XII K 138/25

formularz UWŁ

sygnatura akt

skazany

XII 1 K 138 / 25

R. M. (1)

jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, można wypełnić części 3-8 formularza

1.  USTALENIE FAKTÓW

0.1.Wyroki wydane wobec skazanego

Lp.

Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny

Data wyroku albo wyroku łącznego

Sygnatura akt sprawy

1.

Sąd Rejonowy

dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie

2.12.2019r.

IV K 493/19

2.

Sąd Okręgowy w Warszawie

8.12.2020r.

VIII K 126/19

3.

Sąd Rejonowy w Ostrołęce

25.05.2021r.

II K 40/21

4.

Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim

5.06.2023r.

II K 394/23

5.

Sąd Rejonowy w Ostrołęce

8.03.2024r.

II K 348/23

6.

Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim

9.10.2024r.

II K 346/24

0.1.1.2. Inne fakty

1.2.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

dotychczasowa karalność skazanego

odpisy wyroków w sprawach wskazanych w punkcie 1.1. oraz informacja o karalności

69-69, 71, 74, 76, 78, 83;

16-18, 24-25, 43-45, 52-54

2.

przebieg postępowań wykonawczych

odpisy posta­nowień dot. postępowań wykonawczych

69a-69b, 69c-69d, 79, 84

3.

okresy odbywania kar

wydruki sys­temu Noe-Sad, informacja o pobytach

28, 51

4.

zachowanie skazanego w czasie odbywania kar

opinia o skazanym

25-26

1.2.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---

---

---

---

2.  Ocena Dowodów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.2.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1. i. 2.

odpisy wyroków, postanowień, informacja o karalności

dokumenty sporządzone przez uprawnione organy we właści­wej formie

3.

wydruki z systemu Noe-Sad, informacja o poby­tach i orzeczeniach

miarodajna informacja o okresach pozbawienia wolności ska­zanego i o tym, kiedy które kary były wykonywane

4.

opinia o skazanym

sporządzona przez organ uprawniony; przedstawia komplek­sową ocenę zachowania skazanego w jednostce penitencjar­nej ( szerzej o opinii w sekcji dotyczącej wymiaru kary)

0.1.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---

---

---

3.  PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ

Lp.

Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy

Kary lub środki karne podlegające łączeniu

[ 3.]

[ 3.]

Sąd Rejonowy w Ostrołęce

25.05.2021r.

II K 40/21

kara 30 stawek dziennych grzywny

(jedna stawka dzienna w kwocie 100,00 zł)

[ 5.]

[ 5.]

Sąd Rejonowy w Ostrołęce

08.03.2024r.

II K 348/23

kara 30 stawek dziennych grzywny

(jedna stawka dzienna w kwocie 145,00 zł)

Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej

Tytułem wyjaśnienia należało wskazać, że sprawę o wydanie wyroku łącznego rozpoznano na rozprawie bez udziału Prokuratora. Na skutek omyłki Sekretariatu, mimo prawidłowego zarzą­dzenia o powiadomieniu Prokuratora o terminie rozprawy (k. 86), w zawiadomieniu (k. 88) znalazło się sformułowanie, że dnia 29 września 2025r. odbędzie się posiedzenie. Art. 46 § 1 kpk stanowi, że w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział oskarży­ ciela publicznego w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisu tego wynika, że udział prokuratora w rozprawie jest obowiązkowy w sprawach o przestępst­ wa. Należy więc przyjąć, że w tych postępowaniach, których przedmiotem nie jest odpowie­dzialność za przestępstwo, udział prokuratora w rozprawie nie jest obowiązkowy, np. w pos­tępowaniu o wydanie wyroku łącznego (K. Eichstaedt [w:] D. Świecki (red.), Kodeks postępo­ wania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-424, Warszawa 2024, s. 285). Nie przekonuje pogląd prezentowany przez Jarosława Zagrodnika (J. Zagrodnik (red.), Kodeks postępowania karne­ go. Komentarz, Warszawa 2024, s. 226) jakoby udział ten był obowiązkowy z uwagi na odes­łanie z art. 574 kpk. Przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowa­niu zwyczajnym przed sądem pierwszej instancji, a owa odpowiedniość nakazuje przyjmować, że skoro w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego nie rozstrzyga się o odpowiedzialności za przestępstwa (ma ono charakter następczy wobec takich postępowań), to udział prokuratora nie jest obowiązkowy. W analizowanym przypadku Prokuratura Okręgowa w Warszawie zos­tała powiadomiona o tym, że sąd zbierze się dnia 29 września 2025r., a jedynym mankamen­tem zawiadomienia było błędne wskazania forum, na jakim będzie procedował.

Przechodząc do kwestii merytorycznych: z wyjątkiem pierwszego (sprawa IV K 493/19 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie [ 1.]) pozostałe wyroki wobec skazanego R. M. (1) zostały wydane już po dniu 23 czerwca 2020r., czyli w okresie obowiązywania aktualnego modelu łączenia kar w wyroku łącznym. Natomiast skazany do­puszczał się przestępstw zarówno przed dniem 24 czerwca 2020r. (sprawy z punktów [ 1.], [ 2.], [ 3.] i [ 5.]), jak i po tej dacie (skazania w sprawach z punktów [ 4.] i [ 6.]).

Na przestrzeni ostatnich lat dochodziło do zmian przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej w wyroku łącznym. Z dniem 1 lipca 2015r. odstąpiono od konstrukcji zbiegu przestępstw zastępując ją konstrukcją zbiegu kar podlegających wykonaniu. Z dniem 24 czer­wca 2020r. nastąpiła kolejna zmiana przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej. Zasadniczo nastąpił powrót do obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015r. konstrukcji zbiegu przestępstw.

Ustawodawca dokonując nowelizacji wprowadził przepis intertemporalny. Zawiera go art. 81 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzie­lanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 (Dz. U. z 2020r., poz. 1086). Ustęp 1. stanowi, że przepisy rozdziału IX kodeksu karnego (czyli art. 85 i n.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r. stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei z ustępu 2. wynika, że przepisy znoweli­zowane stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie ustawy.

Wskazać jednak należało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym nakaz stosowa­nia ustawy względniejszej (art. 4 § 1 kk) dotyczy również postępowania o wydanie wyroku łącznego. Toteż w sytuacji, gdy przynajmniej jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu uprawomocniło się przed dniem 24 czerwca 2020 r., sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego jest zobowiązany do porównania obu reżimów prawnych (obowiązującego przed i po 24 czerwca 2020 r.) i zastosowania tego, który w realiach konkretnej sprawy okaże się dla skazanego korzystniejszy (np. wyrok SN z dnia 9.04.2025r., III KK 131/25, Lex nr 38-57092).

W konsekwencji należało uznać, że zastosowanie przepisów obowiązujących w okresie od dnia 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2025r. byłoby niekorzystne dla skazanego, gdyż pro­wadziłoby do umorzenia postępowania – na dzień wyrokowania jedyną bowiem niewykonaną karą była kara grzywny ze sprawy II K 348/23 [ 5.], której nie byłoby z czym połączyć.

Zastosowanie natomiast aktualnie obowiązujących przepisów, odwołujących się do konstruk­cji zbiegu przestępstw pozwoliło na połączenie grzywien za przestępstwa opisane w punktach [ 3.] i [ 5.], pozostające w zbiegu realnym.

Stosownie do brzmienia art. 85 § 1 kk jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przes­tępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przes­tępstwa.

W zbiegu realnym pozostawały przestępstwa, za które R. M. (1) został skazany wyrokami:



[ 1.] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie
z dnia 2 grudnia 2019r. (sygn. akt IV K 493/19);



[ 2.] Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 8 grudnia 2020r. (sygn. akt VIII K 126/19);



[ 3.] Sądu Rejonowego w Ostrołęce
z dnia 25 maja 2021r. (sygn. akt II K 40/21);



[ 4.] Sądu Rejonowego w Ostrołęce
z dnia 8 marca 2024r. (sygn. akt II K 348/23).

Przestępstwa, których dotyczą wskazane wyroki zostały popełnione – odpowiednio – w 2018 roku [ 3.], od dnia 14 października 2018r. do dnia 22 lutego 2019r. [ 1.], w styczniu i lutym 2019 roku [ 2.a)-e)] oraz dnia 30 kwietnia 2019r. [ 5.], czyli przed dniem 2 grudnia 2019r. (data wydania wyroku w sprawie IV K 493/19 [ 1.] – data graniczna realnego zbiegu).

W ramach tego zbiegu łączeniu podlegały kary grzywien wymierzone wyrokami z punktów [ 3.] i [ 5.].

Art. 87 § 1 kk dopuszcza połączenie kary pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności, a wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone za na­ leżące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane (art. 91a zdanie pierwsze kk). Hipotetycznie zatem połączeniu powinny podlegać również: kara ograniczenia wolności wymierzona z sprawie IV K 493/19 [ 1.] z karami jednos­tkowymi pozbawienia wolności wymierzonymi w sprawie VIII K 126/19 [ 2.]. Niemniej pos­tępowanie w tym zakresie umorzono uwzględniając zapatrywania Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019r. (P 20/17, Dz. U. z 2019 roku, poz. 1135).,

Zakresem rozstrzygnięcia o umorzeniu objęto też:

- karę ograniczenia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazo­wieckim w sprawie II K 394/23 [ 4.],

- karę pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazo­wieckim w sprawie II K 346/24 [ 6.].

Przestępstwa, za które wymierzono te kary nie pozostawały w zbiegu realnym ani ze sobą, ani z przestępstwami z pozostałych wyroków. Nie jest możliwe objęcie wyrokiem łącznym kary wymierzonej za przestępstwo popełnione po wydaniu wyroku skazującego za inne wcześniej dokonane przestępstwo (np. nadal aktualny wyrok SN z dnia 10.02.2005r., V KK 427/04, Lex nr 159366).

4.  WYMIAR KARY

Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej

Wskazać należało, że łączeniu podlegały wyłącznie kary wymierzone za przestępstwa skarbo­we. Toteż granica kary łącznej wyznaczona była nie przez art. 86 § 1 kk, ale art. 39 § 1 kks: sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa skarbowe do ich sumy, nie przekraczając jednak 1080 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności; karę ograniczenia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Dopiero w przypadku łączenia kar wymierzonych za zbie­gające się przestępstwo skarbowe i przestępstwo określone w innej ustawie karnej, wymierze­nie kary łącznej nastąpiłoby na zasadach określonych w kodeksie karnym (znowelizowany art. 39 § 2 kks).

Orzekając w punkcie 1. wyroku karę łączną grzywny Sąd kierował się dyrektywami okreś­lonymi w art. 85a kk i zastosował tzw. zasadę asperacji (zasadę mieszaną), stosownie do oceny stopnia związku podmiotowego, przedmiotowego oraz czasowego łączącego poszczególne przestępstwa.

Kara łączna grzywny mogła zostać wymierzona w przedziale od 30 stawek dziennych (najsu­rowsza kara jednostkowa – obie łączone kary są zresztą tak samo surowe) do 60 stawek dzien­nych (suma kar jednostkowych).

Sąd wymierzył karę łączną 40 stawek dziennych grzywny uwzględniając, że R. M. (1) oboma wyrokami został skazany za przestępstwa o tożsamej kwalifikacji, związane z prowadzeniem tej samej działalności gospodarczej, a różnica dotyczyła wyłącznie rodzaju zobowiązania podatkowego (podatek VAT w sprawie II K 40/21 [ 3.] /k. 83/; podatek docho­dowy od osób fizycznych w sprawie II K 348/23 [ 5.] /k. 74/). Zatem oba czyny charakteryzo­wały się bliskim związkiem podmiotowym, przedmiotowym i czasowym. Nadto opinia o ska­zanym z okresu jego pozbawienia wolności zakończonego w maju br. (k. 26v) ma pozytywną wymowę.

Wysokość stawki dziennej grzywny ustalono na poziomie 145,00 zł (art. 86 § 2 kk w zw. z art. 20 § 2 kks). W rezultacie, uwzględniając uiszczenie przez skazanego grzywny wymierzonej w sprawie II K 40/21 (30 stawek * 100,00 zł = 3.000,00 zł), po wydaniu wyroku łącznego do uiszczenia pozostawać będzie kwota 2.800,00 zł.

Normy prawa karnego materialnego określają w sposób ogólny zasady orzekania kary łącznej. Nie zawierają one nakazu kierowania się wyłącznie dyrektywą pełnej absorpcji w odniesieniu do każdego skazanego. Skoro z przepisów nie wynika obowiązek kształtowania wymiaru kary łącznej przy zastosowaniu tylko jednej dyrektywy, najbardziej korzystnej dla skazanego, to posłużenie się zasadą częściowego pochłaniania nie może stanowić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego (por. wyrok SN z dnia 17.05.2000r., IV KKN 39/99, Lex nr 51104).

5.  Wymiar Środka karnego

Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego

nie dotyczy

6.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym

Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w punktach 3. i 5. (trzecim i piątym) części wstępnej orzeczenia, nie objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębne­mu wykonaniu – wynika to z treści art. 576 § 1 kpk

3.

powody umorzenia postępowania w pozostałym zakresie wyjaśniono powyżej

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4.

skazanego zwolniono z obowiązku ponoszenia wydatków postępowania obciążając ni­mi Skarb Państwa

8.  PODPIS

sędzia Piotr Maksymowicz