I CSK 1018/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
16 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.M. i T.M.
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z 7 grudnia 2023 r., I ACa 952/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od S. spółki akcyjnej w W. na rzecz A.M. i T.M.
kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty, tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
[J.T.]
I CSK 1018/24
2
UZASADNIENIE
Pozwany S. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Lublinie oddalającego apelację skarżącego w sprawie
o ustalenie toczącej się z powództwa A.M. i T.M.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał
potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Podniósł, że wykładni
wymagają art. 3851 § 1 i 2 k.c. Zdaniem pozwanego wspomniane przepisy Kodeksu
cywilnego wywołują rozbieżności orzecznicze dotyczące skutków uznania
postanowienia umownego za niedozwolone i możliwości zastąpienia takich klauzul
przepisami o charakterze dyspozytywnym.
Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
kierunku jej zarzutów wynika, że intencją banku było wykazanie, że dostrzegany
przez niego problem dotyczy konkretnie umów kredytu powiązanych z kursem
waluty obcej. Zdaniem pozwanego w razie uznania za abuzywną tej części
kontraktu, która przewidywała stosowanie w ramach jego wykonywania tzw. tabel
kursowych banku, umowa powinna być dalej wykonywana, a stosowany
w rozliczeniach stron kurs waluty obcej powinien być określony na podstawie
przepisów dyspozytywnych.
Potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony
przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia,
może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie
wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne
stanowiska. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno
w takim wypadku zawierać wskazanie, które przepisy wymagają wykładni i na czym
polegają poważne wątpliwości związane z ich rozumieniem lub rozbieżnościami
w ich stosowaniu (zob. postanowienia SN z: 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 oraz
24 kwietnia 2018 r., II CSK 743/17). Rozbieżność w orzecznictwie sądów powinna
natomiast zostać wykazana przez przywołanie judykatów, w których odmienne
I CSK 1018/24
3
rozstrzygnięcia zapadły w stanach faktycznych nieróżniących się od siebie
w relewantny prawnie sposób (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2015 r.,
III CSK 59/15).
Brak spójności orzecznictwa przestaje mieć znaczenie prawne wtedy, gdy po
jego wystąpieniu wydana zostanie w danym przedmiocie uchwała Sądu
Najwyższego działającego w poszerzonym składzie (zob. postanowienie SN
z 31 maja 2023 r., I CSK 3360/22). To samo tyczy się sytuacji, w której uchwała
tego rodzaju rozstrzyga wątpliwości co do kierunku wykładni przepisów prawa,
które wcześniej budziły poważne wątpliwości – rolą Sądu Najwyższego jest bowiem
m.in. zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów
powszechnych (art. 1 pkt 1 u.s.n.). W związku z tym należy wskazać, że, wobec
braku podstaw do podjęcia działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy
rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Najwyższy pozostaje, na mocy
art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem wyrażonym w sentencji uchwały Sądu
Najwyższego – Izby Cywilnej – z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.
W powyższej uchwale orzeczono m.in., iż w razie uznania, że postanowienie
umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu
określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie
jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów, a w razie niemożliwości ustalenia wiążącego
strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego
umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Oznacza to, że podnoszone przez
skarżącego wątpliwości uległy dezaktualizacji, a ewentualne wątpliwości związane
z przytoczonymi na wstępie przepisami zostały usunięte, przy czym kierunek ich
rozstrzygnięcia nie uzasadnia ewentualnego przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone
w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich
I CSK 1018/24
4
wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
[J.T.]
[a.ł]
Beata Janiszewska