VII SA/Wa 1285/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić Wójtowi Gminy S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu ujętą w Rejestrze Opłat Sądowych tutejszego Sądu pod poz. [...] z [...] czerwca 2021 r.

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2021 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2018 r. znak: [...] ustalającą K. S.-A. i M. K.-A. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowej części wsi [...] w gminie [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Sprzeciw od tej decyzji do tutejszego Sądu złożył Wójt Gminy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jego dopuszczalność. Sąd musi rozważyć, czy podmiot wnoszący sprzeciw w ogóle może być zaliczony do kręgu podmiotów do tego uprawnionych. Zgodnie z treścią art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jednak w myśl art. 64a § 1 p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.- dalej jako k.p.a.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach art. 138 § 2 k.p.a., oceniając dopuszczalność sprzeciwu należało ustalić, czy Wójt Gminy [...] był stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, względnie czy powinien nią być (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 64(a)). Z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją byli wyłącznie K. S.-A. i M. K.-A. Podmiot wnoszący sprzeciw w niniejszej sprawie jest organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego (Gminy [...]) i w warunkach kontrolowanego postępowania administracyjnego występował w roli organu pierwszej instancji.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy oraz jego rzeczywisty związek z interesem prawnym organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 214/17 "w systemie prawa obowiązuje zasada, według której rola organu orzekającego nie może być łączona bądź zamienna z rolą strony w danej sprawie. (...) W sytuacji gdy ustawa powierza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela. To przepisy prawa rozstrzygają, w jakiej roli w postępowaniu administracyjnym występuje organ administracji publicznej, czyli czy będzie on organem posiadającym kompetencje do załatwienia sprawy administracyjnej, czy też w danym postępowaniu występuje w roli strony tego postępowania. Oznacza to, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (tzw. władztwo w sferze imperium) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego opartego na sferze uprawnień cywilnoprawnych (tzw. sfery dominium) w trybie postępowania administracyjnego (instancyjnego), jak też nadzwyczajnego, czy sądowoadministracyjnego."

Z kolei w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I OPS 2/15, stwierdzono, że: "sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga jednak zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Podstawowe znaczenie dla takiej regulacji prawnej ma tu fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. Dotyczy to również tych spraw, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną."

Wójt Gminy [...] nie ma zatem legitymacji do wniesienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej w sprawie, w której wydał wcześniej decyzję jako organ pierwszej instancji.

Nadmienić należy, że wprawdzie co do zasady brak legitymacji do wniesienia sprzeciwu stanowi przesłankę materialno-prawną, powodującą oddalenie sprzeciwu, jednakże w sytuacji, gdy wiadomym jest od razu, że podmiot nie ma uprawnienia do wniesienia środka zaskarżenia i nie zachodzi potrzeba badania jego interesu prawnego, sprzeciw podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04, stwierdzając, że wniesienie skargi przez podmiot, który z miejsca nie może mieć legitymacji skargowej (na przykład organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji) podlega odrzuceniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.