I CSK 1079/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
28 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.M.
z udziałem B.M.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej K.M.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
z 28 sierpnia 2024 r., III Ca 503/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeka,
że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania
związane ze swoim udziałem w postępowaniu kasacyjnym.
(A.T.)
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I CSK 1079/25
2
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o czwartą z
wymienionych przesłanek.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża
się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga
jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości
widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.
m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem
sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6
listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).
Skarżący wnioskodawca powołując się na oczywistą zasadność skargi
wskazał na błędną wykładnię art. 43 § 2 k.r.o. oraz naruszenie art. 212 § 3 k.c. w
związku z art. 688 k.p.c. i art. 567 § 3 k.p.c. oraz art. 5 k.c. Podniósł, że Sąd
Okręgowy przyjął, iż ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym jest
dopuszczalne w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj. przyczynienia się
małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia
ważnych powodów, tymczasem z wykładni art. 43 § 2 k.r.o. wynika, że badanie tych
czynników następuje sekwencyjnie. Skarżący zauważył, iż jednocześnie Sąd
drugiej instancji uznał, że o istnieniu „ważnych powodów” nie przesądza
obciążająca jedno z małżonków wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona
w wyroku rozwodowym lub orzekającym separację. Ponadto stwierdził, iż Sąd
Okręgowy zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki spłatę w pełnej
wysokości całkowicie pomijając wystąpienie wyjątkowych okoliczności
uzasadniających jej miarkowanie. Podniosł, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, skoro Sąd drugiej instancji rażąco naruszył art. 43 § 2 k.r.o. poprzez
przyjęcie, iż wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku
rozwodowym nie uzasadnia zmniejszenia (czy pozbawienia) temu małżonkowi
należnego mu udziału w majątku wspólnym i nie może być traktowana w kategorii
I CSK 1079/25
3
„ważnych powodów” oraz nie uwzględnił zachodzących w sprawie wyjątkowych
okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c.
Wywód ten jest niewystarczający do tego, aby uznać, że skarżący wykazał
wystąpienie powołanej przyczyny kasacyjnej. Nie zawiera on pogłębionej
argumentacji prawnej, a nie można jej poszzukiwać w uzasadnieniu podstaw
kasacyjnych.
Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z
uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi
kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach
skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob.
postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.). Rolą Sądu
Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które
uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia SN
z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.).
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają
analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej
merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego
wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z
art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy
w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia
(zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.).
Należy również zauważyć, że czym innym jest wina rozkładu pożycia, a
czym innym jest wina w nieprzyczynianiu się do zgromadzenia majątku wspólnego;
jedna jej postać nie może automatycznie świadczyć o wystąpieniu drugiej (zob.
postanowienie SN z 3 marca 2026 r., I CSK 3265/25, nie publ.).
Odnosząc się do wyjątkowych okoliczności związanych możliwością
zastosowania z art. 5 k.c., należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał ich w
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
I CSK 1079/25
4
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołana przez
skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w
sposób właściwy wykazana.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
k.p.c.
(A.T.)
[SOP]
