VII SA/Wa 1886/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi "W." R. W., G. W. Spółka Jawna z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp.j. z siedzibą w [...], na postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał ww. postanowienie organu wojewódzkiego w mocy.

Do wydania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także "GINB" bądź "organ II instancji"), doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.

Decyzją z [...] czerwca 2007 r., nr [...], znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę Centrum [...] obejmującego: halę magazynową z zapleczem socjalno-biurowym, place manewrowe, parkingi, sieci wewnętrzne oraz wartownię i zbiornik odparowujący, na działkach nr ew.: [...], położonych w miejscowości [...], gm. [...].

Postanowieniem z [...] października 2018 r., znak: [...], Starosta [...] wznowił – na wniosek Pana G. W., postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2007 r., nr [...], znak: [...].

Następnie decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], Starosta [...] i umorzył w całości postępowanie administracyjne, wznowione ww. postanowieniem z [...] października 2018 r., znak: [...] w sprawie zakończonej ww. decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2007 r., nr [...], znak: [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Spółkę jawną [...] z siedzibą w [...] (zwaną dalej także "Spółką" bądź "skarżącą"), decyzją z [...] marca 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], umarzającej wznowione postępowanie administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 408/19, oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2019 r., znak: [...].

W dalszej kolejności postanowieniem z [...] marca 2020 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił wznowienia na wniosek Spółki postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak [...].

  Na to postanowienie organu wojewódzkiego z [...] marca 2020 r., znak: [...], Spółka złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zażalenie zostało wniesione w terminie.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, GINB przypomniał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwie fazy. Pierwsza faza to etap wyjaśniający, podczas którego organ administracji publicznej bada formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tym etapie ocenie podlega, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego, czy zachowano termin do wniesienia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłankę wznowienia określoną przepisem art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero po stwierdzeniu formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania, właściwy organ może merytorycznie badać przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a. W przeciwnym przypadku organ odmawia wznowienia postępowania, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie, Spółka pismem z [...] stycznia 2019 r., wystąpiła do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...]. Pismem z [...] lutego 2020 r., znak [...], Starosta [...] przekazał, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. ww. podanie z 4 stycznia 2019r. Wojewodzie [...].

Z analizy treści ww. podania wynika, że swoje żądanie Spółka oparła na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Na ww. decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], Spółka wniosła odwołanie do Wojewody [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki decyzją z [...] marca 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...]. Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. wynika, iż w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Starosty [...] [...] grudnia 2018 r., znak: [...], skarżącej Spółce nie przysługiwał przymiot strony. Organ wojewódzki podkreślił bowiem, że [...] Sp.j. nie uczestniczyła w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego pozwolenia na budowę na żadnym jego etapie. Postępowanie wznowieniowe zostało bowiem zainicjowane wnioskiem G. W. (złożonym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), organ I instancji badał zatem przymiot strony osoby, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania, tj. G. W.. W związku z powyższym nie było dopuszczalne rozpatrzenie odwołania wniesionego przez Spółkę.

Ponadto WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 24 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 408/19, oddalił skargę [...] Sp. j., na ww. decyzję z [...] marca 2019 r., znak: [...].

Zdaniem GINB, z powyższego wynika zatem, iż oczywistym jest, że skarżąca Spółka nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...]. W takim wypadku organ wojewódzki uprawniony był do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bez dalszego badania istnienia legitymacji wnioskodawcy.

Z powyższym rozstrzygnięciem GINB nie zgodziła się Spółka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zarzuca postanowieniu GINB naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 28 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że [...] Sp.j., reprezentowana dotychczas przez wspólnika G.W. nie posiada statusu strony postępowania wznowieniowego, a co za tym idzie nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia odwołania, w sytuacji w której Spółka jest właścicielem nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta numer [...], na którą to oddziałuje inwestycja powstała w następstwie wydania decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2007 r. (nr 3725/07), a G.W. od początku postępowania wznowieniowego działał jako wspólnik ww. Spółki.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie skarżącej należnych kosztów postepowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw od organu, w tym kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę Spółka podkreśla, że spór co do podmiotu posiadającego legitymację do wznowienia postępowania rozpoczął się od wydania decyzji z dnia [...]grudnia 2018 r., w której Starosta [...] umorzył w całości postępowanie wzn owione postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazano, że w ocenie organu I instancji postępowanie zostało wznowione wskutek podania wniesionego przez nieuprawniony podmiot, tj. G.W.– wspólnika spółki [...] p.j., zamiast przez Spółkę. Na to rozstrzygnięcie wniesiono zażalenie wskazując, że [...]od początku działał jako podmiot reprezentujący Spółkę, mimo iż nie wynikało to wprost z oznaczenia strony wskazanej w podaniu o wznowienie, to informacja ta wynikała ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie była wcześniej negowana przez organ, aż do dnia wydania ww. decyzji.

W następstwie ww. odwołania Wojewoda [...] wydał decyzję z [...] marca 2019 r., w której wskazano, że stroną postępowania był G.W., a nie Spółka jawna [...]. W konsekwencji uznano, że sprostowanie strony postępowania sprawiło, iż odwołanie z dnia [...] grudnia 2018 r. zostało w ocenie Wojewody [...] wniesione przez podmiot, który nie posiadał ku temu legitymacji. W powyższym orzeczeniu Wojewoda [...] nie odniósł się w żaden sposób do tego, że to Spółka jest właścicielem nieruchomości, na którą oddziałuje inwestycja. Organ ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że Spółka nie jest stroną postępowania, nie badając przy tym, czy w związku ze wznowieniem postępowania w dniu [...] października 2018 r., organ I instancji miał obowiązek na nowo ustalenia kręgu stron postępowania i zwrócenia się do nich w tym do Spółki (skoro twierdził, że nie uczestniczyła w postępowaniu wznowieniowym).

Wobec powyższego w ww. decyzjach istnieje rażąca sprzeczność. Z jednej strony Starosta [...]wydając decyzję jako organ I instancji wskazuje, że G.W. (mimo, iż reprezentował właściciela nieruchomości, tj. Spółkę), nie jest stroną postępowania, gdyż stroną jest Spółka, a jednocześnie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w dniu [...] października 2018 r., mimo obowiązku spoczywającego na organie I instancji nie podejmuje on żadnych czynności zmierzających do ustalenia kręgu stron postępowania. W szczególności Spółka nie jest informowana o wznowieniu postępowania, a wszelka korespondencja dotycząca strony postępowania była kierowana do kancelarii pełnomocnika, który w ocenie organu I instancji reprezentował wspólnika, a nie Spółkę.

Z kolei Wojewoda [...], wydając decyzję z [...] marca 2019 r. ([...]) nie zbadał, czy Spółka jest stroną przedmiotowego postępowania, stwierdzając tylko, że skoro "wcześniej nie brała udziału w postępowaniu pierwotnym, ani w postępowaniu wznowieniowym", to nie posiada ona legitymacji do złożenia odwołania. W konsekwencji tego, Wojewoda [...] postanowieniem z [...]marca 2020 r. odmówił wznowienia postępowania na wniosek skarżącej.

Tożsame stanowisko zajął GINB w zaskarżonym postanowieniu, nie podejmując próby ustalenia, czy skarżąca może być stroną postępowania wznowieniowego. Organ II instancji był natomiast zobowiązany dokładnie zbadać, czy spółka posiada legitymację prawną, do złożenia odwołania, a skupił się wyłącznie na ustaleniu, czy Spółka brała udział w postępowaniu pierwotnym lub w postępowaniu wznowieniowym oraz na wydanych już w sprawie rozstrzygnięciach.

Organ całkowicie pominął tym samym szeroką argumentację skarżącej, z której wynikało, że od początku postępowania wznowieniowego G. W. występował wyłącznie jako wspólnik [...]Spółki jawnej, a nie działał on we własnym imieniu.

Według skarżącej, organ przystępując do badania czy Spółka [...] posiada legitymację do złożenia odwołania powinien zacząć od ustalenia, czy Spółka spełnia kryteria, o których mowa w art. 28 k.p.a. Ze zgromadzonych w aktach postępowania dowodów wynika jednoznacznie, że stroną niniejszego postępowania jest Spółka, nie wspólnik. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości (działki nr ew.[...] w [...]) sąsiadującej z nieruchomością, w stosunku do której, Starosta [...] w dniu [...] czerwca 2007r. wydał decyzję nr [...], zmieniającą decyzję własną o pozwoleniu na budowę z [...] października 2006 r., nr [...]oraz zatwierdził zamienny projekt budowlany - Centrum [...] obejmujący: halę magazynową z zapleczem socjalno-biurowym kategoria XVIII, place manewrowe, parkingi - kategoria sieci wewnętrzne XXII sieci wewnętrzne - kategoria XXVI oraz [...]lutego 2014 r. (na podstawie aktu notarialnego numer repetytorium [...]), wskutek czego Spółka wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednich właścicieli – T. i M. S.stając się ich następcą prawnym (na mocy sukcesji singularnej). Następca prawny strony, która sama nie uczestniczyła w postępowaniu, ma uprawnienia wynikające art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale tylko wtedy, gdy poprzednik prawny jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją. Okoliczność, że .l i J. M.. nie tylko nie brali (bez własnej winy) udziału w przedmiotowej sprawie, lecz także nie wiedzieli o wydaniu zaskarżonej decyzji, znajduje potwierdzenie w ustaleniach poczynionych przez organ, na podstawie którego doszło do wznowienia postępowania w dniu [...] października 2018 r.

W skardze podniesiono ponadto, że inwestycja, która powstała na mocy decyzji organu powiatowego istotnie oddziałuje na nieruchomość stanowiącą własność skarżącej. W szczególności zbudowany w oparciu o decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] "zbiornik odparowujący" ogranicza przysługujące Spółce prawo do swobodnego zagospodarowania własnej nieruchomości. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wg. stanu na dzień wydania decyzji – Dz. U. Nr 75, poz. 690), którego przepis § 24 ust. 1 dotyczący zbiorników na odpady stałe należy zastosować odpowiednio, odległość takiego zbiornika bezodpływowego powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Tymczasem zbiornik odparowujący na działce objętej inwestycją znajduje się w odległości 5,79 m od granicy dziatki należącej do skarżącej, co oznacza, że skarżąca chcąc posadowić budynek z oknami i drzwiami musiałaby odsunąć się o kolejne - dalsze 4,21 m od granicy - co znacznie ogranicza jej prawa właścicielskie. Stosownie zaś do § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, skarżąca chcąc posadowić budynek na swojej działce, z uwagi na zbiornik odparowujący musiałaby oddalić się o ponad 20 cm dalej od granicy działki - niż miałoby to miejsce w sytuacji, w której zbiornika by nie było. Tym samym zaskarżone postanowienie niewątpliwe wkracza w sferę praw i obowiązków skarżącej w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W odniesieniu do argumentacji skarżącej, organ II instancji wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oczywistym jest, że skarżąca Spółka nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty[...] z [...]grudnia 2018 r., znak: [...]. Natomiast jeżeli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W związku z powyższym organ wojewódzki uprawniony był do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bez dalszego badania istnienia legitymacji wnioskodawcy, a GINB do wydania postępowania utrzymującego w mocy ww. postanowienie o odmowie wznowienia.

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. odpowiedź na skargę złożył również uczestnik postępowania – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Uczestnik wnosi o oddalenie skargi, podnosząc, że jako wnioskodawca podania o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2017 r. wskazany został jednoznacznie G.W., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a nie Spółka. Jednocześnie Spółka niejako odrębnie podejmowała czynności zmierzające do zakwestionowania decyzji wydanych w sprawie, w tym także składała wniosek o wznowienie postępowania zainicjowanego podaniem G. W.. Tymczasem skarżąca w postepowaniu tym zainicjowała postępowanie odwoławcze, wnosząc odwołanie od decyzji Starosty [...] umarzającej to postępowanie, a zatem brała udział w tym postępowaniu, co oznacza, ze w żadnym razie nie może powoływać się na przesłankę jego wznowienia opartą na swoim niezawinionym udziale w tym postępowaniu. Poza tym, skarżąca Spółka miała wiedzę o postępowaniu wznowieniowym zainicjowanym przez G. W., albowiem osoba ta jest wspólnikiem Spółki osobowej, która jest uprawniona do jej reprezentacji. W doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że jeżeli przepisy prawne wiążą skutki prawne z wiedzą o określonych okolicznościach, to ocena stanu wiedzy osoby prawnej dokonywana jest z oparciu o stan wiedzy członków jej organów.

Uczestnik postępowania wskazuje ponadto, że skarżąca nie uzyskała i nie posiadała również przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], którego wznowienia domagała się w odrębnym postępowaniu, a którego wznowienia żądał w niniejszej sprawie także G.W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnotować, że wbrew zarzutom skargi, jak jednoznacznie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy (k. 11-16) dokumentu pełnomocnictwa oraz treści samego wniosku z [...] grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2007 r., nr [...]zatwierdzającą zamienny projekt budowlany Centrum [...] w [...], przedmiotowy wniosek został złożony przez pełnomocnika w imieniu osoby fizycznej – G.W. Podstawę przedmiotowego wniosku stanowiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem wnioskodawca podnosił, że jako strona został pozbawiony bez swojej winy udziału w postępowaniu rozpoznanym ww. decyzją organu powiatowego. W żadnym miejscu wniosku profesjonalny pełnomocnik G.W. nie wskazał, że osoba ta występuje w sprawie jako wspólnik Spółki jawnej pod nazwą [...], ani też że wniosek składany jest w imieniu innego jeszcze podmiotu niż ww. osoba fizyczna.

W tym względzie wymaga przypomnienia, że co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1332/09, LEX nr 737704). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, niebudzący żądnej wątpliwości wynika, że wniosek jest składany przez podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., I OSK 2185/11, LEX nr 1343871). Jak jednak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r., (sygn. akt II OSK 933/14, LEX nr 1989285), postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3) może zakończyć postępowanie tylko w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego po stronie żądającego wszczęcia postępowania zachodzi brak interesu prawnego (por. też wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., II OSK 872/16, LEX nr 2447078).

Stwierdzenie zaś w kolejnej fazie postępowania wznowieniowego, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, a wiec podmiot nieuprawniony do jego zainicjowania, skutkować powinno natychmiastowym umorzeniem takiego postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak jego zasadniczego elementu - podmiotu.

Przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. niejako determinuje zatem zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem jest wówczas w pierwszej kolejności ustalenie, czy z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot rzeczywiście legitymujący się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Innymi słowy, istotą tego postepowania jest dokonanie weryfikacji statusu wnioskodawcy w postępowaniu rozpoznanym już ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji, w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. bądź przepisy szczególne, w tym np. art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Dopiero pozytywne potwierdzenie tego faktu pozwala na przejście do dalszej jego fazy, polegającej na badaniu wpływu tego naruszenia, wynikającego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na wydaną decyzję. Brak pozytywnego potwierdzenia okoliczności, że z wnioskiem wystąpiła osoba posiadająca interes prawny, powoduje natomiast bezprzedmiotowość postępowania wznowieniowego, z uwagi na brak wniosku pochodzącego od uprawnionego podmiotu. Jest tak bez względu na to, czy w sprawie mogła mieć miejsce sytuacja wynikająca z przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale dotycząca innej osoby, niż wnioskodawca.

Stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 może nastąpić tylko na żądanie strony. Gdy więc wznowienie postępowanie w oparciu o powyższą przesłankę może nastąpić wyłącznie w oparciu o wniosek uprawnionej strony, a organ nie może działać tu z urzędu, to za chybione uznać trzeba zarzuty skargi, jakoby nawet w postępowaniu zainicjowanym przez nieuprawniony podmiot, w tym przypadku wspólnika Spółki – G.W. organ zobowiązany był zbadać, czy w sprawie nie występują i czy nie powinny mieć zapewnionego udziału także inne podmioty, spełniające kryteria, o których mowa w art. 28 k.p.a. lub art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a pominięte w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Tego rodzaju działanie wprost wyklucza dyspozycja art. 147 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że skarżąca Spółka nie była uznana za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...]czerwca 2007 r., nr [...]. Wniosła natomiast odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], którą organ umorzył wznowione postępowanie w tej sprawie, wszczęte jednak na wniosek G. W. Na skutek złożonego przez Spółkę środka zaskarżenia, Wojewoda [...]decyzją z [...] marca 2019 r., znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że Spółka nie ma przymiotu strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem G. W.z [...] grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż postępowanie to nie dotyczyło jej interesu prawnego, a miało na celu jedynie ustalenie, czy interes taki posiada wnioskodawca.

Kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, że prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 408/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółki na ww. decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2019 r., znak: [...], przesądzając tym samym brak interesu prawnego skarżącej do działania w postepowaniu wznowionym na skutek wniosku G. W. z [...] grudnia 2017 r. w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...]z [...] czerwca 2007 r., nr [...] o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego.

Mając to na uwadze konieczne wydaje się przypomnienie, że zgodnie z dyspozycją art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2019). Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999r., sygn. akt IV SA 2543/98, LEX nr 48643). Wynikający z niej stan związania ograniczony jest zaś co do zasady do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r., sygn. akt II CKN 655/98, LEX nr 51062).

W tych okolicznościach, powyższe stanowisko dotyczące braku interesu prawnego skarżącej do występowania w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem G.W. musiało rzutować także na ocenę przymiotu strony Spółki w ramach jej żądania o wznowienie tegoż postępowania, którego domagała się w piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r.

Wobec ustalenia przez organ II instancji, że postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżąca, zostało zainicjowane w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na podstawie wniosku innego podmiotu, pozbawiona znaczenia była już argumentacja skarżącej, która podnosi, że to jej przysługiwał przymiot strony w postepowaniu rozpoznanym decyzją Starosty[...] z [...] czerwca 2007 r., nr [...] , zatwierdzającą zamienny projekt budowlany. Przedmiot postępowania wszczętego na wniosek G. W. ograniczał się bowiem do zbadania okoliczności ewentualnego pominięcia w postępowaniu zwykłym wyłącznie tej osoby, a nie innych podmiotów, które z takim żądaniem nie wystąpiły. Z tego punktu widzenia nieistotne jest, czy skarżąca – jako właściciel działki sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją zatwierdzoną decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2007 r., nr [...] została pozbawiona udziału w tej sprawie, gdyż postępowanie, którego wznowienia się obecnie domaga, nie dotyczyło badania jej interesu prawnego.

Jak już wyjaśniono we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, w sytuacji gdy już z samego wniosku Spółki o wznowienie postępowania administracyjnego, w kontekście zapadłych wcześniej rozstrzygnięć wskazujących na brak interesu prawnego skarżącej w sprawie rozpoznanej decyzją Starosty [...]z [...] grudnia 2018 r., nr [...]o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek G. W., w sposób ewidentny wynikało, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ zobowiązany był wydać – na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. – postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Z przedstawionych powodów, tutejszy Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia GINB nie dopatrzył się podstaw do uznania, że doszło do naruszenia norm prawa materialnego bądź prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.