Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ interpretacyjny", "organ", "Dyrektor KIS", "DKIS") zaskarżonym postanowieniem z 16 stycznia 2023r., na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu zażalenia M. M. (dalej: "strona", "wnioskodawca", "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie własne
z 31 października 2022r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 16 maja 2022r. wpłynął do DKIS wniosek skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej. Wezwaniem z 1 września 2022 r. organ interpretacyjny poinformował stronę, że wniosek ma braki formalne i wezwał do ich uzupełnienia poprzez wskazanie podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec strony (obecnego właściciela) w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie.
Skarżący odpowiedział na wezwanie.
Postanowieniem z 31 października 2022 r. Dyrektor KIS pozostawił wniosek skarżącego bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, iż stwierdzenie skarżącego, że przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe – zobowiązania wobec skarżącego (właściciela) w prowadzonym przedsiębiorstwie jest czynnością o charakterze księgowym, odnosi się do przepisów prawa bilansowego, które precyzują techniczne aspekty odzwierciedlania zdarzenia gospodarczego w prowadzonych księgach, które nastąpiło w trakcie prowadzonej działalności. Skarżący nie wyjaśnił zaś podstawy prawnej samego zdarzenia gospodarczego, jakim jest przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe – zobowiązania wobec skarżącego (obecnego właściciela) w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie. Taki opis zdarzenia organ interpretacyjny uznał za niepełny
i niespójny oraz budzący wątpliwości w kontekście regulacji Kodeksu cywilnego.
W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wydanie interpretacji indywidualnej strona zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.
6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa w związku z 34 ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. z dnia 8 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 162), dalej "Prawo przedsiębiorców") oraz art. 2a, art. 14b § 3 i art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy - Ordynacja podatkowa, jak również art. 12 i art. 14 Prawa przedsiębiorców, przez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasady należytego i wyczerpującego udzielania informacji stronom postępowania, jak również przez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania, niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nieuwzględnienie wszystkich faktów i nieprzypisanie im odpowiedniego znaczenia, a uwzględnianie okoliczności niemających znaczenia dla sprawy, polegające na:
prowadzeniu sprawy w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z brakiem ustosunkowania się do faktu wydawania przez organ korzystnych indywidualnych interpretacji podatkowych w identycznych stanach faktycznych,
uznaniu, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, mimo spełnienia przez skarżącego wszelkich wymogów wniosku określonych przepisami prawa,
przyjęciu, że skarżący nie przedstawił w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności zdarzeń przyszłych oraz nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia, w tym nie wskazał podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa, podczas gdy wskazał
w sposób wyczerpujący podstawę prawną przedmiotowego zdarzenia gospodarczego we wniosku o interpretacje indywidualną z 9 maja 2022 r., a następnie w odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie z dnia 01 września 2022 r." z 7 września 2022 r.,
błędnym ustaleniu, wbrew utrwalonej praktyce rozstrzygania przez organ
i własnym wzajemnie wykluczającym się twierdzeniom, że podstawa prawna zdarzenia gospodarczego stanowiącego przedmiot wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie została przez skarżącego podana w sposób umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej, podczas gdy:
- podstawa prawna przedstawiona we wniosku o interpretację indywidualną z 9 maja 2022 r., a następnie w odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie z dnia 01 września 2022 r." z 07 września 2022 r. jest podstawą analogiczną do podstaw prawnych podawanych w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organ w identycznych stanach faktycznych,
- możliwość wydzielenia majątku prywatnego z majątku przedsiębiorcy w ramach przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową Dyrektor KIS zasugerował stronie w interpretacji indywidualnej z 16 listopada 2021 r. [...],
nieuzasadnionym odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym przez wydanie postanowienia odbiegającego od ugruntowanej linii rozstrzygania przez organ tożsamych wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej,
uznaniu, że w tym postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej występują wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego i rozstrzygnięciu tych wątpliwości na niekorzyść strony, podczas gdy:
- w tym postępowaniu brak jest wątpliwości co do możliwości dokonania przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego
w przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową, w szczególności możliwość ta wynika z faktu, że brak jest podstawy prawnej ograniczającej możliwość rozporządzenia majątkiem przez obecnego właściciela przedsiębiorstwa w przedmiotowy sposób oraz brak jest wątpliwości co do istnienia zobowiązania dwustronnego między obecnym właścicielem przedsiębiorstwa
a powstałą w wyniku przekształcenia spółką kapitałową,
- nawet jeśli organ doszedł do wniosku, że istnieją wątpliwości co do przepisów prawnych stanowiących podstawę zdarzenia przyszłego stanowiącego przedmiot wniosku (co zdaniem skarżącego nie występuje), to organ winien był rozstrzygnąć tę wątpliwość na korzyść strony;
2) przepisów prawa materialnego, które mają wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7, art. 14 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (tj. z dnia 15 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128) dalej "updof") przez ich niezastosowanie lub błędne zastosowanie prowadzące do uznania, że przez zastosowanie wnioskowania z przeciwieństwa (argumentum
a contrario) nie wynika obojętność podatkowa przesunięcia środków (wartości)
z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa,
art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 154 § 1, art. 154 § 3, art. 157 § 1 pkt 5, art. 167 § 1 pkt 2 art. 551 § 5, art. 584[1], art. 584[4], art. 584[9] pkt 2, art. 584[13] ustawy Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467) dalej "KSH"), art. 55(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360), dalej "KC"), a także z art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 20, a także 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. z dnia 17 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 217), dalej "ustawa o rachunkowości"), oraz art. 1 i 8 Prawa przedsiębiorców przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że przekształcenie przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową powoduje obowiązek przeniesienia całości majątku przedsiębiorcy do majątku powstałej spółki oraz błędne uznanie, że w razie przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa nie powstanie zobowiązanie dwustronne,
art. 353 § 1 KC przez jego błędną wykładnię i uznanie, że zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego
w przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową powstałe w wyniku przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) nie stanowi zobowiązania dwustronnego,
art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483), dalej "Konstytucja RP", przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji podjęcie wobec strony rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z ugruntowanym sposobem rozstrzygania przez organ w tożsamych stanach faktycznych.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 16 stycznia 2023r. DKIS utrzymał
w mocy postanowienie własne z 31 października 2022 r. Odnosząc się do zarzutów zażalenia w pierwszej kolejności przywołał przepisy prawa normujące procedurę wydawania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego oraz istotę tej instytucji, tj. art. 14b § 1, 2 i 3, art. 14c § 1-2 oraz art. 14k – 14nb, art. 14g § 1 i art. 169 § 1 w zw.
z art. 14h Op. W ich świetle wywiódł, że stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia organu, musi być - stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej - przedstawiony wyczerpująco, to jest powinien zawierać wszelkie elementy istotne dla jego oceny prawnej w kontekście postawionego pytania i przepisu wskazanego, jako przedmiot interpretacji. Wskazał, że organ respektując powyższy przepis, dążąc do pozyskania wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do dalszego procedowania sprawy skierował do wnioskodawcy wezwanie, w którego treści precyzyjnie określono braki wniosku i wskazano jak te braki wyeliminować. Informacje zawarte w odpowiedzi na wezwanie nie usunęły wszystkich wątpliwości organu interpretacyjnego, nie zostały w pełni wyjaśnione. Skarżący zdaniem organu interpretacyjnego nie dokonał zatem skutecznego uzupełnienia braków w odpowiedzi na wezwanie, co uniemożliwiło wydanie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Dodał, że przedmiotem wątpliwości strony była kwestia powstania przychodów
w związku z otrzymaniem przez skarżącego środków pieniężnych od spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka) powstałej z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej skarżącego (zarówno w sytuacji, gdy będzie on jedynym udziałowcem Spółki, jak i w przypadku rozszerzenia składu osobowego Spółki, tj. zbycia części udziałów na rzecz osoby trzeciej przed wypłatą kwot zysku na rzecz strony) tytułem spłaty zobowiązania długoterminowego powstałego w wyniku wycofania środków pieniężnych powstałych z zysków jednoosobowej działalności gospodarczej przed dniem przekształcenia w Spółkę (dalej: Zyski).
Zdaniem organu interpretacyjnego, w celu dokonania takiej oceny istotne było m.in. sprecyzowanie, na jakiej podstawie prawnej takie zobowiązanie powstało
w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, ponieważ jak wynika
z przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy skarżący podejmie decyzję
o wycofaniu z przedsiębiorstwa części wypracowanych Zysków, jednocześnie - wobec braku "fizycznego" posiadania środków pieniężnych z wypracowanych zysków, które są "zamrożone" w innych aktywach - ustanowi wobec siebie zobowiązanie o ich wypłatę.
Stąd niezbędne było wskazanie podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec strony (obecnego właściciela) w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie.
Zauważył, że w odpowiedzi na wezwanie w odniesieniu do powyższej kwestii skarżący wskazał przepisy art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7, art. 14 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (tj. z dnia 15 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128) dalej "updof"), art. 93a § 4 Op, jak również art. 154 § 1, art. 154 § 3, art. 157 § 1 pkt 5, art. 167 § 1 pkt 2, art. 551 § 5, art. 584[1 ], art. 584[4], art. 584[9] pkt 2, art. 584[13] ustawy Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467) dalej "KSH"), art. 55(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360), dalej "KC"), a także z art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 20, a także 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. z dnia 17 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 217), dalej "ustawa o rachunkowości") oraz art. 1 i 8 ustawy z dnia
6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. z dnia 8 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 162), dalej "Prawo przedsiębiorców". Niniejsze normy prawne w ocenie strony stanowią również podstawę przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec Wnioskodawcy (obecnego właściciela) w prowadzonym przez Wnioskodawcę przedsiębiorstwie. Wszystkie powyżej wskazane przepisy mają zastosowanie
w niniejszej sprawie, w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 oraz art. 24 ust. 5 updof poprzez zastosowanie wnioskowania z przeciwieństwa (argumentom a contrario).
Skarżący wskazał również, że przedmiotowe działanie jest czynnością
o charakterze księgowym, a jego obojętność podatkowa wynika z wnioskowania
z przeciwieństwa (argumentum a contrario), opartego na stanowisku, że przedmiotowe działanie nie stanowi przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 oraz art. 24 ust. 5 updof.
Organ stwierdził, że są to przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które miały być przedmiotem interpretacji. Zatem nie mogły być brane pod uwagę przy konstruowaniu przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie. Interpretacja tych przepisów jest bowiem obowiązkiem organu interpretacyjnego. Stąd stwierdzenie strony, że przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec niego (właściciela)
w prowadzonym przedsiębiorstwie jest czynnością o charakterze księgowym odnosi się do przepisów prawa bilansowego, które precyzują techniczne aspekty odzwierciedlania zdarzenia gospodarczego w prowadzonych księgach, które nastąpiło w trakcie prowadzonej działalności. Przepisy te nie stanowią podstawy prawnej powstania zobowiązania.
Zdaniem organu interpretacyjnego, skarżący nie wyjaśnił zatem podstawy prawnej opisanego zdarzenia gospodarczego, jakim jest przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec strony (obecnego właściciela) w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie.
Dla oceny skutków podatkowych danego zdarzenia gospodarczego w pierwszej kolejności ma bowiem znaczenie to, jaką podstawę prawną ma to zdarzenie, natomiast kwestią wtórną jest prawidłowe odzwierciedlenie tego zdarzenia w prowadzonej ewidencji rachunkowej. DKIS nie podzielił zatem twierdzeń strony zawartych
w odpowiedzi na wezwanie, że w sposób wyczerpujący i szczegółowy określono podstawę prawną ww. zdarzenia gospodarczego. Odpowiedź nie wyjaśniła wszystkich okoliczności zdarzenia przyszłego. Przedstawiony opis budził istotne wątpliwości odnośnie do charakteru prawnego planowanej wypłaty środków - tytułu prawnego tej czynności, jej skuteczności prawnej. Co więcej, opis sprawy budził wątpliwości
w kontekście regulacji Kodeksu cywilnego, na tle art. 353 § 1 KC. Skarżący wskazał bowiem, że w przypadku przedmiotowego zobowiązania występować będą dwa podmioty, tj. strona będąca osobą fizyczną - jako strona uprawniona oraz spółka mająca powstać w wyniku przekształcenia - jako podmiot zobowiązany. Stwierdzenie to dotyczy sytuacji, w której doszło już do przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w Spółkę. Natomiast zobowiązanie wobec skarżącego w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie pojawiło się już w księgach rachunkowych prowadzonych w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej - trudno w tej sytuacji mówić
o stosunku zobowiązaniowym między dwoma różnymi podmiotami.
Z tego względu, w ocenie DKIS wydanie interpretacji było niemożliwe. Nie można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt jest niejasny. Odpowiedzi, których udzielił skarżący, nie wyjaśniły wskazanych w wezwaniu wątpliwości. Stąd w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano, że nadal brak było w sprawie pełnych informacji w kontekście przedstawionego przez skarżącego opisu zdarzenia przyszłego, w związku z czym organ I instancji nie miał wystarczających informacji pozwalających na wydanie interpretacji indywidualnej. Informacje, o które wzywał były zatem niezbędne w celu merytorycznego rozpatrzenia wniosku i winny stanowić element opisu stanu faktycznego/zdarzeń przyszłych.
Zarzuty zażalenia Dyrektor KIS uznał za niezasadne. Powtórzył, że w realiach niniejszej sprawy nie można było uznać, że wniosek skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej został uzupełniony w koniecznym zakresie. W tej sytuacji zasadnym było pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie postanowień Dyrektora KIS obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, postawił zarzuty naruszenia przepisów:
I. przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
1) art. 2a, art. 121 w związku z art. 14h, art. 14b § 1, 2a i 3, art. 14c § 1 oraz art. 14g w związku z art. 169 § 1 i 4 Op poprzez działanie organu w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, naruszający zasadę równości i praworządności, polegające na:
naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem organu interpretacyjnego, polegającym na wzywaniu do wskazania, innych przepisów prawa podatkowego, niż te, które za znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie uznaje skarżący;
uznaniu, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożony przez skarżącego nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, pomimo spełnienia przez skarżącego wszelkich wymogów wniosku określonych przepisami prawa, tj. przyjęcie, iż skarżący nie przedstawił w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności zdarzenia przyszłego oraz nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia, w tym nie wskazał podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa, podczas gdy skarżący wskazał
w sposób wyczerpujący podstawę prawną przedmiotowego zdarzenia gospodarczego już we wniosku o interpretację indywidualną z dnia 9 maja 2022 r., a następnie
w odpowiedzi na wezwanie tut. organu w piśmie zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie z dnia 01 września 2022 r." z dnia 07 września 2022 r.;
bezpodstawnym wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj. doprecyzowania opisanych zdarzeń przyszłych poprzez wskazanie podstaw prawnych przesunięcia środków z kapitału własnego na zobowiązanie długoterminowe spółki wobec przedsiębiorcy przekształcanego, podczas gdy organ nie jest uprawniony do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wskazanej podstawy prawnej, a brak wskazania kwalifikacji prawnej działania opisanego we wniosku nie stanowi braku formalnego;
utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia 31 października 202 r., czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne
i merytoryczne wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wymagane przez przepisy zostały spełnione przez skarżącego, a jednocześnie brak było przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania;
pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, podczas gdy w stosunku do innych podatników, na gruncie tego samego stanu faktycznego i prawnego, wydawane były interpretacje pozytywne, a organ nie wskazał przyczyn, dla których zróżnicowano sytuację skarżącego i odstąpiono od ugruntowanej linii interpretacyjnej, a także uznano przedstawiony przez skarżącego opis stanu faktycznego i podane podstawy prawne za niewystarczające,
błędnym ustaleniu, wbrew utrwalonej praktyce rozstrzygania przez tut. organ
i własnym wzajemnie wykluczającym się twierdzeniom, że podstawa prawna zdarzenia gospodarczego stanowiącego przedmiot wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie została przez skarżącego podana w sposób umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej, podczas gdy:
- podstawa prawna przedstawiona we wniosku o interpretacje indywidualną z dnia
9 maja 2022 r., a następnie w odpowiedzi na wezwanie tut. Organu w piśmie zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie z dnia 01 września 2022 r. z dnia 07 września 2022 r. jest podstawą analogiczną do podstaw prawnych podawanych w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez tut. organ w identycznych stanach faktycznych,
- możliwość wydzielenia majątku prywatnego z majątku przedsiębiorcy w ramach przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zasugerował skarżącemu w Interpretacji indywidualnej
z dnia 16 listopada 2021 r. [...], co w konsekwencji de facto uniemożliwiło skarżącemu zrozumienie przyczyn, dla których stanowisko przedstawione przez niego we wniosku zostało uznane przez organ za niepełne i niespójne, jak również powodów nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji prawnej skarżącego wobec innych podatników;
2) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tego przepisu i nie działanie przez organ interpretacyjny na podstawie przepisów prawa. Organ interpretacyjny stwierdził bowiem arbitralnie i bez wyraźnej podstawy prawnej, że skarżący jest zobowiązany do wskazania innych przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w sprawie, niż te których zastosowanie uznał za uzasadnione skarżący;
3) art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie, iż skarżący powinien podać inne przepisy prawa podatkowego, niż te, które uznaje za znajdujące zastosowanie
w sprawie, co skutkuje przedłużaniem postępowania bez żadnego uzasadnienia prawnego i występowania w sprawie faktycznej konieczności uzupełnienia takich przepisów, a także uniknięciem wydania rozstrzygnięcia merytorycznego;
4) art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa w związku z 34 ust. 16 ustawy z dnia 06 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. z dnia 8 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 162), dalej "Prawo przedsiębiorców") poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasady należytego i wyczerpującego udzielania informacji stronom postępowania;
5) art. 12 i art. 14 Prawa przedsiębiorców w związku z art. 353 § 1 ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360), dalej "KC"), poprzez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania, niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie uwzględnienie wszystkich faktów i nieprzypisanie im odpowiedniego znaczenia, a uwzględnianie okoliczności niemających znaczenia dla sprawy, polegające na:
prowadzeniu sprawy w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z brakiem ustosunkowania się do faktu wydawania przez tut. organ korzystnych indywidualnych interpretacji podatkowych w identycznych stanach faktycznych,
nieuzasadnionym odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym poprzez wydanie postanowienia odbiegającego od ugruntowanej linii rozstrzygania przez tut. organ tożsamych wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej,
uznanie, że zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego w przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową powstałe w wyniku przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) nie stanowi zobowiązania dwustronnego podczas, gdy we wnioskach o interpretacje indywidualne dotyczących identycznych stanów faktycznych organ nie kwestionował istnienia zobowiązania dwustronnego, w szczególności kwestia ta nie stanowiła dla organu przeszkody
w wydaniu korzystnych dla podatników interpretacji indywidualnych,
uznaniu, że w niniejszym postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej występują wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego i rozstrzygnięciu tych wątpliwości na niekorzyść skarżącego, podczas gdy:
- w niniejszym postępowaniu brak jest wątpliwości co do możliwości dokonania przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego
w przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową, w szczególności możliwość ta wynika z faktu, że brak jest podstawy prawnej ograniczającej możliwość rozporządzenia majątkiem przez obecnego właściciela przedsiębiorstwa w przedmiotowy sposób oraz brak jest wątpliwości co do istnienia zobowiązania dwustronnego pomiędzy obecnym właścicielem przedsiębiorstwa a powstałą w wyniku przekształcenia spółką kapitałową,
- nawet jeśli tut. organ doszedł do wniosku, że istnieją wątpliwości, co do przepisów prawnych stanowiących podstawę zdarzenia przyszłego stanowiącego przedmiot wniosku, (co zdaniem skarżącego nie występuje) to organ winien był rozstrzygnąć przedmiotową wątpliwość na korzyć skarżącego, a co najmniej wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie nie zaś odmówić wydania interpretacji indywidualnej ze względów formalnych;
II. przepisów prawa materialnego, które mają wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej "Konstytucja") przez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, poprzez nieuzasadnione różnicowanie sytuacji podatników, podczas gdy uboższy katalog przepisów prawnych przedstawiany przez innych wnioskodawców we wnioskach
o interpretacje indywidualne dotyczących identycznych stanów faktycznych nie stanowił dla organu przeszkody w wydaniu interpretacji indywidualnej i uznaniu przedstawianego przez skarżącego stanowiska za prawidłowe.
Ponadto, wskutek błędów proceduralnych organ nie rozpoznał merytorycznie wniosku, co w rzeczywistości doprowadziło do naruszenia następujących przepisów materialnych:
art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7, art. 14 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (tj. z dnia 15 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128) także jako: updof), poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że przepisy wskazane we wniosku są niewystarczające dla dokonania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzić będzie do powstania podwójnego opodatkowania po stronie skarżącego,
art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 154 § 1, art. 154 § 3, art. 157 § 1 pkt 5, art. 167 § 1 pkt 2, art. 551 § 5, art. 584[1], art. 584[4], art. 584[9] pkt 2, art. 584[13] ustawy Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (tj. z dnia
9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467) dalej "KSH") w związku z art. 55(1) KC jak również art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 20, a także 4 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (tj. z dnia 17 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 217), dalej "ustawa o rachunkowości") oraz art. 1 i 8 Prawa przedsiębiorców poprzez ich niezastosowanie prowadzące do uznania, że powyższe przepisy nie stanowią podstawy przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa.
W odpowiedzi na skargę, organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, do którego zasadniczo nie mają bezpośredniego zastosowania inne, poza wskazanymi w ustawie, przepisy Ordynacji podatkowej. W szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Organ wydający interpretację indywidualną nie może więc zbadać
w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie
w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może bowiem prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację.
Z tego względu, zgodnie z art. 14b § 3 Op, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wynika stąd, że przedstawienie zdarzenia, które wystąpiło już
w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi się dużym stopniem precyzji i jednoznaczności. Przewidziana w art. 14b § 3 Op alternatywa powoduje, że opis zdarzenia przyszłego musi być równoważny opisowi zdarzenia, które miało już miejsce w przeszłości. Musi je zatem także charakteryzować przesłanka wyczerpującego przedstawienia takiego zdarzenia. W judykaturze zaś "wyczerpujący" postrzegany jest jako taki, który wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli zaś wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny,
a organ wydający interpretację nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje jednego z podstawowych celów tej instytucji, tj. nie chroni podatnika. Użyte w art. 14b § 3 Op ustawowe określenie "wyczerpująco" należy więc rozumieć, jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ interpretacyjny na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne
z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego:
z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2356/13; z 22 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2215/13; z 19 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1864/16; z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 804/17; z 18 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 231/19 oraz NSA z 26 maja 2022r., sygn. akt I FSK 176/19; CBOSA).
Również w literaturze podnosi się, że wyczerpująco przedstawiony (zaistniały bądź przewidywany) stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości udzielić informacji
w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (por. J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Lexis Nexis 2013, s. 125). Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego, jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić zainteresowanemu informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym sprawy. To, że przedstawiony stan faktyczny może odnosić się do przyszłości i zdarzeń przyszłych powoduje, że każdorazowo jest stanem hipotetycznym. Podatnik zadaje pytanie, jakie konsekwencje podatkowe miałoby jego działanie, gdyby takowego się podjął. W związku z powyższym, organ interpretacyjny w istocie nie stosuje przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazuje, czy dany przepis znajduje lub nie zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach.
Ponadto, orzeczenie takie ma charakter informacyjny również dlatego, że nie jest ono wiążące dla zainteresowanego i zawiera jedynie ocenę jego stanowiska (art. 14c § 1 Op zdanie pierwsze). Interpretacja indywidualna, pełniąc funkcję informacyjną, powinna zatem udzielać odpowiedzi konkretnych, a nie warunkowych. Tym samym, musi być ona osadzona w ściśle określonym stanie faktycznym lub równie kategorycznie przedstawionym zdarzeniu przyszłym. Podkreślenia wymaga, że
w postępowaniu tym organ interpretacyjny nie dokonuje żadnych własnych ustaleń faktycznych. W sprawach dotyczących indywidualnych interpretacji stan faktyczny wynika z wniosku podmiotu, który o jej wydanie się ubiega, a organy interpretacyjne nie są uprawnione do jego modyfikacji, rekonstrukcji, czy też jakichkolwiek domniemań tak w zakresie stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego. Jest to postępowanie autonomiczne, do którego stosuje się jedynie niektóre przepisy Ordynacji podatkowej
i to odpowiednio. Jego celem jest ocena stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego
i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Przyjęcie, że brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, już na etapie wstępnym badania wniosku zainteresowanego mógłby powodować pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia jest niedopuszczalne. Prawodawca używa tu niedookreślonego pojęcia o znacznym zabarwieniu subiektywnym. W efekcie stwarza to zbyt duże możliwości pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, zwłaszcza, gdy interpretacja indywidualna dotyczy zdarzenia przyszłego. Przyjęcie, że organ, przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, musi wezwać zainteresowanego do sprecyzowania wniosku
i wyjaśnienia wątpliwości, stanowi istotną gwarancję dla strony postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1025/14; CBOSA).
Wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego realizuje się poprzez podanie wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. W trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ interpretacyjny może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Elementy te organ interpretacyjny powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu interpretacyjnego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie - ustalanego przez organ interpretacyjny, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wymaga podkreślenia, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie, którego można w sposób pewny
i nieuzasadniający żadnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II FSK 960/21; CBOSA).
W świetle powołanych przepisów nie budzi wątpliwości, że charakter postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej uzasadnia przyjęcie, że organ wydający tę interpretację jest merytorycznie związany zakresem problemu prawnego, jaki wnioskodawca określił we wniosku. Organ interpretacyjny nie jest uprawniony do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego, ani do udzielania jej w obszarze przepisów prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu interpretacyjnego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionym przez wnioskodawcę, a nie ustalonego przez organ interpretacyjny stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jednakże w razie stwierdzenia, że złożony wniosek nie spełnia tych wymagań, to zgodnie z art. 169 § 1 Op w związku z art. 14h Op, organ interpretacyjny wzywa zainteresowanego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Pozostawiając wniosek o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia organ interpretacyjny winien nie tylko wykazać, że danego elementu stanu faktycznego (informacji) wniosek ani odpowiedź na wezwanie organu nie zawiera, ale powinien przede wszystkim wykazać poprzez stosowne merytoryczne uzasadnienie (ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego), że bez tego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej i zgodnej
z prawem interpretacji jest niemożliwe.
Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący zwrócił się do organu interpretacyjnego z pytaniami: 1) Czy po stronie wnioskodawcy (jedynego udziałowca spółki przekształconej) powstanie przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT w związku z otrzymaniem przez skarżącego środków pieniężnych od spółki (powstałej w ramach przekształcenia) tytułem spłaty zobowiązania długoterminowego powstałego w wyniku wycofania środków pieniężnych powstałych
z zysków jednoosobowej działalności gospodarczej, powstałych przed dniem jej przekształcenia w spółkę?; 2) Czy po stronie wnioskodawcy powstanie przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT w przypadku rozszerzenia składu osobowego wspólników spółki, tj. zbycia części udziałów na rzecz osoby trzeciej przed wypłatą kwot zysku na rzecz skarżącego (skarżący nadal pozostaje wspólnikiem większościowym), w związku z późniejszym otrzymaniem środków pieniężnych przez skarżącego od spółki, będących wypłatą zysków z jednoosobowej działalności gospodarczej opodatkowanych uprzednio PIT w ramach działalności i odnotowanych
w pozycji zobowiązania długoterminowe ?
W opisie stanu faktycznego skarżący wskazał m.in., iż jest osobą fizyczną
i przedsiębiorcą, polskim rezydentem podatkowym, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, będącą działalnością zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Wskazał, iż płaci podatek dochodowy od osób fizycznych według stawki liniowej 19% i podlegał opodatkowaniu na bieżąco z tytułu całości osiągniętych przychodów, pomniejszonych o koszty ich uzyskania zgodnie z przepisami updof. Wpłacał miesięczne zaliczki na podatek dochodowy, a po zakończeniu roku podatkowego składał zeznanie roczne i wpłacał ewentualną różnicę, wynikającą
z zeznania rocznego. Zyski osiągane przez skarżącego w ramach przedsiębiorstwa
w części, w jakiej nie są przeznaczane na jego potrzeby prywatne, są kumulowane
w ramach działalności, tj. nie są przeznaczane i przekazywane do jego majątku prywatnego, gdyż służą bieżącemu finansowaniu oraz rozwojowi działalności, m.in. inwestowane w środki trwałe. Wskazał, iż w bilansie wszystkie nie wypłacone zyski z lat ubiegłych wykazywane są w pozycji A.V pasywów "Kapitał (fundusz własny)" "Zysk (strata) z lat ubiegłych". Właściciel może na bieżąco wypłacać wszystkie zyski wypracowane prze jego firmę. Skarżący wskazał ponadto, że ma zamiar przekształcić działalność w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jednocześnie stanie się jedynym udziałowcem. W wyniku przekształcenia dojdzie do sukcesji wszelkich praw i obowiązków przedsiębiorcy przekształcanego, co oznacza, że spółce przysługiwać będą wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego, to jest wnioskodawcy. Skarżący wskazał, iż rozważa zbycie udziałów w spółce na rzecz osób trzecich. Skarżący nie podjął jeszcze decyzji co do wysokości kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ta wartość będzie dużo niższa niż kapitał własny skarżącego wykazywany obecnie w bilansie, gdyż skarżący przed przekształceniem zamierza dokonać wycofania z przedsiębiorstwa znacznej części wypracowanych zysków. Będzie to polegało na wypłacie środków pieniężnych, czyli wycofaniu części aktywów (środków pieniężnych) wypracowanych w ramach działalności do majątku prywatnego z przeznaczeniem do wykorzystania na potrzeby osobiste. Na dzień przekształcenia skarżący nie będzie posiadał fizycznie tych środków z uwagi na "zamrożenie" środków pieniężnych w inne aktywa, takie jak środki trwałe, czy zapasy. Istnieją również należności od odbiorców, które mają spłynąć na rachunek przedsiębiorstwa w późniejszym terminie oraz zobowiązania do spłacenia po przekształceniu. Podejmując, przed przekształceniem, decyzję o zwrocie środków pieniężnych - ww. wycofaniu części aktywów - skarżący dokona odpowiedniego przeksięgowania w bilansie prowadzonego przedsiębiorstwa, które następnie powtórzy w bilansie otwarcia spółki przekształconej. Przeksięgowanie przed przekształceniem będzie dotyczyło przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec wnioskodawcy (obecnego właściciela). Zobowiązanie to zostanie w spółce (spółce przekształconej) wykazane odpowiednio jako zobowiązania wobec wspólnika. Spółka będzie więc miała, od momentu jej powstania, zobowiązanie długoterminowe wobec właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego (skarżącego), który zostanie udziałowcem Spółki, powstałej z powyższego przekształcenia. Jest to zysk (uprzednio już opodatkowany), który skarżący wypracował przed dniem przekształcenia, a który nie został mu wcześniej wypłacony. Wnioskodawca, jako przyszły wspólnik spółki planuje, aby
w sytuacji, gdy będzie to możliwe z perspektywy finansowej (tj. w sytuacji dostępnych środków pieniężnych), przekształcona spółka wypłaciła mu w przyszłości zyski jednoosobowej działalności gospodarczej.
Zdaniem skarżącego, w ramach opisanej wypłaty środków pieniężnych od spółki powstałej w ramach przekształcenia tytułem spłaty zobowiązania długoterminowego powstałego w wyniku wycofania środków pieniężnych powstałych z zysków jednoosobowej działalności gospodarczej, powstałych przed dniem jej przekształcenia w spółkę, zarówno w przypadku zbycia przez skarżącego części udziałów w spółce na rzecz osoby trzeciej przed wypłatą zysków, jak i niedokonania tego zbycia, skarżący nie uzyska przychodu (dochodu), wobec czego czynności te będą neutralne podatkowo.
Organ interpretacyjny działając na podstawie art. 169 § 1 i § 2 Op w związku
z art. 14h Op, pismem z 1 września 2022 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, poprzez uzupełnienie wniosku o doprecyzowanie opisanych zdarzeń przyszłych przez wskazanie podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec skarżącego (obecnego właściciela) w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie. Organ interpretacyjny wskazał przy tym, iż w opisie sprawy nie ma wszystkich informacji, które są potrzebne, żeby ocenić skutki podatkowe sprawy, opis nie jest wyczerpujący.
Skarżący pismem z 7 września 2022 r. udzielił odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego wskazując, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7, art. 14 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 44 ust. 1 pkt 1 updof, art. 93a § 4 Op, jak również art. 154 § 1, art. 154 § 3, art. 157 § 1 pkt 5, art. 167 § 1 pkt 2, art. 551 § 5, art. 584[1 ], art. 584[4], art. 584[9] pkt 2, art. 584[13] KSH, art. 55(1) KC, a także z art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 20, a także 4 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości oraz art. 1 i 8 ustawy Prawo przedsiębiorców. Niniejsze normy prawne w ocenie skarżącego stanowią również podstawę przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec wnioskodawcy (obecnego właściciela) w prowadzonym przez wnioskodawcę przedsiębiorstwie. Wszystkie powyżej wskazane przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 oraz art. 24 ust. 5 updof poprzez zastosowanie wnioskowania
z przeciwieństwa (argumentum a contrario).
W ocenie DKIS, wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na wezwanie nie pozwalają na ocenę stanowiska wnioskodawcy, w kontekście przedstawionego opisu sprawy. Tym samym nie pozwalają na wydanie przez DKIS interpretacji indywidualnej w zakresie objętym żądaniem. DKIS stwierdził, że w udzielonej odpowiedzi skarżący wskazał na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które miały być przedmiotem interpretacji. Zatem nie mogły być one brane pod uwagę przy konstruowaniu odpowiedzi na wezwanie. Interpretacja tych przepisów jest bowiem obowiązkiem organu interpretacyjnego. Uznał, że stwierdzenie, że przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec strony (właściciela) w prowadzonym przedsiębiorstwie jest czynnością o charakterze księgowym odnosi się do przepisów prawa bilansowego, które precyzują techniczne aspekty odzwierciedlania zdarzenia gospodarczego w prowadzonych księgach, które nastąpiło w trakcie prowadzonej działalności. Przepisy te nie stanowią podstawy prawnej powstania zobowiązania.
Skarżący nie wyjaśnił zatem podstawy prawnej samego zdarzenia gospodarczego, jakim jest przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec niego (obecnego właściciela) w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie. Zdaniem organu interpretacyjnego dla oceny skutków podatkowych danego zdarzenia gospodarczego
w pierwszej kolejności ma bowiem znaczenie to, jaką podstawę prawną ma to zdarzenie, natomiast kwestią wtórną jest prawidłowe odzwierciedlenie tego zdarzenia
w prowadzonej ewidencji rachunkowej. Dlatego nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego zawartym w uzasadnieniu zażalenia, że w sposób wyczerpujący
i szczegółowy określił on podstawę prawną zdarzenia gospodarczego, jakim jest przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązanie długoterminowe wobec obecnego właściciela przedsiębiorstwa.
Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom Dyrektora KIS, skarżący już we wniosku przedstawił wyczerpujący opis zdarzenia przyszłego, na gruncie którego zadał pytania, przedstawiając przy tym własne stanowisko w sprawie oceny przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego. Przedstawiony przez skarżącego opis zdarzenia przyszłego,
w świetle którego skarżący przedstawił własne stanowisko co do zastosowania
w sprawie art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 30a ust. 1 pkt 4 updof umożliwiał organowi interpretacyjnemu wydanie interpretacji indywidualnej w myśl art. 14b § 1 Op. Opis zdarzenia przyszłego zawarty we wniosku jest bowiem wyczerpujący. Skarżący przedstawił także własne stanowisko w sprawie jego oceny. Zostały zatem spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 14b § 3 Op. Wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 § 1 Op było zatem zbędne. Organ interpretacyjny zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w postanowieniu wydanym w I instancji nie wyjaśnił przyczyn, dla których bez wskazania podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe (wobec obecnego właściciela) nie może wydać prawidłowej interpretacji indywidualnej. Jak już była o tym mowa, pozostawiając wniosek o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia organ interpretacyjny winien nie tylko wykazać, że danego elementu stanu faktycznego (informacji) wniosek ani odpowiedź na wezwanie organu nie zawiera, ale powinien przede wszystkim ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego, merytorycznie wykazać, że bez tego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej i zgodnej z prawem interpretacji jest niemożliwe. Tymczasem organ interpretacyjny powyższym wymaganiom nie sprostał. Wskazał bowiem jedynie na powzięcie wątpliwości na gruncie art. 353 § 1 KC, zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić, których to wątpliwości nie przedstawił. W istocie trudno jest dopatrzeć się w wydanych przez organ interpretacyjny rozstrzygnięciach przyczyn, dla których organ ten uznał wydanie interpretacji na wniosek skarżącego za niemożliwe.
Z tych względów zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS z dnia 31 października 2022 r. zostały wydane
z naruszeniem art. 169 § 1 i § 4 Op oraz art. 120, art. 121 § 1 Op w zw. z art. 14h Op, jak również art. 14b § 1 i § 3 Op. Powyższe naruszenia zdaniem Sądu uzasadniają uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach. Tym samym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi nie jest konieczne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny zobowiązany będzie uwzględnić wskazania Sądu wynikające z niniejszego uzasadnienia i wydać skarżącemu interpretację indywidualną na jego wniosek.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 119 pkt 3 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 209, art. 205
§ 1, § 2 i § 4 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota 597 zł, obejmuje uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi – 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł.