I CSK 1122/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
27 sierpnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku S.M.
z udziałem C.O., W.P., A.F., P.O., B.O., J.M. i A.M.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej W.P.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 18 września 2023 r., I Ca 374/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania
kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 24 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Wieluniu VIII
Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Pajęcznie stwierdził, że S.M. nabył
przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2014 r. prawo własności niezabudowanej
nieruchomości, położonej w miejscowości D., gmina N., oznaczonej jako działka o
nr […] o powierzchni 1,00 ha, dla której to nieruchomości nie jest prowadzona
księga wieczysta ani zbiór dokumentów.
Postanowieniem z 18 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił
apelację.
I CSK 1122/24
2
W skardze kasacyjnej W.P., jako uzasadnienie wniosku
o
przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Zdaniem skarżącej w sprawie występują istotne zagadnienia prawne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
I CSK 1122/24
3
Problemy wskazywane przez skarżącą zostały już rozstrzygnięte
w postanowieniu SN z 28 października 2020 r., IV CSK 55/19. Zgodnie z nim
uprawnienie do doliczenia posiadania poprzednika przysługuje nie tylko na skutek
dziedziczenia (art. 176 § 2 k.c.), ale także jeżeli dochodzi do następstwa
w posiadaniu w wyniku przewidzianego w art. 176 § 1 k.c. przeniesienia posiadania
przez poprzednika na następcę w jeden ze sposobów określonych w art. 348-351
k.c. Zdarzenia te mogą nastąpić w powiązaniu. Spadkobierca kontynuuje
posiadanie spadkodawcy z chwilą otwarcia spadku. Gdy jest kilku spadkobierców,
przejęcie władania nieruchomością przez niektórych z nich samowolnie, w sposób
pozbawiający pozostałych jej posiadania, jest bezprawne i art. 176 k.c. nie ma w
takim wypadku zastosowania. Dla spadkobiercy samowolnie obejmującego udziały,
których posiadanie odziedziczyli inni spadkobiercy, okres posiadania samoistnego
ich udziałów liczy się od chwili objęcia tych udziałów w posiadanie i wyzucia z
posiadania reszty spadkobierców. Jednak w wypadku, kiedy jeden ze
spadkobierców staje się wyłącznym posiadaczem za zgodą pozostałych
spadkobierców, którzy - choćby w sposób dorozumiany - przekazują mu
odziedziczone posiadanie - dochodzi do następczego przeniesienia posiadania
między spadkobiercami, ze skutkami przewidzianymi w art. 176 § 1 k.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
I CSK 1122/24
4
[SOP]
