VII SA/Wa 1691/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. F., J. F., A. F., L. J., Z. B(1). i Z. B(2). na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

1. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. znak: [...]na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: "p.b."), odmówił na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wznowienia postępowania na wniosek [...] (dalej zwani też "wnioskodawcami"), zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...], wydaną dla Fundacji Rozwoju Regionu [...]; przeniesioną ostateczną decyzją Starosty [...] z 29 listopada 2016 r., znak: [...], na nowego inwestora [...] (sprostowaną postanowieniem Starosty [...] z 30 stycznia 2017 r., znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na: "budowę trasy rowerowej od miejscowości [...] do miejscowości [...] (odc. od km 11+338 do km 12+496 - z wyłączeniem odcinka od km 12+349,5 do km 12+383,5) w ramach zadania [...] na działkach ewid. nr [...][...], jednostka ewidencyjna [...], na działce nr ewid. nr [...]".

2. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., [...], złożyli zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB").

3. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia oraz przeanalizowaniu akt sprawy GINB postanowieniem z [...] lipca 2020 r. znak: [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że [...], pismem z [...] marca 2017 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], m.in. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił wznowienia (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.), na wniosek ww. osób postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...].

GINB postanowieniem z [...] listopada 2018 r., znak: [...], uchylił ww. postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, że w sprawie jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się nie o decyzji, ale o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).

Rozpatrując ponownie wniosek o wznowienie postępowania Wojewoda [...] skarżonym postanowieniem odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...] (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Z uzasadnienia postanowienia Wojewody wynika, że okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania jest zestawienie trzech faktów: wydania [...] lutego 2016 r. pozwolenia na budowę ww. inwestycji dla Fundacji Rozwoju [...] przez Starostę [...]; pełnienie w tym samym czasie przez [...] funkcji członka i wiceprzewodniczącego Rady Fundacji (od 2007 r.) oraz urzędującego członka Zarządu Powiatu [...] (od 2006 r. do 2018 r.), który kierował pionem usług publicznych, w skład którego wchodzą m.in. [...]; daty w której strona dowiedziała się o decyzji.

Wojewoda wskazał, że "wiedza o tym, że osoba publiczna jest członkiem Fundacji, bądź radnym lub członkiem Zarządu Powiatu jest powszechnie znana i dostępna każdemu dorosłemu mieszkańcowi danego powiatu, zatem przyjął, że pełnienie ww. funkcji przez [...] było znane wnioskującym o wznowienie postępowania od dnia, w którym [...] tę funkcję objął. Rozważając kwestię "dowiedzenia się przez stronę o ww. decyzji, Wojewoda, opierając się na ustaleniach Starosty [...] zawartych w postanowieniach z [...] czerwca 2017 r. i z [...] grudnia 2017 r., ustalił, że: [...] będąc na zebraniu wiejskim wsi [...]września 2016 r. dowiedzieli się o ww. decyzji, ponieważ temat pozwolenia na budowę oraz realizacji trasy rowerowej był na nim podnoszony. Organ odwoławczy dokonując ustaleń na gruncie sprawy, podkreślając wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 80 k.p.a. - ocenił termin dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...], żonę obecnego na zebraniu [...] (tj. [...] marca 2017 r.), jako niewiarygodny. Zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem na wzajemne informowanie się małżonków o faktach, zaś w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się między sobą w tej sprawie. Organ ustalił również, że [...] dowiedzieli się o decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. - [...] lutego 2017 r. Powyższe informacje wynikają z ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, których zgodnie z treścią art. 110 § 1 k.p.a. wiążą organ administracji publicznej.

W analizowanej sprawie ocenie podlega wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z powyższym rozpatrując przedmiotowy wniosek organ na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. powinien ustalić datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

Zgodnie z orzecznictwem, to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Z analizy akt nie wynika, aby organ wojewódzki zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie daty, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

Z uwagi na powyższe, GINB pismem z [...] czerwca 2020 r., wezwał pełnomocnika wnioskodawców do wskazania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dat w jakich dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – że decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie wnioskodawcy pouczeni zostali, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie wskazanym w ww. piśmie, spowoduje rozpatrzenie sprawy w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że r. pr. [...]reprezentujący wnioskodawców odebrał ww. wezwanie organu z [...] czerwca 2020 r., w dniu [...] czerwca 2020 r. Tym samym termin na udzielenie odpowiedzi minął w dniu [...] lipca 2020 r. Do dnia dzisiejszego nie wpłynęła odpowiedź na ww. pismo GINB z [...] czerwca 2020 r. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania.

Z całą pewnością za wykazanie daty dowiedzenia się o przesłance z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie uznał dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania oświadczeń: [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...]z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r. Z ww. oświadczeń wynika jedynie w jakim dniu ww. osoby podjęły "wiedzę o wydaniu decyzji Starosty [...] nr [...]z dnia [...] lutego 2016 r.".

Dla oceny, czy przedmiotowy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. istotna jest data dowiedzenia się o przesłance, a nie o wydaniu decyzji. Z uwagi na powyższe, zdaniem GINB, bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w zażaleniu okoliczność, że "utożsamianie przez Organ I instancji "informowania się" (...) małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...].02.2016 r., czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia prawa przysługujących [...] jako stronie postępowania administracyjnego".

Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., organ odwoławczy nie jest w stanie stwierdzić, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez wnioskodawców w terminie. Organ przypomniał, że w postępowaniu administracyjnym to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Tym samym GINB wskazał, że nie może samodzielnie przyjąć, że wnioskodawcy zachowali termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., bowiem obowiązek ten spoczywa na stronach. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanie przez stronę wyłącznie daty. Data musi znaleźć uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy, a więc strona winna w tym wypadku przedstawić dowody, na podstawie których organ mógłby zweryfikować jej twierdzenia o dacie dowiedzenia o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Tym samym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość wznowienia, na wniosek ww. osób w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...].

Na marginesie organ wskazał, że z treści przedmiotowego zażalenia wynika, że profesjonalny pełnomocnik kwestionuje wyłącznie ustaloną przez organ wojewódzki datę dowiedzenia się przez E. F. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

4. [...] zastępowani przez pełnomocnika: r. pr. [...]wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie GINB z [...] lipca 2020 r.

Powyższe postanowienie zaskarżono w całości i zarzucono - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w całości w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., z powołaniem się przez organ odwoławczy na rzekomy upływ terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...]z [...] lutego 2016 r. dla Fundacji Rozwoju Regionu [...] i przyjęcie przez organ I instancji momentu początkowego obliczania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego jako dzień zebrania wiejskiego wsi [...], tj. [...] września 2016 r., podczas gdy w stanie faktycznym sprawy [...] dowiedziała się o wydaniu decyzji administracyjnej Starosty [...] z dnia 2 lutego 2016 r. w dniu [...] marca 2017 r.;

b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez GINB procedowania Wojewody [...] zakończonego wydaniem postanowienia z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. z powołaniem się przez organ odwoławczy na niewiarygodność terminu dowiedzenia się o wyżej wymienionej decyzji administracyjnej przez [...], żonę obecnego na zebraniu pana [...] (tj. [...] marca 2017 r.); jak również zasady doświadczenia życiowego - wzajemne informowanie się małżonków o faktach - co stanowi o niesprostaniu przez organ odwoławczy obowiązkowi wynikającemu dla niego z ustawy procesowej, tj. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego nie wynika fakt wykonywania przez [...] czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...];

c) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sformułowanie przez organ administracji publicznej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy faktycznej; podstawy rozstrzygnięcia w sposób, który nie pozwala na gruncie niniejszej sprawy na zrekapitulowanie poglądu organu administracji publicznej odnoszącego się do kwestii "informowania się o faktach" a to rzekomego dokonywania przez obecnego na Zebraniu [...] z [...] września 2016 r. - [...] (drugiego z małżonków), czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...] - w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego z małżonków - [...];

d) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez akceptację przez organ odwoławczy błędnego ustalenia przez organ I instancji momentu początkowego obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania dla Skarżącego, a w konsekwencji wydanie przez ten organ postanowienia o utrzymaniu w całości w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wznowienia zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy administracyjnej momentem początkowym obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wyżej wymienionej decyzji administracyjnej, był moment dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...] jako podmiotu realizującego prawa strony w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od innej strony tego postępowania tj. [...]- małżonka), a ponadto, wyżej wymienionemu postanowieniu zarzucam naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

e) art. 36 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy k.r.o. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2086; dalej: "k.r.o.") poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy wadliwego uznania organu I instancji, iż informacja o istnieniu w obrocie prawnym decyzji administracyjnej Starosty [...] pochodząca z Zebrania Wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r., należy do informacji mieszczących się w hipotezie normy prawnej, w związku z którą pomiędzy małżonkami [...]zaktualizował się obowiązek współdziałania, polegający w szczególności na udzielaniu sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dostrzeżenie przez organ odwoławczy braku zaktualizowania się w okolicznościach sprawy administracyjnej faktu podejmowania przez [...]czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...] w związku z przebiegiem Zebrania Wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r. (który to przebieg organ odwoławczy błędnie uznaje za dokonywanie czynności zarządu majątkiem wspólnym powodujący po stronie małżonka uczestniczącego w Zebraniu Wiejskim obowiązku "informowania się" w szczególności o stanie majątku wspólnego), doprowadziłoby do wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o odmiennej treści, tj. po myśli art. 126 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.

W sprawie dokonując oceny wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...]w oparciu o zaktualizowanie się przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy zaakceptował błędne ustalenie przez organ I instancji daty dowiedzenia się przez wnioskodawcę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy całkowicie pominął istotną, relewantną prawnie okoliczność, iż podpis na liście obecności Zebrania Wiejskiego Wsi [...] z [...]września 2016 r.; względnie obecność na tym zebraniu jednego z małżonków między którymi istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, nie oznacza podejmowania jakiejkolwiek czynności zarządu majątkiem wspólnym.

Powyższe stanowi dla organu odwoławczego o oczywistym braku sprostania przez ten organ wymogowi wynikającego dla niego z ustawy procesowej - tj. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego nie wynika fakt wykonywania przez [...]czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...]. Organ odwoławczy - akceptując zapatrywanie organu I instancji - argumentując motywy wydanego postanowienia ponownie odwołał się do nieposiadającego legalnej definicji pojęcia "zasady doświadczenia życiowego", uznając że jedno z małżonków [...] musiało przekazać pełną treść informacji o przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dnia [...] września 2016 r. drugiemu z małżonków.

Skarżący dowiedział się o wydaniu aktu administracyjnego w dniu jego wizyty w Urzędzie Gminy [...] z siedzibą w [...] (dnia [...] marca 2017 r.) - co jest okolicznością faktyczną znaną organowi odwoławczemu, wynikającą z akt sprawy administracyjnej - co stanowi jednocześnie o spełnieniu przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną wymogu w zakresie terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. wynika z akceptacji przez organ odwoławczy błędnego zapatrywania organu I instancji co do tego, że z obecnością jednego z małżonków [...] na Zebraniu Wiejskim wsi [...] z [...] września 2016 r. wiąże się jego obowiązek informowania o stanie majątku wspólnego, a wynikający z treści art. 36 § 1 k.r.o. Przy czym zasadność tego poglądu nie została w żaden sposób - tj. z powołaniem się na adekwatną argumentację jurydyczna przez organy obydwu instancji w żaden sposób wywiedziona.

Wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego z małżonków - [...].

Przechodząc do uargumentowania zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 36 § 1 k.r.o., Skarżący wskazał, że mający swoje źródło w powołanym przepisie obowiązek współdziałania małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym obejmuje czynności prawne, faktyczne oraz procesowe. Zgodnie z wyrokiem SN z 13 czerwca 2002 r., V CKN 1063/00, LEX nr 55516: "Pojęcie «zarząd majątkiem wspólnym» (art. 36 § 1 k.r.o.) obejmuje, poza czynnościami związanymi z bieżącą, zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymania jej w stanie niepogorszonym, także takie czynności, jak zbywanie ruchomości, jeśli nie miały one szczególnego znaczenia lub przeznaczenia, nabywanie ruchomości i nieruchomości oraz innych praw rzeczowych, jeśli w związku z tym nie dochodzi do uszczuplenia majątku wspólnego oraz zawieranie umów ubezpieczenia, kontraktacji i kredytów, jeśli pozostają w związku z prowadzoną przez małżonków działalnością gospodarczą". Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stosowane są do czynności procesowych jedynie wówczas, kiedy nie pozostają w sprzeczności z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, przy czym przepisy tego kodeksu można stosować w drodze analogii na gruncie k.p.a. - jako przepisy prawa procesowego. W stanie faktycznym sprawy oczywistym jest to, że obecny na zebraniu wiejskim wsi [...] z dnia [...] września 2016 r. [...] nie dokonywał czynności zarządu odnoszących się do majątku objętego ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej małżonków [...], i to zarówno zarządu sensu stricto, obejmującego bezpośrednio składniki wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków [...], jak i zarządu sensu largo, obejmującego czynności dotyczące majątku wspólnego małżonków. Przedmiotem zarządu w znaczeniu wąskim są wyłącznie aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego.

Konsekwencją powyższego jest to, iż informacja uzyskana w trakcie zebrania wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r. nie stanowi dla małżonków [...] informacji, o których mowa w hipotezie normy art. 36 § 1 k.r.o. Wobec faktu niedokonywania przez [...] jakichkolwiek czynności zarządu w stosunku do nieruchomości współwłasności małżonków [...] związanych z informacjami ujawnionymi w trakcie zebrania wiejskiego wsi [...] z dnia 11 września 2016 r., zaakceptowane przez organ odwoławczy zapatrywanie organu I instancji odnoszące się do wzajemnego informowania się małżonków o faktach - przy czym ustawodawca wskazuje w treści art. 36 § 1 k.r.o. na obowiązki małżonków dotyczące zarządu majątkiem wspólnym (a więc nie na jakiekolwiek przekazywanie informacji o faktach), a w konsekwencji przyjęcia początkowego momentu dla obliczenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczna - jest nieprawidłowe. Skarżący podkreśla, że utożsamianie przez Organy obu instancji "informowania się" małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r., czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia praw przysługujących [...] jako stronie postępowania administracyjnego.

W sprawie organ odwoławczy zacytował ustalenie organu I instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się ze sobą w tej sprawie.

W odniesieniu do faktu negatywnego, (tj. że określone zdarzenie nie nastąpiło), podkreślono, że fakty te mogą być dowodzone za pomocą dowodów z faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza stwierdzoną okoliczność negatywną.

Faktem pozytywnym przeciwnym jest oświadczenie wiedzy małżonków [...] złożone w ramach wniosku z którego wynika wprost, iż nie informowali się oni wzajemnie o decyzji administracyjnej Starosty [...]. Przy tym cytowany powyżej pogląd organu I instancji - a zacytowany przez organ odwoławczy - pozostaje nieuargumentowany, a jego prawidłowości nie daje się zweryfikować jedynie przez samo powołanie się organu odwoławczego na "wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego". Z akt sprawy administracyjnej nie wynika to, że informacja o wydaniu powyższego aktu w istocie spełniała wymagania stawiane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, (np. wyrok NSA z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08), "(...) strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy" (np. stenogram zebrania). Z akt sprawy wynika natomiast to, że organ I instancji - co zaakceptował organ odwoławczy utrzymując postanowienie organu I instancji w mocy - zlekceważył treść wniosku małżonków [...], uzasadniającą inny moment początkowy obliczania terminu do złożenia podania o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie na marginesie niniejszego środka zaskarżenia zaznaczyć również należy, że informacja o spornej inwestycji była jedną z wielu przekazywanych w toku zebrania wiejskiego wsi [...] z [...] września 2016 r.

Skoro stronami postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy decyzja administracyjna dotyczy praw i obowiązków małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej (współwłasność łączna) winni być oboje małżonkowie, a Organy obydwu instancji błędnie uznały udział jednego z małżonków w zebraniu wiejskim za dokonywanie przez niego czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków, za moment początkowy do obliczenia terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a. dla [...] (jako podmiotu realizującego prawa strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od innej strony tego postępowania, tj. [...] - małżonka) winien być uznany dzień 1 marca 2017 r. - jak stanowi bowiem art. 148 § 1 k.p.a. - w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący podkreślił, że w przypadku obiektu liniowego, jakim jest ścieżka rowerowa "dowiedzenie się" o decyzji administracyjnej w sposób powodujący rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, musi oznaczać informację o przebiegu trasy, w sposób umożliwiający osobie zainteresowanej zweryfikowanie, czy decyzja administracyjna dotyczy jej interesu prawnego.

5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny postanowienia GINB z [...] lipca 2020 r., w którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) na wniosek [...], w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Fundacji Rozwoju Regionu [...] pozwolenia na budowę trasy rowerowej od miejscowości [...] do miejscowości [...] na wskazanych w decyzji działkach.

2. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w analizowanej sprawie ocenie podlegał wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a., art. 25 k.p.a. i art. 27 k.p.a.

Aby jednak ocenić, czy w sprawie zaszła wskazana przesłanka wznowienia postępowania organ powinien (działając na podstawie art. 148 § 1 k.p.a.) ustalić datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 148 §1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., skutkować winno odmową wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 955/20). To na wnoszącym wniosek ciąży obowiązek udowodnienia kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 556/20). Stwierdzenie - w fazie wstępnej postępowania - uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2971/19).

3. W ocenie Sądu, zasadnie już organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne było zestawienie kilku kluczowych faktów:

a) wydania [...] lutego 2016 r. pozwolenia na budowę ww. inwestycji dla Fundacji Rozwoju Regionu [...] przez Starostę [...];

b) pełnienie w tym samym czasie przez [...] funkcji członka i wiceprzewodniczącego Rady Fundacji (od 2007 r.) oraz urzędującego członka Zarządu Powiatu [...] (od 2006 r. do 2018 r.), który kierował pionem usług publicznych, w skład którego wchodzą m.in. Wydział Administracji Budowlano- Architektonicznej;

c) konkretnych dat w których strony dowiedziała się o decyzji;

d) daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego – pismo wnioskodawców z [...] marca 2017 r. a złożone w [...] marca 2017 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego).

Pierwsze dwa fakty oraz data złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie budziły w niniejszym postepowaniu żadnych zastrzeżeń i były bezsporne. Sporny pozostawał jedynie fakt "dowiedzenia się o decyzji z [...] lutego 2016 r." przez strony skarżące. Wojewoda, opierając się na ustaleniach Starosty [...] zawartych w postanowieniach z [...] czerwca 2017 r. i z [...] grudnia 2017 r. ustalił, że:

- [...], będąc na zebraniu wiejskim wsi [...][...] września 2016 r. dowiedzieli się o decyzji z [...] lutego 2016 r.; temat pozwolenia na budowę oraz realizacji trasy rowerowej był na nim podnoszony i dyskutowany; fakt ten pozostaje bezsporny i nie budził żadnych wątpliwości;

- organ II instancji dokonując ustaleń na gruncie przedmiotowej sprawy, podkreślając wagę logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wnioskowania z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ocenił termin dowiedzenia się o decyzji administracyjnej przez [...] (żonę obecnego na zebraniu wiejskim pana [...]) na dzień [...] marca 2017 r. (wizyta w urzędzie Gminy [...]), jako niewiarygodny; zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem na wzajemne informowanie się małżonków o faktach mających dla małżonków znaczenie (inwestycja w pobliżu działki małżonków), zaś w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że małżonkowie nie komunikowali się między sobą w tej sprawie;

- [...]dowiedzieli się o decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2016 r. dnia [...] lutego 2017 r.

4. W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. "z powołaniem się przez organ odwoławczy na rzekomy upływ terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania".

Przypomnieć trzeba, że to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej konkretnie dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2209/17). Z analizy akt nie wynika, aby organ wojewódzki zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie daty, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, to GINB pismem z [...] czerwca 2020 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawców do wskazania (w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania) dat w jakich [...] dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie wnioskodawcy pouczeni zostali, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie wskazanym w ww. piśmie, spowoduje rozpatrzenie sprawy w oparciu o posiadany dotychczas materiał dowodowy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pełnomocnik skarżących odebrał ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], w dniu [...] czerwca 2020 r. Tym samym termin na udzielenie odpowiedzi minął w dniu [...] lipca 2020 r. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie pomimo prawidłowego doręczenia im pisma GINB z [...] czerwca 2020 r.

W ocenie Sądu, zasadnie zatem przyjął GINB, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania administracyjnego a argumenty podnoszone w skardze do Sądu nie są wiarygodne. Zasadnie zatem organ przyjął za dowód zgromadzone dotychczas w sprawie dokumenty z których wynikały daty "dowiedzenia się o przesłance wznowienia postęowania".

Zasadnie przyjął również GINB, że za wykazanie daty dowiedzenia się o przesłance z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie można uznać dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania oświadczeń: [...]z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] maja 2017 r. Z ww. oświadczeń wynika jedynie w jakim dniu wskazane osoby podjęły "wiedzę o wydaniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 roku". W kontekście innych zgromadzonych w sprawie dowodów, doświadczenia życiowego i braku konkretnej odpowiedzi pełnomocnika skarżących – zasadnie uznano je za niewiarygodne.

5. Dodatkowo należy wskazać, że nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 36 § 1 k.r.o. Wbrew twierdzeniom skargi GINB nie zaakceptował "wadliwego uznania organu I instancji, iż informacja o istnieniu w obrocie prawnym decyzji administracyjnej Starosty [...] (znak: [...]) pochodząca z Zebrania Wiejskiego wsi [...] z dnia [...] września 2016 roku, należy do informacji mieszczących się w hipotezie normy prawnej, w związku z którą pomiędzy małżonkami [...]zaktualizował się obowiązek współdziałania, polegający w szczególności na udzielaniu sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego".

Organ odwoławczy wskazał tylko, że wobec faktu, że wnioskodawcy nie wykazali ani nie udokumentowali daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania "bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w zażaleniu okoliczność, że "utożsamianie przez Organ I instancji "informowania się" (...) małżonków [...] o kwestii wydania decyzji administracyjnej Starosty [...] nr [...] z [...].02.2016 roku znak: [...], czy też przebiegu zebrania wiejskiego wsi [...] z dokonywaniem czynności zarządu majątkiem wspólnym o którym mowa w art. 36 § 1 k.r.o. prowadzi do ograniczenia prawa przysługujących [...]jako stronie postępowania administracyjnego". Ponadto, wiedza i doświadczenie życiowe, połączone z zasadami logiki, to kryteria, które winny być stosowane przez organ przy dokonywaniu oceny zebranego materiału dowodowego. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

6. Za niezrozumiałe na gruncie niniejszej sprawy należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. (postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie) oraz art. 148 § 1 k.p.a. (podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania).

Profesjonalny pełnomocnik podnosi, że "sformułowanie przez organ administracji publicznej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy faktycznej; podstawy rozstrzygnięcia w sposób, który nie pozwala na gruncie niniejszej sprawy a zrekapitulowanie poglądu organu administracji publicznej odnoszącego się do kwestii "informowania się o faktach" a to rzekomego dokonywania przez obecnego na Zebraniu Wiejskim wsi [...] z dnia [...] września 2016 roku - [...] (drugiego z małżonków), czynności zarządu majątkiem wspólnym małżonków [...]. - w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych (faktów) zaistniałych w sprawie administracyjnej - co uniemożliwia Skarżącemu samodzielną analizę poglądu wyrażonego przez organ administracji publicznej w zaskarżonym postanowieniu - w odniesieniu do "informowania się" małżonków [...] o faktach, rzekomego wykonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym przez drugiego małżonków - [...]".

Na gruncie przedmiotowej sprawy, jak zostało wskazano wyżej, koniecznym było wezwanie wnioskodawców do wykazania i udokumentowania daty, w której dowiedzieli o przesłance wznowienia postępowania - taki obowiązek wypływa z art. 148 § 1 k.p.a. Jednocześnie podkreślić należy, że przedłożonych dokumentów wynikało wyłącznie to kiedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji. Datą dowiedzenia się o decyzji jest moment, w którym strona dowiedziała się czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2637/20). GINB pismem z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], dopełnił tego obowiązku. Profesjonalny pełnomocnik wnioskodawców nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.

Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], organ nie był w stanie stwierdzić, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez [...] w terminie. W postępowaniu administracyjnym to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Tym samym GINB nie mógł samodzielnie przyjąć, że wnioskodawcy zachowali termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., bowiem obowiązek ten spoczywa na stronach. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanie przez stronę wyłącznie daty. Data musi znaleźć uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy, a więc strona winna w tym wypadku przedstawić dowody, na podstawie których organ mógłby zweryfikować jej twierdzenia o dacie dowiedzenia o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2209/17).

7. [...], pomimo stworzonych przez organ okoliczności (por. wezwanie GINB z [...] czerwca 2020 r.) nie wykazali ani nie udokumentowali terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny, (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12).

8. W ocenie Sądu Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, iż rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.

9. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargą jako bezzasadna.