 69 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; art. 405 k.c. w zw. z
art. 410 § 2 k.c.; art. 455 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c.; art. 411 pkt 2 i pkt 4 k.c. oraz
naruszenie przepisów postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 2 i 5
k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c.
We wnioskach apelacji skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku
I CSK 1169/26
4
poprzez oddalenie powództwa w całości; następczo podniósł zarzut potrącenia
wierzytelności powodów dochodzonej w sprawie z wzajemną wierzytelnością
Banku o zwrot kwoty udzielonego powodom kredytu w kwocie 136.271,91 zł oraz z
tytułu korzystania z udostępnionego kapitału w kwocie 32.063,65 zł.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zarzuty apelacji nie zasługiwały co
do zasady na uwzględnienie, przy czym ostateczna zmiana zaskarżonego wyroku
w części wynikała z uwzględnienia przez Sąd II instancji podniesionego przez
pozwanego zarzutu potrącenia. W ocenie tego Sądu trafne, ale niemające
znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego wyroku, były argumenty zwalczające
nieważność umowy na podstawie art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ustawy - Prawo
bankowe. O nieważności umowy zadecydowała, bowiem, ocena zawartych w
umowie klauzul w świetle art. 3851 k.c. W konsekwencji za główne świadczenia
stron uznać należało zapisy umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej
zawartej przez powodów, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla
dokonywania przeliczeń walutowych. W dalszej kolejności Sąd odwoławczy
stwierdził, że prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że w umowie stron postanowienia
dotyczące waloryzacji, a zatem i zobowiązania powodów, zostały sformułowane w
sposób niejednoznaczny. Postanowienia umowne, uzależniające warunki
waloryzacji (indeksacji) świadczenia pieniężnego wyłącznie od woli banku należało
uznać za nieuczciwe (niedozwolone, abuzywne) w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.,
jako kształtujące prawa i obowiązki konsumenta - kredytobiorcy w sposób
sprzeczny z dobrymi obyczajami, przede wszystkim przez wykorzystywanie pozycji
dominującej przedsiębiorcy i naruszanie równowagi kontraktowej. Dotyczyło to, w
szczególności, odwołania się, w klauzuli umownej do kursów walut zawartych w
tabeli Banku, ogłaszanej w jego siedzibie, bez wskazania ograniczeń umownych w
postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów
walutowych. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom apelacji, dokonanie oceny
postanowień umowy przyznających Bankowi swobodę w kształtowaniu kursu
waluty obcej przez pryzmat treści art. 3851 k.c. prowadziło do wniosku, że klauzule
te kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi
obyczajami. Z tych to przyczyn postanowienia umowy dotyczące waloryzacji
kredytu do waluty obcej w postaci franka szwajcarskiego stanowiły klauzulę
I CSK 1169/26
5
niedozwoloną (abuzywną), a więc niewiążącą powodów z uwagi na treść przepisu
art. 3851 § 1 k.c. Zarówno w świetle treści art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, jak i art.
3851 § 1 k.c., klauzule walutowe podlegały wyeliminowaniu z umowy kredytowej
jako bezskuteczne ex lege i niewiążące powodów, a w związku z tym powinny być
traktowane jako nigdy nieistniejące. Zważywszy, że artykuł 3851 § 2 k.c. wyłącza
stosowanie przepisu art. 58 § 3 k.c., omawiane nieuczciwe postanowienia
waloryzacyjne nie powinny być - wbrew żądaniu apelacji - zastępowane innym
mechanizmem przeliczeniowym, opartym na przepisach kodeksu cywilnego, czy
ustaw szczególnych, jak np. prawa wekslowego. W efekcie nie można było
kwestionowanych postanowień zastąpić regulacją z art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 69
ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Nie budziła też wątpliwości prawidłowość
zastosowania w sprawie przepisów art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. przy
ocenie charakteru świadczenia spełnionego przez powodów tytułem spłaty raty
kredytu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił podniesiony przez pozwanego
zarzut potrącenia jedynie w zakresie kwoty wypłaconego kapitału, tj. 136.063,65 zł.
W rezultacie wierzytelności obu stron z tytułu wypłaconego powodom kapitału
kredytu i z tytułu uiszczonych przez powodów spłat rat kredytu wyrażone we franku
szwajcarskim umorzyły się do wysokości niższej wierzytelności pozwanego i w
wyniku tego potrącenia pozostała do spłaty wierzytelność powodów w kwocie
23.080,75 CHF.
Ostatecznie wyrokiem z 9 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu,
w szczególności, zmienił punkt 1 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził
od pozwanego na rzecz powodów kwotę 23 080,75 CHF z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w
pozostałym zakresie (I) i oddalił apelację w pozostałym zakresie (II).
Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu z 9 października 2025 r. w całości. Skargę tę oparł na zarzutach
naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa Bankowego w
zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 3852 k.c. w zw. z art. 6
ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych
warunków w umowach konsumenckich; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z
art. 56 k.c., art. 354 §1 k.c. i w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c.
I CSK 1169/26
6
w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 358 § 2 i 3
k.c. oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku
Polskim oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - przepisy wprowadzające
kodeks cywilny oraz art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo
bankowe; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.
Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ze względu na
wyszczególnione następujące zagadnienia prawne: „Czy można mówić o rażącym
naruszeniu interesów konsumenta, a co za tym idzie o abuzywności postanowień
umowy kredytu, w przypadku, gdy przeliczenie kwoty wypłaconego kredytu według
kursu waluty zastosowanego przez Bank ma charakter jednorazowy, odbywa się po
kursie nieodbiegającym od kursów rynkowych, a wypłacona kwota i zastosowany
sposób przeliczenia nie są kwestionowane przez Kredytobiorcę na długo po
zawarciu umowy kredytu i wypłacie kapitału?” (1); „Czy w przypadku umowy
kredytu, która: 1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku
zawiera postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę
kredytu w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w
oparciu o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, 3) od samego początku zawiera
postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu w
walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w sytuacji
uznania, że umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne
odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej
wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i Spłatę
kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie uległy one eliminacji (gdyż w tej
części postanowienia nie mogą być uznane za abuzywne)?” (2); „Czy w przypadku
orzeczenia bezskuteczności umowy kredytu powiązanego z walutą obcą w oparciu
o przepisy o postanowieniach abuzywnych (art. 3851 k.c. i n.) Bank pozostaje w
opóźnieniu wobec Kredytobiorcy co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu
umowy w okresie przed złożeniem przez Kredytobiorcę, po pouczeniu przez sąd,
oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności
I CSK 1169/26
7
postanowień umownych a w konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie
odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) za okres do chwili złożenia przez
prawidłowo poinformowanego o skutkach bezskuteczności umowy Kredytobiorcę
oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania umowy w mocy?” (3).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art.
3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie
okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na
I CSK 1169/26
8
przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na
sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i
przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym
chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które
zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych
podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,
nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016
r., V CSK 4/16, nie publ.).
Jeżeli chodzi o problematykę wymagalności roszczeń restytucyjnych
wynikających z nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem a
przedsiębiorcą, to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już wyjaśnił, że w
razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z
konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy
zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz
odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego
przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten
otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-
28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia
spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego
roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta
co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule
abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia
2023 r., C-140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku nieważności umowy
kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w
wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta
do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21 oraz postanowienie z 11
grudnia 2023 r., C-756/22). Istotnych wskazówek interpretacyjnych w kwestii
wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i przedsiębiorcy, a tym samym
i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia dostarcza
wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 stycznia 2026 r, C-902/24.
I CSK 1169/26
9
Tym samym także zagadnienia związane z pouczeniem powodów jako
konsumentów o skutkach nieważności umowy, w kontekście ewentualnej ich zgody
na abuzywne postanowienia umowne, mają po ostatnich orzeczeniach Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej drugorzędne znaczenie. Otóż w wyrokach z 15
czerwca 2023 r., C - 520/21, z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 oraz w postanowieniu z
11 grudnia 2023 r., C-756/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził,
że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że
w kontekście nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z
konsumentem, stoją one na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego, że
instytucja bankowa może domagać się od konsumenta rekompensaty
przekraczającej zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz
ustawowe odsetki za zwłokę liczone od dnia wezwania do zapłaty, a ponadto w
wyroku z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1
dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście nieważności
umowy kredytowej ze względu na przewidziane w niej abuzywne postanowienia,
stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą
wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależniona od
złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on,
że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego abuzywnego warunku oraz że jest
świadomy konsekwencji tego uznania nieważności umowy oraz wyraża on zgodę
na uznanie umowy za nieważną.
W obrocie prawnym, w zakresie kredytów powiązanych z walutą obcą,
występują zasadniczo kredyty walutowe, kredyty denominowane w walucie obcej i
kredyty indeksowane do waluty obcej. W przypadku modelowego kredytu
walutowego kwota kredytu jest wyrażona w umowie w walucie obcej i w takiej
walucie jest wypłacana kredytobiorcy, który dokonuje spłaty kredytu też w tej
walucie. W odniesieniu do kredytu denominowanego w walucie obcej kwota
kapitału jest wyrażona w takiej walucie obcej, ale zostaje wypłacona w walucie
krajowej według klauzuli umownej opartej na kursie kupna waluty obcej,
określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w dniu uruchomienia
kredytu, zaś kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w walucie krajowej na
podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem sprzedaży waluty
I CSK 1169/26
10
obcej określonym przez bank-kredytodawcę. Natomiast przy kredycie
indeksowanym do waluty obcej, kwota kredytu jest podana w walucie krajowej, ale
zostaje przeliczona na walutę obcą według klauzuli umownej opartej również na
kursie kupna tej waluty, określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w
dniu uruchomienia kredytu, a kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w
walucie krajowej na podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem
sprzedaży waluty obcej określonym przez bank-kredytodawcę.
Zdarzają się też umowy kredytowe hybrydowe (mieszane) zawierające
elementy walutowo-denominacyjne albo denominacyjno-walutowe, w ramach
których strony postanawiają, że udzielenie i wypłata kredytu następuje w walucie
obcej, zaś spłata rat kapitałowo-odsetkowych w walucie krajowej po zastosowaniu
klauzuli przeliczeniowej wyrażonych w walucie obcej na walutę krajową, względnie
postanawiają, że kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej, ale wypłata kapitału
kredytu następuje w walucie krajowej po przeliczeniu kwoty wyrażonej w walucie
obcej na walutę krajową, zaś spłata rat kapitałowo - odsetkowych następuje w
walucie obcej, tj. w tej, w której została wyrażona kwota kredytu.
Należy zauważyć, że różnica pomiędzy kredytami walutowymi a kredytami
denominowanymi w walucie obcej i indeksowanymi do waluty obcej wynika także z
art. 69 ust. 2 pkt 4 pr. bank. (wprowadzonego nowelą z 29 lipca 2011 r.), który
stanowi, że umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż
waluta polska, powinna zawierać szczegółowe zasady określenia sposobów i
terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności
wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo - odsetkowych oraz
zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu (art. 69 ust. 2 pkt 4a pr.
bank.).
Treść spornej umowy kredytowej nie pozwala na zakwalifikowanie jej jako
umowy kredytu walutowego w przedstawionym wyżej rozumieniu. Była to natomiast
umowa mieszana, zawierające elementy kredytu walutowego i kredytu
denominowanego w walucie obcej (CHF), co oznacza, że zawierała postanowienia
dotyczące klauzul przeliczeniowych, które podlegały ocenie przez pryzmat
przepisów dyrektywy 93/13 i ugruntowanej już w tej materii ich wykładni dokonanej
przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W stanie faktycznym sprawy
I CSK 1169/26
11
kredyt został wypłacony powodom w PLN i w PLN był przez nich w znacznej części
spłacany.
Poza tym abuzywność klauzul przeliczeniowych nie wyczerpuje całości
problematyki związanej z tego rodzaju kredytami. Istotniejsze znaczenie ma
kwestia dochowania przez kredytodawcę w stosunku do kredytobiorców -
konsumentów przedkontraktowych obowiązków informacyjnych w odniesieniu do
ryzyka walutowego. Wszak powodowie uzyskiwali dochody w walucie krajowej, a w
takiej sytuacji problem ryzyka walutowego występowałby, także w przypadku,
gdyby zaciągnięty przez powodów kredyt miał charakter kredytu walutowego w
czystej postaci, skoro wzrost kursu CHF w relacji do waluty krajowej, w której
powodowie uzyskiwali dochody, miał bezpośrednie przełożenie na wzrost ich
zobowiązań z tego tytułu (chodzi o wzrost ogólnej kwoty kredytu po przeliczeniu jej
na walutę krajową i co oczywiste wzrost wysokości rat kredytowych) (zob. też m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I
CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP
1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II
CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP
617/23).
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania
kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1
k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Do
kosztów celowej obrony nie można zaliczyć opłaty skarbowej od pełnomocnictwa
udzielonego w postępowaniu kasacyjnym (k. 818-819), gdyż dołączone do pozwu
pełnomocnictwo obejmowało już umocowanie przed Sądem Najwyższym (k. 53-
54). Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art.
19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy
I CSK 1169/26
12
uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014
r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności.
[PG]
[SOP]