VII SA/Wa 601/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..]stycznia 2020 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) zwanej dalej Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnoty Mieszkaniowej [..] reprezentowanych przez adw. P. C.

przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [..] Nr [..] z [...] lipca 2019 r., - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją Nr[..]z [..] lipca 2019 r., Prezydent [..] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym, wjazdem i instalacją gazową, na terenie działek ew. nr [...] i [...] (zjazd) z obrębu [..] przy ul. [..] w [..](kat. budynku XIII).

Od powyższej decyzji Prezydenta [..] odwołanie wniosła w dniu[..] sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego) Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnota Mieszkaniowa [..]

Postanowieniem Nr [..] z[..] listopada 2019 r. Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Prezydenta [..].

W dniu[.] grudnia 2019 r. do organu wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnoty Mieszkaniowej [..] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta [..].

Rozpoznając ten wniosek organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazano, że organ administracji, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 Kpa, bada występowanie czterech przesłanek, tj.: wniesienia przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu, dochowania 7-dniowego nieprzywracalnego terminu wniesienia tej prośby, wniesienia odwołania wraz z prośbą, uprawdopodobnienia przez skarżącego braku jego winy w uchybieniu terminu odwołania. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wtedy, jeżeli ww. przesłanki zostaną spełnione łącznie. Tym samym brak wystąpienia choćby jednej z powyższych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy, za bezsporną uznano okoliczność wniesienia przez Skarżące odwołania z uchybieniem terminu. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja Prezydenta [..] z dnia [..] lipca 2019 r. została doręczona Skarżącym w dniu [..] lipca 2019 r., co wynika z daty odebrania przesyłek na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach organu pierwszej instancji. Zatem termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem [.] sierpnia 2019 r. Uchybienie to zostało stwierdzone ostatecznym postanowieniem Wojewody [...] Nr [..] z [..]listopada 2019 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony[..] listopada 2019 r. (data wpłynięcia do tutejszego organu – [..] grudnia 2019 r.).

W treści powyższego wniosku pełnomocnik Stron wskazał, iż winę za uchybienie terminu ponosi administrator skarżących Wspólnot - firma [...], na której adres doręczono przeznaczone dla nich egzemplarze decyzji Prezydenta [..]Nr [..] z [..]lipca 2019 r., w ten sposób, iż błędnie poinformowała Strony o dniu ich odebrania, podając datę[..] lipca 2019 r. zamiast [..]lipca 2019 r. W związku z tym również pełnomocnik składający odwołanie otrzymał nieprawidłową informację o terminie na jego złożenie.

W ocenie Wojewody [...], Wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji Prezydenta [..] Mimo iż administrator odbierający przesyłkę nie był stroną postępowania, to był upoważniony do odbioru korespondencji przez podmioty będące stronami, a więc za jego działania w tym zakresie strony ponoszą odpowiedzialność. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przy ocenie winy za uchybienie terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od podmiotów dbających należycie o swoje interesy (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 22 sierpnia 2019 r., sygn.: II SA/Bk 291/19). Stosownie do utrwalonej wykładni art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dotyczy to również działań podejmowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Fakt przekazania przez Strony błędnej informacji dotyczącej daty odbioru decyzji nie uniemożliwiał mu zweryfikowania jej poprzez wprowadzenie numeru przesyłki, znajdującego się na kopercie, w wyszukiwarkę na stronie internetowej pod adresem https://emonitoring.[...].pl, pod którym można uzyskać informację o faktycznej dacie odbioru. Tym bardziej nic nie stało na przeszkodzie, aby odwołanie zostało złożone każdego innego z 14 dni przewidzianych na tę czynność.

Ustosunkowując się do wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnoty Mieszkaniowej [..] reprezentowanych przez adwokata P.C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta [..], Wojewoda [...] po zapoznaniu się z aktami sprawy i uzasadnieniem wniosku stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, ponieważ wyjaśnienia przedstawione w tym uzasadnieniu nie dają podstaw do uznania, że Skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnili brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Stosownie do art. 58 § 1 Kpa to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna.

Artykuł 58 § 1 Kpa stanowi, iż "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Jak już wskazano powyżej, oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej.

W ocenie organu fakt zaniedbania w rzetelnym przekazywaniu informacji ze strony pracownika podmiotu wybranego przez Strony do odbioru korespondencji nie stanowi przeszkody w terminowym dokonaniu czynności, jaką jest wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej. Jak już wskazano, termin ten wynosi 14 dni, a powyższa okoliczność nie uniemożliwiała Stronom wniesienia odwołania w którymkolwiek z tych dni, a jedynie spowodowała błędne przekonanie co do jego końcowej daty. Błąd ten nie był też zresztą niemożliwy czy nawet trudny do wychwycenia i skorygowania przez Strony bądź ich pełnomocnika.

Mając na względzie przedstawioną wyżej argumentację Wojewoda [...] uznał za zasadne odmówić Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnocie Mieszkaniowej [..] przywrócenia terminu do wniesienia dowołania od decyzji Prezydenta [..] Nr [..] z [..] lipca 2019 r.

Skargę na to postanowienie złożyły Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [..] i Wspólnota Mieszkaniowa [..] w [..].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnej interpretacji, polegającej na uznaniu, że przepis ten wymaga nadzwyczajnej staranności i zapobiegliwości strony postępowania i jej pełnomocnika oraz iż możliwość przywrócenie terminu wystąpi wyłącznie w sytuacji działania siły wyższej i w konsekwencji błędnym zastosowaniu normy prawnej wynikającej z przepisu;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

Podnosząc te zarzuty wnoszono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu; w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskującego, jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin.

Przesłanka braku winy, szeroko komentowana w orzecznictwie i doktrynie pojmowana jest, jako uprawdopodobnienie, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób uniknąć.

W świetle art. 58 § 1 k.p.a. to na osobie wnoszącej o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy poprzez złożenie stosownych argumentów lub dowodów. Organ nie prowadzi z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminu, a jedynie poddaje ocenie argumenty i dowody przedstawione przez stronę.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że przesyłka została doręczona skutecznie [..] lipca 2019 r. Natomiast odwołanie złożono [..] sierpnia 2019 r., a wiec jeden dzień po upływie ustawowego terminu.

Rozpatrując pod tym kątem przesłanki wskazane we wniosku, jak i w skardze należy zgodzić się z organem, że Skarżące Wspólnoty nie wykazały przesłanek, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano bowiem, że decyzja została odebrana w dniu [..] lipca 2019 r. przez pracownika firmy zarządzającej Wspólnotami ale odnotowano ją dopiero następnego dnia, w związku z tym błędnie odnotowano datę otrzymania przesyłki. W ocenie Skarżących winę za uchybienie terminu ponosi firma zarządzająca Wspólnotami.

Niewątpliwe jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w sposób prawidłowy podmiotowi upoważnionemu przez Skarżące do odbioru korespondencji. Takie doręczenie traktowane jest jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że adresata obowiązują skutki działania podmiotu, której decyzję doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost. Wadliwe wywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Niedbalstwo podmiotu uprawnionego do odbioru korespondencji jest traktowane tak samo jak adresata decyzji.

Podkreślić należy, że to strona ponosi odpowiedzialność za wybór podmiotu zarządzającego, a więc również uprawnionego do odbioru korespondencji, toteż działania lub brak działania po jego stronie obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę.

Na problem w odniesieniu do działania pełnomocnika procesowego wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 3031/13 i z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2677/13; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

"Na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. uznaje się, że strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony." –wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 3049/17.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że uchybienie terminowi nastąpiło z uwagi na błędne przekonanie pełnomocnika skarżących, iż przesyłka zawierająca decyzję została odebrana przez podmiot zarządzający Wspólnotami [..]lipca 2019 r., zaś z akt sprawy wynika, iż nastąpiło to w dniu [..] lipca 2019 r. Podkreślić trzeba, że pełnomocnik jest adwokatem, profesjonalnie zajmującym się zastępstwem procesowym, w związku z tym oparcie się jedynie na oświadczeniu nie jest wystarczającym do wyłączenia jego winy w uchybieniu terminowi. Od pełnomocnika należycie dbającego o interesy swego mocodawcy należy wymagać szczególnej dbałości o jego interesy. Składanie środków odwoławczych w terminie jest niewątpliwie jednym z podstawowych obowiązków pełnomocnika, dlatego też ustalenie daty otrzymania przesyłki powinno nastąpić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. W realiach niniejszej sprawy bezpośrednie zapoznanie się ze źródłową dokumentacją nie powinno stanowić żadnego problemu. Za standardową należy uznać praktykę dołączania doręczonej korespondencji wraz z dowodem jej odebrania do dokumentacji prowadzonej przez profesjonalnego pełnomocnika sprawy.

Oczywiście co do zasady nie można stawiać zarzutu złożenia środka odwoławczego ostatniego dnia ustawowego terminu. Niemniej nadanie odwołania w ostatnim (wg świadomości pełnomocnika) dniu terminu, biorąc pod uwagę brak oryginalnego dokumentu potwierdzającego datę otrzymania decyzji, także nie nosi cech należytej dbałości o sprawy mocodawcy, a zatem zawiera element braku należytej dbałości, który wyłącza stosowanie instytucji przywrócenia uchybionego terminu.

Podążając za poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowadministracyjnym wskazać należy, że istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, LEX nr 30784).

W konsekwencji uznać należało, że niewniesienie odwołania w terminie przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżącego obciąża stronę i tym samym niedochowanie terminu na dokonanie tej czynności nie nastąpiło bez winy strony, co wykluczało możliwość przywrócenia terminu w myśl art. 58 § 1 k.p.a.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.