I CSK 1128/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
27 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W.K.
przeciwko A.K.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
na skutek skargi kasacyjnej W.K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 30 września 2024 r., I ACa 531/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z 30 września 2024 r. powód nie wskazał żadnej podstawy prawnej,
na której oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Analiza uzasadnienia przedmiotowego wniosku pozwala jednak na przyjęcie,
że powód wnosi, aby Sąd Najwyższy rozstrzygnął: Czy złożenie świadczenia
do depozytu sądowego stanowi „zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie
wygasło” w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., bez względu na podstawę prawną
tego złożenia (przy założeniu, że złożenie to było ważne)? a zatem, że jako
przyczynę kasacyjną wskazuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.).
I CSK 1128/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja
tzw. „przedsądu” ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych
w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.
W razie wystąpienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione (zob. np. postanowienie SN
z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek
o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły
stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej
do rozpoznania.
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie
dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Zagadnienie prawne powinno przy
tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają
w związku z podstawami wniesionego środka prawnego. Zagadnienie takie musi
I CSK 1128/25
3
zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać
ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą.
Konieczne jest także powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen
przedstawionego problemu i zaprezentowanie możliwych kierunków
interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07;
z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r., V CSK 289/21;
z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1253/23;
z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK 2718/23).
Analiza przedstawionego przez skarżącego problemu nie pozwala na
przyjęcie, że podnoszona kwestia stanowi istotne zagadnienie prawne
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się bowiem w zasadzie do polemiki ze
stanowiskiem sądów meriti, które opierając się na założeniu, że złożenie
świadczenia do depozytu sądowego nie stanowi „zdarzenia, wskutek którego
zobowiązanie wygasło” w rozumieniu przepisu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., nie
rozważyły w ogóle – co zdaniem powoda było konieczne, czy złożenie to było
ważne.
Odwołując się do własnej wizji okoliczności faktycznych sprawy powód
rozważa hipotetyczne skutki zapadłego orzeczenia - co jego zdaniem wskazuje
na jego wadliwość, nie prezentuje natomiast stosownej argumentacji jurydycznej
potwierdzającej, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.
Brak zwłaszcza wykazania, że istnieją co najmniej dwie równorzędne
możliwości jego rozstrzygnięcia oraz przytoczenia - co jest niezbędne - poglądów
orzecznictwa i doktryny, które wskazywałyby na istnienie rozbieżnych interpretacje
przywołanej regulacji i racje jurydyczne stojące za nimi (zob. postanowienie SN
z 18 grudnia 2025 r., I CSK 3743/24).
Sąd Najwyższy – odwołując się szeroko do poglądów doktryny, wyjaśnił już
przy tym, że art. 470 k.c. rozstrzyga, że tylko ważne złożenie do depozytu
sądowego przedmiotu świadczenia ma takie same skutki jak spełnienie
świadczenia i zobowiązuje wierzyciela do zwrotu dłużnikowi kosztów złożenia.
Samo zezwolenie sądu na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu nie
I CSK 1128/25
4
przesądza o ważności złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu, ani tym
bardziej nie zwalnia z długu, ani nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Nie rodzi
tego skutku także złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu. Do wygaśnięcia
zobowiązania dochodzi dopiero, gdy wierzyciel odbiera przedmiot świadczenia
z depozytu albo dłużnik w postępowaniu procesowym uzyska rozstrzygnięcie,
że złożenie do depozytu było ważne. Ponadto o ważności złożenia świadczenia
do depozytu decyduje zgodność zachowania dłużnika z treścią i celem stosunku
zobowiązaniowego, a nie sam fakt zezwolenia przez sąd (lub samo złożenie
do depozytu), ponieważ w postępowaniu nieprocesowym (art. 6931 k.p.c.) sąd nie
rozstrzyga o zgodności zachowania dłużnika z treścią i celem stosunku
zobowiązaniowego. W szczególności sąd nie bada prawdziwości twierdzeń
zawartych we wniosku. Zatem samo zezwolenie sądu na złożenie przedmiotu
świadczenia do depozytu, choćby ważne, nie może być tożsame ze spełnieniem
świadczenia przez dłużnika (zob. wyrok SN z 3 listopada 2022 r., II CSKP 44/22,
cytowane tam orzecznictwo oraz powołane piśmiennictwo).
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
Maciej Kowalski
(a.z.)
[SOP]
