VII SA/Wa 128/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K.B-G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. B.-G. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] marca 2008 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. B.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w [...] przy ul. [...], działka nr ewid. [...], obręb [...]. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.; dalej: "p.b.") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Pismem z [...] lipca 2019 r. skierowanym do Wojewody [...] K. B.-G. i P. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. Ich zdaniem decyzja ta narusza § 271, § 272, § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065; dalej: "rozporządzenie") z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Budynek mieszkalny jest usytuowany w odległości mniejszej o połowę niż wymagana przepisami, od granicy sąsiedniej działki. Ponadto wnioskodawcy podnieśli, że nie zostali uznani w toczącym się postępowaniu za stronę postępowania.

Wojewoda [...] pismem z [...] lipca 2019 r. wezwał wnioskodawców o wykazanie się tytułem prawnym do wskazanej działki nr ewid. [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z [...] lipca 2019 r. wnioskodawcy wskazali elektroniczny numer księgi wieczystej, z treści której wynika, że są właścicielami działki nr ewid. [...], tj. działki bezpośrednio graniczącej z działką objętą kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. i zawiadomił o tym stronu postępowania.

3. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. i art. 157 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r.

Organ wojewódzki stwierdził, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę, dołączył wymagane prawem dokumenty. Decyzja Prezydenta Miasta [...] narusza jednak art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., gdyż projekt budowlany odbiega od określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wartości, w zakresie wskaźnika intensywności zabudowy oraz wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej. Powyżej wskazane wartości w projekcie budowlanym zamiennym są wyższe od tych określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. To – w ocenie Wojewody [...], zaś wskazuje, że inwestor zamierzał zrealizować inwestycję większą niż zezwala na to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda [...] uznał jednak, że powyższe uchybienie nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, albowiem nie zostały spełnione przesłanki pozytywne do wydania takiego rozstrzygnięcia. Zaistniałe naruszenie jest bezsprzeczne, to jednak Wojewoda stwierdził, że skutki uchybienia nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania. Co więcej, łączna powierzchnia zabudowy budynków istniejących wraz z projektowaną zabudową w stosunku do powierzchni działki, która wynosi 0,37 mieści się w przedziale 0,09 do 0,50, czyli wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki w obszarze, w którym znajduje się przedmiotowa inwestycja. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 9,22 m, a w obszarze wysokość ta mieści się w przedziale od 7 m do 10,5 m, czyli projektowana wysokość nie przekracza wysokości budynków w obszarze.

Rozpatrując dalej wniosek Wojewoda [...] wskazał, że projektowany budynek znajduje się w odległości 4 m się od granicy z sąsiednią działką nr ewid. [...], ze względu na znajdujące się w południowej ścianie okna i drzwi, co jest zgodne z § 12 rozporządzenia. Odnośnie do zarzutu dotyczącego naruszenia § 13 rozporządzenia, organ wojewódzki stwierdził, że projektowany budynek mieszkalny znajduje się od strony północnej w stosunku do działki wnioskodawców. Wskazał zatem, że przy takim usytuowaniu nie zachodzi zjawisko zacieniania działki nr ewid. [...] i usytuowanego na niej budynku. Zdaniem Wojewody [...] nie można także stwierdzić, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w zw. z art. § 271 ust. 1 rozporządzenia.

Przesłanki stwierdzenia nieważności, w ocenie organu pierwszej instancji, nie stanowi nieuznanie wnioskodawców za stronę postępowania na etapie postępowania przed organem powiatowym. Może to stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania.

4. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyła K. B.-G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r.

5. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej na decyzję organu pierwszej instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z [...] listopada 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji stwierdził, że nie doszło do rażącego uchybienia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b. GINB nie stwierdził, aby inwestycja naruszała rażąco ustalenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. o warunkach zabudowy. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń wymogów ww. decyzji o warunkach zabudowy co do nieprzekraczalnej linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu czy też obsługi komunikacyjnej (dostępu do ulicy publicznej).

Stwierdzono także, że naruszenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki o 0,22 m - nie ma charakteru rażącego. GINB nie stwierdził również, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone decyzją o pozwoleniu na budowę rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ drugiej instancji uznał za bezzasadne podniesione w odwołaniu zarzuty. Jednocześnie wskazał, że podziela stanowisko Wojewody [...] i dlatego decyzję należało utrzymać w mocy.

6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. B.-G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organów na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała na stan faktyczny sprawy wskazując przy tym zarzuty w odniesieniu do zaskarżonej decyzji.

7. Odpowiadając w dniu 13 stycznia 2021 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji GINB z [...] listopada 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2020 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. B. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...].

2. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa sprawa administracyjna toczyła się w tzw. postępowaniu nieważnościowym.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych wart. 156 § 1 k.p.a.

Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania, zaś organ nadzorczy, co do zasady, orzeka wyłącznie w oparciu o akta sprawy, którymi dysponował, względnie którymi powinien dysponować w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ stopnia podstawowego. W toku postępowania organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.

Organ administracji nie jest związany zarzutami zawartymi we wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji i jeśli nawet uważa, że podniesione przez wnioskodawcę zarzuty są niezasadne, to musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 27 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1715/97). Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1pkt 2 k.p.a.). Naruszenie prawa ma charakter "rażący", gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05). Naruszenie prawa kwalifikuje się także jako rażące, mając na uwadze skutki społeczno-gospodarcze naruszenia prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05), a także biorąc pod uwagę skutki tego naruszenia dla strony - miałyby być one dotkliwe i ich dotkliwość dla strony miałaby być niczym nieusprawiedliwiona (por. wyrok NSA z 2 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 398/05). Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wymaga spełnienia łącznie trzech elementów, tj. oczywistości naruszenia prawa, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności (por. wyrok WSA w Kielcach z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 115/21).

3. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 p.b. (według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b., powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie inwestor W. B. S.:

- wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr ew. [...]) na cele budowlane;

- uzyskała decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji przewidzianej do realizacji na posesji przy ul. [...] na działce nr ew. [...] (obręb [...]) w [...] polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z przyłączami wod.-kan., elektrycznym i gazowym.

W ocenie Sądu zasadnie zatem organ II instancji przyjął, że w analizowanym przypadku nie doszło do "rażącego" uchybienia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 p.b. oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b.

4. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.

W niniejszej sprawie zasadnie GINB stwierdził, że sporna inwestycja nie narusza w sposób "rażący" ustaleń wynikających z decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. o warunkach zabudowy. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń decyzji o warunkach zabudowy co do:

- nieprzekraczalnej linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej - do 13,5 m (projektowana - 11,3 m; por. Projekt budowlany - s. 28);

- geometrii dachu: dach płaski o spadku do 10° (projektowany - dach płaski o spadku 3% tj. ok. 1,72° - Projekt budowlany - Rzut dachu - nr rys. 6 - s. 43),

- obsługi komunikacyjnej - dostępu do ulicy publicznej, na warunkach dotychczasowych poprzez istniejący dojazd łączący ulicę [...] z ulicą [...] (projektowany - dostęp do drogi publicznej poprzez uliczkę dojazdową znajdującą się pomiędzy ulicami [...] i [...] - Projekt budowlany - s. 27).

Nie oznacza to jednak, że organ nie dostrzegł żadnych naruszeń prawa w odniesieniu do spornej inwestycji. W toku postępowania nieważnościowego organ wskazał bowiem na naruszenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (ustalonej na poziomie 9 m) o 0,22 m (wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki z projektu - 9,22 m - Projekt Budowlany - Przekrój A-A- nr rys. 7 - s. 44). Zasadnie jednak, w ocenie Sądu, uznano w toku postępowania administracyjnego, że wskazane naruszenie nie miało charakteru "rażącego", gdyż:

- jest nieznaczne (0,22 m) i nie "rzuca się w oczy";

- nie zaburza lokalnych stosunków przestrzennych w stopniu nie dającym się pogodzić z zasadami praworządnego państwa;

- nie wpływa na możliwości zagospodarowania działek sąsiednich ani nie powoduje dla nich innych uciążliwości.

Dodatkowo należy wskazać, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, a w szczególności analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. o warunkach zabudowy wykazała również, że jedną z dominujących cech zabudowy w obszarze analizowanym jest wysokość krawędzi górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wynosząca od 7m do 10,5 m.

W związku z tym, projektowana wysokość budynku (9,22 m) nie przekracza wysokości budynków na analizowanym obszarze. Stąd też niewielkie przekroczenie wysokości nie wprowadza zakłóceń w ładzie przestrzennym skoro i tak w najbliższym otoczeniu są również wyższe budynki. Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze. Nowa zabudowa powinna zatem odpowiadać charakterystyce urbanistycznej, w tym m.in. w zakresie kontynuacji funkcji zabudowy już istniejącej (por. wyrok WSA w Lublinie z 24 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1216/17).

5. Zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z [...] października 2007 r., łączna powierzchnia zabudowy budynków istniejących wraz z planowaną budową w stosunku do powierzchni działki powinna wynosić nie więcej niż 0,30.

W projekcie budowlanym zamieszczono "Opis prac rozbiórkowych" (Projekt budowlany - s. 30). Z projektu wynika, że dla ścisłego spełnienia warunku określającego łączną powierzchnię zabudowy budynków istniejących wraz z planowaną budową w stosunku do powierzchni działki konieczne jest wyburzenie fragmentu istniejącego budynku gospodarczego.

Z informacji zawartych w projekcie budowlanym, jak również z projektu zagospodarowania terenu wynika, że część istniejącego budynku gospodarczego została faktycznie przewidziana do rozbiórki. Powyższe znajduje także potwierdzenie w dokonanym przez projektanta bilansie terenu (Projekt budowlany - s. 28), gdzie projektant uwzględnił powierzchnię budynku gospodarczego po częściowym jego wyburzeniu (tj. 30,60 m2), powierzchnię zabudowy projektowanej - 183,80 m2 i stwierdził, że "Łączna powierzchnia zabudowy budynków istniejących wraz z planowaną zabudową w stosunku do powierzchni działki wynosi 0,29".

Zatem, zasadnie GINB przyjął, że nie można stwierdzić aby kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. "rażąco" (w sposób oczywisty, bezsporny i widoczny na pierwszy rzut oka) naruszała art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. (powinno być: "nie więcej niż 0,30" a po wyburzeniu budynku ma być: "0,29").

W ocenie Sądu, zasadnie również GINB wskazał, że nawet gdyby uznać, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wymogu ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. o warunkach zabudowy, w zakresie wskaźnika intensywności zabudowy, który jak wskazał organ wojewódzki, w przypadku nieuwzględnienia ww. rozbiórki wynosiłby 0,37 - to naruszenie to nie posiada cech "rażącego" naruszenia prawa (powinno być: "nie więcej niż 0,30" a bez wyburzenia budynku będzie: "0,37"). Skutki analizowanego uchybienia nie mogą być bowiem uznane za niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Wskaźnik ten zostałby bowiem przekroczony nieznacznie, co nie może być uznane jako "rażące" naruszenia prawa w tym zakresie.

Dodatkowo należy wskazać, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, a w szczególności analiza urbanistyczna stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. o warunkach zabudowy wykazała, że jedną z dominujących cech zabudowy w obszarze analizowanym jest wielkość powierzchni zabudowy do powierzchni działki wynosząca od 0,09 do 0,50. Tym samym nawet w przypadku nieuwzględnienia wskazanej częściowej rozbiórki budynku gospodarczego, powierzchnia zabudowy budynków istniejących wraz z projektowaną zabudową w stosunku do powierzchni działki mieści się w ww. przedziale dla analizowanego obszaru. W pełni dopuszczalne jest określenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, który musi zostać wyznaczony na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego w ramach tzw. widełek, czyli w określonych przedziałach wielkości (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 września 2012 r., II SA/Kr 869/12).

6. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Organ II instancji nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę rażąco uchybiały przepisom ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 r., poz. 690 - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Sąd podziela te ustalenia, gdyż w niniejszej sprawie nie uchybiono w sposób "rażący" § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy. Z projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - nr rys. 1 - s. 38) wynika, że:

- elewacja północna projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z otworami zlokalizowana została w odległości 4,02 m od granicy z działką nr ew. [...];

- elewacja wschodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z otworami z zlokalizowana została w odległości 4 m do ok. 5,95 m od granicy z działką nr ew. [...] (ulica dojazdowa);

- elewacja południowa projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z otworami została zaprojektowana w odległości 4,11 m od granicy z działką nr ew. [...] i [...];

- elewacja zachodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z otworami została zlokalizowana w odległości około 16 m od granicy z działką nr ew. [...].

Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1.między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania

dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2. zostały zachowane wymagania, o których w § 57 i 60 ww. rozporządzenia.

W myśl § 57 ust. 1 ww. rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zgodnie z § 60 ww. rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca 21 wrzenia) w godzinach 8:00 - 16:00, natomiast pokoje mieszkalne w godzinach 7:00 - 17:00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 ww. rozporządzenia co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

GINB wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo Urzędu Miasta [...] z [...] października 2019 r. przy którym przesłano dokumentację dotyczącą budynku położonego na działce nr ew. [...], znajdującego się w granicy z działką inwestycyjną nr ew. [...].

Z treści przesłanej przy ww. piśmie z [...] października 2019 r. decyzji Architekta Dzielnicowego z [...] grudnia 1965 r. wynika, że udzielała ona pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce położonej w [...] przy ul. [...]. Z przedłożonej zaś dokumentacji projektowej wynika, że budynek mieszkalny objęty ww. rozbudową znajduje się w granicy z działką położoną przy ul. [...] w [...]. Z analizy rzutu przyziemia oraz zarysu fundamentów, rzutu I piętra i rzutu dachu, wynika, że projekt w ww. rozbudowy budynku w granicy z działką nie przewiduje realizacji okien w ścianie usytuowanej w granicy z działką sąsiednią.

W toku postępowania nieważnościowego również PINB w [...] przy piśmie z [...] stycznia 2020 r, przesłał m. im. dokumentację techniczną budynku położonego na działce nr ew. [...], należącej do skarżącej. Powyższą dokumentację przedłożyła również skarżącą w toku postępowania odwoławczego przy piśmie z [...] czerwca 2020 r. Z przekazanej przy ww. pismach z [...] stycznia 2020 r. i z [...] czerwca 2020 r. rysunków technicznych, tj. rzutu przyziemia wynika że w ww. budynku od strony północnej - położonej od strony spornej inwestycji - zaprojektowano pomieszczenie skład opału i pomieszczenie kuchni pomieszczenia, które nie zawierają otworów okiennych oraz pomieszczenie kotłowni, które posiada otwór okienny.

Z powyżej przedstawionych dokumentacji wynikają zatem zasadnicze rozbieżności w kwestii okna w budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...] usytuowanym w granicy z działką o nr ew. [...]. Projekt budowlany zatwierdzony decyzją Architekta Dzielnicowego z [...] grudnia 1965 r. nie przewiduje realizacji okien w granicy z działką o nr ew. [...], zaś rysunki techniczne przedłożone przez PINB w [...] oraz skarżącą wskazują na istnienie otworu okiennego w pomieszczeniu kotłowni.

Zasadnie GINB w zaskarżonej decyzji wskazał, że przepisy zawarte w § 13 i

§ 60 rozporządzenia dotyczą jedynie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do jakich z całą pewnością nie należy kotłownia. Zgodnie bowiem z § 5 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których: łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku. Powyższa definicja wskazuje, iż nie można uznać aby kotłownia stanowiła pomieszczenie przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zatem nie można uznać, aby pomieszczenia piwnicy czy kotłowni przeznaczone były na pobyt ludzi. Okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2149/18).

Dodatkowo, z przedłożonych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ wojewódzki, przy piśmie PINB z [...] grudnia 2019 r., kopii decyzji [...] WINB z [...] maja 2019 r. oraz kopii decyzji z [...] lutego 2019 r. Nr [...] wynika, że fragment budynku położonego na działce skarżącej nr ew. [...] znajdujący się w granicy z działką inwestycyjną nr ew. [...], uległ zawaleniu - zawalił się strop i dach na części nieużytkowanego budynku. Budynek ten nie jest zatem użytkowany jako mieszkalny i nie mogą w nim przebywać ludzie.

W związku z powyższym wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie naruszono "rażąco" § 13 oraz § 60 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

7. Mając zaś na uwadze argumentację skarżącej wskazującą, iż aktualny stan techniczny budynku skarżącej nie zwalnia z obowiązku stosowania przepisów prawa, wyjaśnić należy, że wprawdzie w postępowaniu nieważnościowym badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania, to jednak powyższa zasada nie znajduje zastosowania w odniesieniu do oceny społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego uchybienia. Z racji tego, że skutki danego aktu, jak również skutki obciążających go uchybień, mają ze swej istoty charakter następczy względem podjętego rozstrzygnięcia, przy ich ocenie nie tylko dopuszczalnym, ale wręcz koniecznym jest uwzględnienie również tych okoliczności, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanego rozstrzygnięcia. Skutki aktu administracyjnego obarczonego naruszeniem prawa, ujawniają się bowiem dopiero od momentu jego wydania.

Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie należy uznać zarzut dotyczący uzyskania przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy i ubiegania się o pozwolenie na rozbudowę istniejącego w granicy działki budynku. Okoliczność przyszłej i potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej nie ma bowiem znaczenia przy ocenie prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nieważnościowym.

8. Zgodnie z § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków ZL niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8,0 m. Z treści cytowanego powyżej § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że wskazana w nim odległość nie ma zastosowania, jeżeli ściana jednego budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego.

Zgodnie z § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2020 r., ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Stosownie do § 232 ust. 2 ww. rozporządzenia, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego łączna powierzchnia otworów, o których mowa w ust. 1, nie powinna przekraczać 15% powierzchni ściany, a w stropie oddzielenia przeciwpożarowego - 0,5% powierzchni stropu. W myśl § 232 ust. 5 ww. rozporządzenia, klasa odporności ogniowej elementów oddzielania przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych powinna być nie mniejsza niż REI 60 dla budynków o klasie odporności pożarowej "D" i "E". Stosownie natomiast do treści § 235 ww. rozporządzenia, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany (ust. 1). Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60 (ust. 2). W budynku z dachem rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia (ust. 3).

Zdaniem GINB, jakkolwiek z akt sprawy nie wynika wprost, że ściana spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] od strony działki skarżącej nr ew. [...] (ściana południowa), stanowi ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, to jednak analiza dokumentacji projektowej nie pozwala także wykluczyć, że sporna ściana nie stanowi ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto podkreślenia wymaga, że ustalenie czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, wymaga wnikliwej oceny rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, do czego organy administracji architektoniczno- budowlanej w dacie wydania kwestionowanej decyzji jak i obecnym stanie prawnym nie są uprawnione. W świetle dyspozycji art. 35 ust. 1 p.b., w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę organy administracji nie są uprawnione do badania i kontroli rozwiązań przyjętych w projekcie architektoniczno-budowlanym, a jedynie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1-4 p.b., odpowiedzialność za zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej ponosi projektant. Tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w ramach postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, nie podlega jej natomiast projekt architektoniczno-budowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 29 kwietnia 2016 r" sygn. akt II SA/Rz 1214/15). Jak stwierdził NSA w wyroku z 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 940/07) w wyniku zmiany art. 35 p.b. przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. do p.b. wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 34 p.b. projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 p.b. oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 p.b.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w p.b. szeroką odpowiedzialnością projektanta. Projektant do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej, badają wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09).

W niniejszej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenia o zgodności projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Zatem nie można stwierdzić, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. została wydana z "rażącym" naruszeniem § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Mając na uwadze powyższe nie można stwierdzić, aby kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r, "rażąco" naruszała art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.

9. Odnosząc się do zarzutów, iż projekt budowlany sporządzony dla działki nr ew. [...], objętej zaskarżonym pozwoleniem na budowę nie zawiera prawidłowego i zgodnego ze stanem faktycznym terenu "wskazania charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich" zasadnie GINB wskazał, że Projekt zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - nr rys. 1 - s. 38) zawiera rzędne, wymiary czy też wzajemne odległości. Organ nie ma zaś podstaw do kwestionowania prawidłowości projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji. Podkreślenia wymaga, że na przedmiotowym projekcie zagospodarowania terenu wskazano, iż niniejsza mapa do celów projektowych została zarejestrowana w M.O.G.DiK. Urzędu Miasta [...] pod nr [...] dnia [...] września 2007 r.

Mając zaś na uwadze zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 3 lit. a p.b., zgodnie którym w decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby określa terminy rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania, wskazać należy, że kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta [...] nie udzielił pozwolenia na rozbiórkę. Ubocznie zauważyć należy, że powyższy przepis ma jedynie charakter fakultatywny. Nie nakłada bowiem bezwzględnego obowiązku określenia ww. terminu rozbiórki, a jedynie "w razie potrzeby". W sprawie niniejszej organ uznał, że nie ma takiej potrzeby. Skoro bowiem obiekt do rozbiórki nie znajdował się na miejscu projektowanej nowej inwestycji (tj. w miejscu projektowanego budynku), to możliwość budowy nie zależała od uprzedniej rozbiórki, a więc zbędne było określanie jej terminu.

10. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.