VII SA/Wa 1977/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Przedmiotem skargi B. T. ("skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") znak: [...] z [...] sierpnia 2020 r. wydana w trybie nadzwyczajnym, stwierdzenia nieważności decyzji, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją znak: [...] z [...] lipca 2020 r. GINB, po wszczęciu postępowania na wniosek skarżącej, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...] WINB") z [...] sierpnia 2019 r., znak:[...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. ("PINB") z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., "Prawo budowlane") i nakazującą B. T. przeprowadzenie remontu komina w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w obrębie B., gmina L., polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, tj. usunięciu warstwy sadzy szklistej, przemurowaniu fragmentów ścian komina, które uległy zniszczeniu i uzupełnieniu ubytków zaprawy i tynków do 30 września 2019 r.; zakazującą nadto użytkowania komina do czasu wykonania remontu.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca, składając w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownej analizie sprawy GINB wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] sierpnia 2020 r., którą utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2020 r. znak: [...].

Wyjaśnił, że prowadzone postępowanie jest postępowaniem nieważnościowym, którego celem nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz wyłącznie skontrolowanie, czy decyzja zawiera wady wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., "k.p.a."). Tryb ten umożliwia weryfikację również ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, stanowiąc wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Z tego względu przesłanki nieważnościowe zostały sprecyzowane w art. 156 § 1 k.p.a. i nie jest dopuszczalna ich wykładnia rozszerzająca. Sankcja stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia jest o tyle dolegliwa, że powoduje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od dnia, w którym zostało wydane. Badając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny z daty jej wydania.

Ponowna analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zasadnie odmówiono stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...].

Zgodnie z wynikami przeprowadzonej w dniu 27 marca 2019 r. przez organ powiatowy kontroli stanu technicznego komina zbiorczego typu "baba", znajdującego się na poddaszu budynku mieszkalnym w B. na działce nr [...], komin zbiorczy jest popękany, a od wewnątrz zalega warstwa szklisto-mazistej sadzy (na jego stropie zalega również jej kilkucentymetrowa warstwa). Ponadto zaślepione są wyloty dwóch kanałów wentylacyjnych oraz dymowego z części budynku na działce nr [...] od wewnątrz komina zbiorczego. Ubytki tynków oraz zacieki są widoczne przez połać dachową przy przejściu komina.

Powyższy protokół, w przeciwieństwie do dokumentów prywatnych, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Został sporządzony w przepisanej formie, przez powołany do tego organ państwowy w jego zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Zły stan techniczny komina potwierdzają również: opinia techniczna nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. (w której wyraźnie stwierdzono, że użytkowanie komina wykonanego zgodnie z przestarzałą technologią stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego - w tym wystąpienie pożaru), opinia techniczna z [...] października 2018 r. (zgodnie z którą zalecono jego rozbiórkę bądź wybudowanie nowego, zgodnego z obowiązującymi normami komina spalinowego lub systemowego), jak również opinia nr [...] z [...] marca 2019 r. (której treść stanowi, że dalsze użytkowanie komina zagraża bezpieczeństwu).

Dodatkowo uzasadnienie załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroku Sądu Rejonowego w L. o sygnaturze akt: [...] wskazuje na to, że "z materiału dowodowego niezbicie wynikało, że komin w budynku należącym do pozwanej (tj. B. T.) ma przestarzałą konstrukcję i korzystanie z niego niesie za sobą zagrożenie. Biegły z zakresu kamieniarstwa dobitnie podkreślił, że bezpieczne używanie komina nie jest możliwe, a budowa komina nie jest dostosowana do urządzenia grzewczego znajdującego się w mieszkaniu powódki. Każdorazowe użycie komina niesie za sobą ryzyko powstania pożaru, a zatem poważnego zagrożenia dla życia i mienia mieszkańców budynku, jak i dla samej konstrukcji nieruchomości".

Wobec stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego komina, decyzją z [...] czerwca 2019 r. PINB nakazał B. T. - właścicielce budynku, w którym znajduje się ww. komin, wykonanie określonych robót budowlanych, celem usunięcia istniejących nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W rozstrzygnięciu organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzje wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany. Właściwy organ jest zobligowany do wydania w określonych okolicznościach decyzji takiego rodzaju, a na jej zmianę nie może mieć wpływu zgoda lub wola stron, nie jest to bowiem decyzja uznaniowa. Natomiast organ ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3287/17).

W przedmiotowej sprawie nieodpowiedni stan techniczny komina został bezspornie stwierdzony na podstawie protokołu kontroli jego stanu technicznego, jak również kilku opinii technicznych, dlatego zastosowanie znalazł art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego może być skierowana wyłącznie do osób, które odpowiadają za utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie. Osobami tymi są właściciele lub zarządcy tych obiektów, co wynika z treści art. 61 tejże ustawy, gdyż tylko na nich ciążą obowiązki określone w tym przepisie. Przyjęta przez ustawodawcę w art. 61 omawianej ustawy kolejność podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie i użytkowanie obiektu nie jest przypadkowa - prawo własności daje najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego to do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować decyzję wydaną w oparciu o art. 66. W sytuacji, gdy stan własnościowy jest jednoznaczny, adresatem nakazu nałożonego na podstawie powołanych przepisów Prawa budowlanego winien być na pierwszym miejscu zawsze właściciel obiektu budowlanego (por. wyroki NSA z 5 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1310/06 i z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt ll OSK 205/18). Zgodnie z księgą wieczystą nr [...] właścicielką działki nr [...] w obrębie B., gmina L., na której znajduje się budynek mieszkalny, do którego przynależy sporny komin, jest B. T. (co potwierdza również postanowienie Sądu Rejonowego w L. z [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...]).

Przepisy art. 66 zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest: nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany; doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie tego przepisu przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli lub przez bierność jego właściciela - przy czym nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1803/11). W sprawie nie ma więc znaczenia, że zły stan techniczny komina mógł zostać spowodowany przez to, że inne osoby niż właściciel użytkowały go w sposób niewłaściwy, ani też okoliczność, że komin przestał pełnić funkcję odprowadzania spalin z nieruchomości, na której się znajduje.

W związku z powyższym, zasadne okazało się nałożenie obowiązku przeprowadzenia remontu komina w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w B., celem usunięcia nieprawidłowości jego stanu technicznego, na B. T. - właścicielkę powyższego obiektu budowlanego.

Decyzja [...] WINB z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] nie jest więc obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Badane rozstrzygnięcie zostało bowiem wydane przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostało skierowane do właściwych stron postępowania, było wykonalne w dniu jego wydania, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...] sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Podniosła, że "wydana decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały".

W uzasadnieniu skargi wskazała, że: w chwili wydania decyzji istniejący komin portkowy nie pełnił już funkcji odprowadzania spalin z jej nieruchomości; komin nie jest użytkowany od 25 września 2018 r.; od kwietnia 2017 r. odprowadzanie spalin z kominka służącego do ogrzania jej nieruchomości odbywa się poprzez odrębny przewód wykonany z żaroodpornej rury stalowej; wykonanie przemurowania fragmentów ścian komina jest niewykonalne zgodnie ze sztuką budowlaną; obowiązek przemurowaniu fragmentów ścian komina, które uległy zniszczeniu i uzupełnieniu ubytków zaprawy i tynków został sformułowany w sposób nieprecyzyjny; budynek wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, które odziedziczyła jako spadek po śmierci ojca w 2012 r., więc nie będąc rolnikiem, nie otrzyma pozwolenia na budowę w przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po wcześniejszych kontrolach wykonanych jeszcze przed wydaniem swojej decyzji, posiadał pełną wiedzę, że istniejący w nieruchomości komin portkowy nie pełni już funkcji odprowadzania spalin; wykonała wszelkie roboty budowlane, które pozwalają na prawidłowe i bezpieczne użytkowanie obiektu, a istniejący w nieruchomości komin portkowy już od dawna nie pełni funkcji odprowadzania spalin.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z [...] sierpnia 2020 r. znak:[...], utrzymująca w mocy decyzję GINB z [...] lipca 2020 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...]. Tą ostatnią organ wojewódzki utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] czerwca 2019 r., nakazującą skarżącej przeprowadzenie remontu komina w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w obrębie B., gmina L., polegającego na usunięciu warstwy sadzy szklistej, przemurowaniu fragmentów ścian komina, które uległy zniszczeniu i uzupełnieniu ubytków zaprawy i tynków w terminie do 30 września 2019 r., z jednoczesnym zakazem użytkowania komina do czasu wykonania remontu.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją GINB wszczęte zostało na wniosek skarżącej, zawierający żądanie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu wojewódzkiego, którego podstawę materialnoprawną stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym zadaniem organu w tym postępowaniu było zbadanie czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadą uregulowaną w art. 156 § 1 k.p.a.

W zaskarżonej (i poprzedzającej ją) decyzji GINB przyjął, że badana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych we wskazanym przepisie, a ocena ta - zdaniem Sądu - jest prawidłowa.

Organ ten dokonał bowiem właściwych ustaleń w sprawie, tak w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego; prowadząc postępowanie nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.; w konsekwencji dokonanej analizy – prawidłowo zaś uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. i wyeliminowania z obrotu prawnego na jego podstawie ww. decyzji [...] WINB, dając temu wyraz w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

I tak, rozwijając powyższe, Sąd przede wszystkim zaznacza, że jedną z wad nieważności wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), inną – niewykonalność decyzji w dniu jej wydania i mająca charakter trwały (pkt 5). Prowadząc postępowanie w tym przedmiocie organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty; ocena dokonywana przez organ w tym postępowaniu (o charakterze nadzorczym) jest ograniczona wyłącznie do zbadania wystąpienia wad nieważności. W przypadku ustalenia ich wystąpienia, organ ma obowiązek stwierdzić nieważność badanej decyzji (chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.). Niemniej jednak z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia przesłanek nieważności winna mieć charakter ścieśniający, a stwierdzenie nieważności decyzji winno być oparte na bezspornym ustaleniu o wystąpieniu wady nieważności.

Żądając stwierdzenia nieważności ww. decyzji skarżąca wskazała na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Niemniej nie zwalniało to organu od dokonania pełnej oceny, z uwzględnieniem także okoliczności nie podniesionych w ww. żądaniu, w kontekście wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., z czego to - zdaniem Sądu - organ właściwie się wywiązał.

Analizując sprawę GINB wskazał, że badana decyzja wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tymi przepisami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku; w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Rozważając prawidłowość zastosowania cyt. przepisów GINB wskazał na okoliczności faktyczne wynikające z akt administracyjnych zakończonych badaną decyzją. Akta te wskazują zaś (jak słusznie zaznaczył organ), że komin w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w obrębie B., gmina L. (czy inaczej: komin stanowiący integralną część ww. budynku), jest w złym stanie technicznym, a budynek ten stanowi własność skarżącej.

Powyższe wynika m.in. z protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB [...] marca 2019 r. W protokole tym zapisano m.in., że w mieszkaniu skarżącej w kuchni zamontowany jest kominek żeliwny z płaszczem wodnym oraz wyprowadzona jest wentylacja tego pomieszczenia do komina zbiorczego tzw. "baby", który znajduje się na poddaszu; do tego komina podłączona jest również wentylacja pokoju położonego na parterze; komin zbiorczy jest popękany, od wewnątrz widoczna jest warstwa sadzy szklisto-mazistej, również wewnątrz komina na stropie zalega kilkucentymetrowa warstwa sadzy; przy przejściu komina przez połać dachową widoczne są brązowe, smoliste zacieki i ubytki tynków. Wskazany protokół jako sporządzony w odpowiedniej do tego formie i przez pracowników właściwego organu (w zakresie jego działania), ma moc dokumentu urzędowego, czy inaczej: stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (v. art. 76 § 1 k.p.a.). W konsekwencji - korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Przy czym, stosownie do art. 76 § 3 k.p.a., możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści takiego dokumentu; niemniej jednak strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić. W postępowaniu zakończonym badaną decyzją skarżąca nie zwalczała jednak ustaleń zawartych w ww. protokole; co więcej sama zainicjowała postępowanie w tej sprawie, wnosząc w piśmie z 26 lutego 2018 r. o kontrolę przewodów kominowych w budynku. Nadto w toku postępowania skarżąca dostarczyła dodatkowy materiał dowodowy, potwierdzający konieczność interwencji z uwagi na zły stan techniczny wskazanego "elementu" budynku (v. opinia mistrza kominiarskiego D. K. nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. - komin jest pokryty sadzą szklistą, technologia oraz wykonanie komina są przestarzałe i w złym stanie technicznym zagrażającym pożarem budynku; opinia techniczna mgr inż.L. Z. z [...] października 2018 r.; opinia biegłego sadowego z dziedziny kominiarstwa L. K. nr [...] z [...] marca 2019 r. – stan techniczy komina typu "baba" nie spełnia wymogów prawa budowlanego).

W tej sytuacji, na co prawidłowo wskazał GINB, organ nadzoru budowlanego obowiązany był do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a w celu zabezpieczenia osób użytkujących budynek – ust. 2 tego artykułu. Stosując te przepisy PINB określił obowiązek z uwzględnieniem poczynionych ustaleń, dotyczących tak właściciela obiektu odpowiadającego za jego stan (v. m.in. ostateczne postanowienie Sądu Rejonowego w L. I Wydział Cywilny z [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt I [...] oddalające wniosek skarżącej o zniesienie współwłasności), jak i zakresu stwierdzonych nieprawidłowości; poza tym określił termin wykonania obowiązku (możliwy do zachowania, wynoszący blisko 4 miesiące). Orzekł nadto o zakazie użytkowania komina do czasu jego remontu, a orzeczenie takiego zakazu należy uznać za uzasadnione w sytuacji, gdy użytkowany obiekt budowlany nie spełnia podstawowych wymagań i warunków użytkowania, m.in. w zakresie wymagań bezpieczeństwa pożarowego, co też w tym przypadku miało miejsce. Należy przy tym dostrzec, że m.in. z pism skarżącej wynika, że objęty nakazem remontu i zakazem czasowego użytkowania komin był wówczas użytkowany przez właścicieli nieruchomości oznaczonej nr 30. Postępując w ww. sposób (w oparciu o wskazane przepisy art. 66), wobec zgromadzonych w sprawie dowodów, PINB (a za nim [...] WINB) nie dopuścił się więc rażącego naruszenia prawa. Nie można bowiem stwierdzić błędnego (w stopniu kwalifikowanym) zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy stan utrzymania komina zbiorczego (typu "baba") jest zły, a jak stanowi § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74 z 1999 r., poz. 836) kanały i przewody spalinowe oraz dymowe w budynku powinny być utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym skuteczne i niezawodne ich funkcjonowanie (ust. 1), w okresie użytkowania należy zapewnić ich drożność i szczelność (ust. 2 pkt 1).

Sąd wyjaśnia przy tym, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sprzeczność, mogąca prowadzić do stwierdzenia ww. wady nieważności, nie występuje w analizowanym przypadku. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko GINB zawarte w zaskarżonej decyzji. Dostrzega także, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiednie nakazy (ar. 66 ust. 1 pkt 3). Co istotne, decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany; oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Sąd podziela także ocenę GINB dotyczącą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., związanej z wykonalnością decyzji. Sąd zauważa przy tym, że wskazany przepis łączy niewykonalność decyzji z istnieniem przeszkód natury obiektywnej w jej wykonaniu, tj. z przeszkodami istniejącymi w dacie wydania decyzji i - co do zasady - nieusuwalnymi przez cały czas. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, nie stanowią powodu niewykonalności decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji. Zatem, zmiana stanu faktycznego lub prawnego powodująca niewykonalność decyzji, powstała już po jej wydaniu, nie stanowi podstawy do zastosowania analizowanego przepisu Kodeksu. Poza tym, jak z powyższego wynika, podstawy takiej nie stanowią także trudności techniczne związane z wykonaniem np. w części nałożonego badaną decyzją obowiązku; wobec tego również i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nie mógł stanowić o unieważnieniu badanego w postępowaniu orzeczenia. Sąd podkreśla jednocześnie, że postępowanie nadzwyczajne ma to do siebie, że zasadnicze znaczenie odgrywają w nim dowody i okoliczności faktyczne z daty wydania weryfikowanej decyzji oraz że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma miejsca na podważanie materiału dowodowego, w oparciu o którą wydano weryfikowaną decyzję. Sąd zaznacza więc, że złożona przez skarżącą do akt organu nadzoru budowlanego po wydaniu badanej decyzji opinia techniczna nr [...] mgr inż. M. D. nie świadczy o wydaniu tej decyzji z wadą nieważności; potwierdza zły stan techniczny komina murowanego typu "baba" znajdującego się wewnątrz budynku zlokalizowanego pod adresem B., a jednocześnie nie wykazuje niewykonalności badanej decyzji; zwraca "jedynie" uwagę na trudności z tym związane, wymieniając prace/zabezpieczenia, które należy podjąć wykonując decyzję. To zaś nie uzasadnia zastosowania art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

W końcu, mając na uwadze treść skargi, Sąd wskazuje, że celem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest zapewnienie należytego użytkowania obiektów budowlanych. Wobec tego na jego podstawie nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego, ani decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części. Sąd zaznacza również, że art. 66 ust. 1 znajduje zastosowanie wówczas, gdy podmiot do tego obowiązany (właściciel, zarządca) nie utrzymuje obiektu w należytym stanie. Podjęcie prac z inicjatywy właściciela obiektu, koniecznych dla zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania, czyniłoby więc zbędną interwencję organu nadzoru budowlanego na podstawie np. art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego; przepis art. 66 ust. 1 nie tworzy bowiem dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków, tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia ich egzekwowanie.

W tych warunkach, nie znajdując podstaw do podważenia w okolicznościach sprawy decyzji GINB z 26 sierpnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.