VII SA/Wa 1261/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska WSA Andrzej Siwek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania I. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji [...]WINB z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] – utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] grudnia 2019 roku.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 30 stycznia 2017 roku Stowarzyszenie Ochrony [...] w [...] (zwane dalej: "Stowarzyszeniem"), reprezentowane przez Z. B. i I. G., poinformowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej jako "PINB"), że [...] S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej Spółką) zainstalowała w zakładzie produkcyjnym w hali [...] maszynę do produkcji kręgów, która została przeniesiona z hali [...]. Wskazało, że w sprawie tego urządzenia, jeszcze gdy znajdowało się w hali [...], organ powiatowy prowadził postępowanie, które jednak zostało umorzone. Stowarzyszenie zaznaczyło, że w tej sprawie otrzymało informację z Urzędu Miasta w [...] i ze Starostwa Powiatowego w [...], że na posadowienie przedmiotowego urządzenia w hali [...] nie została wydana żadna decyzja administracyjna. W związku z powyższym Stowarzyszenie zwróciło się do organu powiatowego z prośbą o dokonanie kontroli hali [...] i wyjaśnienie, na jakiej podstawie urządzenie to zostało posadowione.

PINB w dniu 28 lutego 2017 roku przeprowadził kontrolę w sprawie rozbudowy fundamentu i montażu przedmiotowej maszyny w hali [...]. PINB ustalił wówczas, że w części południowej hali [...] zamontowano urządzenie do produkcji kręgów betonowych [...], pod którym znajduje się fundament, na którego rozbudowę Starosta [...] wydał pozwolenie budowlane. Przedstawiciele Spółki oświadczyli, że komora agregatu produkcyjnego [...] została wybudowana w latach 1976-1977, w trakcie realizacji hali [...], która została ukończona w 1977 roku. Spółka w trakcie oględzin przedstawiła: decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia Spółce pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni w hali produkcyjnej "[...]", na terenach położonych w miejscowości [...], ul. [...], działka nr. Ewid. [...]; projekt budowlany rozbudowy ww. agregatu produkcyjnego [...], decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2015 r. orzekającego o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie agregatu.

Zawiadomieniem z dnia 15 marca 2017 roku PINB poinformował strony postępowania, w tym Stowarzyszenie oraz I. G., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy fundamentu pod przedmiotową maszynę.

W dniu 30 marca 2017 roku PINB przeprowadził ponowne oględziny fundamentu. Organ ustalił, że w hali [...] znajdują się następujące urządzenia produkcyjne: 1) [...]: maszyna do produkcji rur betonowych z odłączoną instalacją energetyczną i zdemontowanym podajnikiem masy betonowej; 2) [...]: po rozbudowie o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni na maszynie tej produkowane są kręgi betonowe o wysokości 1 m; 3) forma z wibratorem wewnętrznym (w północnej części hali) do produkcji zwężek 1500mm w ilości sztuk 2 do 4 dziennie. Maszyna ustawiona jest bezpośrednio na posadzce. Jest to maszyna przestawna. Ponadto organ powiatowy ustalił, że w dniu oględzin maszyna [...] w hali "[...]" pracowała, natomiast maszyna [...] nie była użytkowana, a ponadto została od niej odcięta energia elektryczna i zdemontowano linię podającą do niej beton.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] PINB umorzył postępowanie w ww. sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji podał, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego fundamentu pod urządzeniem produkcyjnym [...] o moduł transportowy wyrobów betonowych i podajnik pierścieni. Inwestor przedłożył pozwolenie na budowę na wykonanie ww. rozbudowy oraz oświadczył do protokołu, że fundament istniał od początku budowy hali (wybudowany został w latach 1976-1977, w trakcie realizacji hali [...], która została ukończona w 1977 roku). Ponieważ zebrany w postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, iż wykonana inwestycja powstała z naruszeniem prawa, w ocenie organu pierwszej instancji, postępowanie okazało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

I. G. i Stowarzyszenie pismami z dnia 29 maja 2017 roku złożyli tożsame odwołania od ww. decyzji. Podnieśli, że maszyna [...] znajdująca się w hali [...] emituje do gruntu drgania, które niszczą sąsiednie budynki mieszkalne, czego organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę w toku prowadzonego postępowania. W ocenie odwołujących się Spółka legitymuje się pozwoleniem budowlanym wyłącznie na rozbudowę fundamentu pod maszynę, natomiast nie ma w nim mowy o modernizacji agregatu do produkcji kręgów betonowych o wysokości 1 metra.

W piśmie z dnia 3 lipca 2017 roku Stowarzyszenie podniosło, że opisywane przez PINB urządzenie nie jest w rzeczywistości maszyną [...], na które Spółka uzyskała decyzję środowiskową, ponieważ urządzenie to wygląda inaczej niż na zdjęciach znajdujących się w aktach. Rzeczywisty wygląd maszyny [...] przedstawia natomiast, zdaniem Stowarzyszenia, zdjęcie zamieszczone na stronie internetowej Spółki, które Stowarzyszenie dołączyło do pisma. Zdaniem Stowarzyszenia zdemontowano agregat [...] służący do produkcji rur Wipro i zainstalowano maszynę do produkcji zwężek i kręgów betonowych, a na taką zamianę Spółka nie posiada decyzji środowiskowej oraz decyzji o pozwolenie na budowę. Zainstalowana maszyna emituje hałas około 95 db, hałas jest słyszalny w pobliskich mieszkaniach pomimo zamkniętych okien.

Stowarzyszenie przy piśmie z 27 lipca 2017 roku przesłało do [...]WINB pomiary osiadania budynku przy ul. [...] w [...], zamieszkiwanego przez I. G., sporządzone przez geodetę inż. B. T.

W dniu 1 sierpnia 2017 roku upoważniony pracownik [...]WINB przeprowadził oględziny, podczas których obecna była także I. G. Przedstawiciele Spółki nie wyrazili zgody na wejście stron na teren zakładu produkcyjnego. W wyniku oględzin ustalono, że w hali "[...]" znajduje się fundament pod maszynę [...], który został rozbudowany na podstawie ww. decyzji Starosty [...]. Stwierdzono, że rozbudowa ta polegała na wykonaniu nowych elementów agregatu produkcyjnego po obu stronach dotychczas istniejącego fundamentu. Ustalono, że aktualnie maszyna wytwarza kręgi betonowe o maksymalnej średnicy 1200 mm i 1 m wysokości. Nie stwierdzono natomiast występowania innych podobnych maszyn w hali "[...]", Na podstawie dziennika budowy nr [...] ustalono zaś, że rozbudowa urządzenia [...] została zakończona [...] lutego 2016 roku. Jednocześnie ustalono, że w hali "[...]" znajduje się urządzenie do wytwarzania rur o różnej średnicy. W. M., przedstawiciel Spółki, oświadczył, że maszyna [...] w hali "[...]" została zmodernizowana i rozbudowana o części pochodzące z maszyny z hali "[...]". Wskazał, że przed modernizacją [...] produkował rury długości 2,5 m w ilości 200 szt./zmianę jedno urządzenie (istniały dwa urządzenia), a obecnie wytwarza do 100 szt. kręgów betonowych/zmianę. Wyjaśnił, że do produkcji pozostałych elementów (poza kręgami) używa się betonu samozagęszczającego (bez wibracji i hałasu). I. G. oświadczyła natomiast, że ww. pozwolenie budowlane nie obejmowało montażu elementów do produkcji z innych urządzeń do obecnie istniejącego urządzenia [...]. Wskazała, że maszyna ta emituje hałas i drgania, mające degradujący wpływ na otoczenie zakładu, co potwierdzają pomiary geodezyjne osiadania budynków zlokalizowanych na jej działce. Zdaniem I. G. Spółka, realizując przedmiotową inwestycję, nie wykonała żadnych zabezpieczeń przed wibracjami, a odczuwalny hałas jest większy niż przy poprzedniej maszynie - [...].

Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 roku Stowarzyszenie ponownie wskazało, że przedmiotowa maszyna do produkcji kręgów nie jest maszyną [...], o której mowa w przedmiotowym pozwoleniu na budowę, co prowadzi do wniosku, że została ona wybudowana w sposób samowolny. Po raz kolejny podniosło również kwestię emisji drgań do gruntu i ich degradującego wpływu na okoliczne budynki. Ponadto wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji jest bezprzedmiotowa, ponieważ Stowarzyszenie nie wnosiło o kontrolę maszyny [...], ale maszyny do produkcji kręgów.

[...]WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 roku nr [...]. Organ wskazał, że w uzasadnieniu ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o pozwoleniu na budowę doprecyzowano, że nastąpi rozbudowa agregatu [...], która poprawi płynność pracy maszyny, ograniczy czynności wykonywane ręcznie oraz ograniczy ruch wózków widłowych wewnątrz hali. Podkreślono, że decyzja ta zatwierdziła projekt budowlany dotyczący "Rozbudowy agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni w hali produkcyjnej [...]". O rozbudowie maszyny jest mowa w wielu fragmentach projektu, tym samym zdaniem organu pozwolenie na budowę obejmowało również rozbudowę przedmiotowej maszyny. Ponadto [...]WINB wskazał, że wszczynając postępowanie PINB określił jego przedmiot jako dotyczące budowy fundamentu pod urządzenie produkcyjne [...], natomiast Stowarzyszenie podniosło, że wnosi o sprawdzenie legalności i zgodności z prawem posadowienia urządzenia do produkcji kręgów. Skoro fundament i agregat produkcyjny [...] zostały rozbudowane w sposób legalny, bram było podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję wniosła I. G.

Jednocześnie pismem z dnia 12 lutego 2018 roku I. G., Z. B. i A. Ł. wniosły o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2017 roku wskazując, że istnieją dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji, a których organ nie wziął pod uwagę. Do wniosku dołączono kserokopię pisma Stowarzyszenia z dnia 22 stycznia 2018 roku, w którym podniesiono szereg zarzutów co do prawidłowości przedmiotowej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego obu instancji.

Postanowieniem nr [...] z [...] marca 2018 roku nr [...][...]WINB wznowił postępowanie w sprawie własnej decyzji nr [...].

Następnie organ przesłuchał w dniu 8 maja 2018 roku w charakterze świadka T. R., który opracował projekt rozbudowy fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni. Pismami z 13 lipca 2018 roku [...]WINB wystąpił do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] oraz do Biura Urzędu Dozoru Technicznego w [...], Oddział [...], o zbadanie, w ramach posiadanych kompetencji, przedmiotowego urządzenia pod kątem zapewnienia przez nie warunków bezpieczeństwa użytkowania, prosząc jednocześnie o informację, kto i w jakim zakresie - w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa przez pracującą maszynę - byłby uprawniony do wydania zakazu jej użytkowania. W odpowiedzi na powyższe Urząd Dozoru Technicznego w [...] przy piśmie z 30 lipca 2018 roku poinformował, że maszyna [...] 22 służy do wylewania elementów betonowych i nie podlega dozorowi technicznemu, ponieważ nie spełnia warunków wskazanych w art. 4 ustawy z 21 grudnia 2000 roku o dozorze technicznym. Państwowa Inspekcja Pracy w [...] przy piśmie z dnia 4 lutego 2019 roku poinformowała, że nie stwierdzono istotnych naruszeń zawiązanych z eksploatacją maszyny. Urządzenie nie posiada cech kwalifikujących je do urządzeń objętych decyzją zezwalającą na jej bezpieczną eksploatację, która jest wydawana przez Urząd Dozoru Technicznego. Nie odnotowano wydarzeń wypadkowych, których źródłem byłaby ta maszyna. Stwierdzono, że wymagania ogólne związane z bezpieczeństwem użytkowania maszyny są przez zakład wypełniane.

Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zmienionym postanowieniami z dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] i z dnia [...] lutego 2019 roku nr [...] [...]WINB postanowił dopuścić dowód z biegłego prof. dr hab. inż. T. C. celem sporządzenia "Opinii technicznej dotyczącej ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali "[...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]". W tym celu organ, przy udziale powołanego biegłego, przeprowadził oględziny 8 listopada oraz 5 grudnia 2018 roku, podczas których zbadano maszynę określaną jako [...] wraz z fundamentem podczas pracy i produkcji kręgów betonowych. Dokonano pomiarów w trzech trybach pracy (poziomach częstotliwości), określonych jako volty: 3,16; 4,66; 9,67 (max). Ustalono, że hala, w której znajduje się maszyna ma konstrukcje żelbetową (słupy i dźwigary) w części wypełniona jest murowanym wypełnieniem do wysokości otworów okiennych. Otwory okienne prowizorycznie wypełnione są styropianem (dla niwelacji hałasu). Nie stwierdzono spękań murów i szyb. W hali stwierdzono dwie bramy automatycznie otwierane i zamykane. W. M., członek zarządu [...] oświadczył, że nie stwierdził uszkodzeń budynków biurowych i fabryki. Dodał, że maszyna ma cztery poziomy pracy, w dniu 8 listopada pracowała na poziomie drugim, maksymalnie pracuje na poziomie trzecim. W trakcie oględzin nieruchomości przy ul. [...] I. G. oświadczyła, że nie odczuwa drgań. Wykonano dokumentację fotograficzną spękań wskazanych przez stronę w budynku mieszkalnym, które w jej ocenie spowodowane są drganiami pochodzącymi od maszyny [...]. Spękania widoczne były na parterze budynku, przy wejściu od kuchni, pod schodami na piętrze, na poddaszu, na zewnątrz budynku mieszkalnego i gospodarczego. W trakcie oględzin zrobiono zdjęcia z zewnątrz budynku gospodarczego przy ui. [...], budynku mieszkalnego (łazienka) przy ul. [...], blaszaka przy ul. [...].

W dniu 5 grudnia 2018 roku organ ponownie dokonał oględzin pracującej maszyny, W pierwszym etapie pomiarów maszyna pracowała przy produkcji zwężek (konusów) na drugim stopniu pracy. Po zmianie systemu pracy z konusów na kręgi betonowe (po ok 4h) maszyna pracowała na trzecim stopniu pracy. Dokonano pomiaru wibracji w budynku przy ul. [...] na fundamentach budynku mieszkalnego oraz gospodarczego. W. M. złożył oświadczenie o produkcji w tym dniu studni i płyt zalewanych betonem samozagęszczalnym, produkcji zwężek 100/600 na agregacie [...] (waga elementu 624 kg, wibrator stopień drugi) oraz kręgów 1200/1000 (waga wyrobu 1360 kg, wibrator stopień trzeci). W oddziale [...] produkowano rury [...] (waga wyrobu 1900 kg). I. G. oświadczyła, że badana praca maszyny nie odpowiada jej codziennym obserwacjom. Dodała, że obecnie nie posiada dokumentów potwierdzających drgania w jej budynkach przez funkcjonującą maszynę. Posiada badania osiadania budynku.

Przy piśmie z dnia 4 lutego 2019 roku została przedłożona do [...]WINB "Opinia techniczna dotycząca ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali , [...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]" sporządzona w lutym 2019 roku przez prof. dr hab. inż. T. C. i mgr inż. P. B. W opinii wskazano, że maszyna produkcyjna [...] rozbudowana została w 2015 roku o dwa moduły, tj. podajnik pierścieni i moduł transportowy odbioru wyrobów gotowych. Te dwa moduły plus moduł produkcyjny zostały posadowione na nowym fundamencie o znacznie większych rozmiarach w porównaniu do fundamentu już istniejącego pod ówczesnym agregatem produkcyjnym. Pracująca obecnie maszyna produkuje zwężki (konusy) i kręgi betonowe. Proces produkcji jednej zwężki o masie 650 kg lub kręgu betowego o masie 1300 kg trwa do 4 minut. Rozbudowa maszyny produkcyjnej [...] w 2015 roku, o dwa wymienione powyżej moduły, spowodowała powiększenie wymiarów i masy fundamentu pod całym agregatem produkcyjnym. Rdzeń wibratora jest posadowiony na 4 parach wibroizolatorów gumowych. Są one wymieniane raz do roku lub w przypadku wcześniejszego uszkodzenia. Rozbudowany w 2015 r. fundament pod pracującą maszynę [...] produkującą zwężki (konusy) i kręgi betonowe został wykonany prawidłowo i spełnia wymagania techniczne. Maszyna [...] generuje drgania skrzyniowego bloku fundamentowego pod maszyną w czasie procesu wibrowania, który dla zwężek (konusów) trwa około 40 s, zaś dla kręgów betonowych — około 90 s. Czas produkcji jednego elementu betonowego trwa do 4 minut. Drgania bloku fundamentowego nie przenoszą się na posadzkę hali, która jest oddzielona przerwą dylatacyjną od ścian bloku. Pracownicy obsługujący maszynę na poziomie posadzki hali nie odczuwają drgań. Drgań nie odczuwa się w bliskim sąsiedztwie hali na zewnątrz. Potwierdzili to autorzy opinii, którzy przebywali wewnątrz i na zewnątrz hali w czasie produkcji elementów betonowych w dniach wizji lokalnych i pomiarów drgań. W czasie rozbudowy maszyny [...] w 2015 roku o dwa moduły, tj. podajnik pierścieni i moduł transportowy odbioru wyrobów gotowych powiększono znacznie wymiary geometryczne już istniejącego fundamentu. Nowy fundament ma większą masę (ponad dwukrotnie). Rdzeń wibratora jest posadowiony na czterech parach wibratorów. Ten dwa fakty powodują mniejsze drgania nowego fundamentu pod maszyną [...], gdyby ta maszyna była posadowiona na poprzednim - mniejszym fundamencie. Rozbudowany w 2015 roku fundament pod pracującą maszynę [...] produkującą zwężki (konusy) i kręgi betonowe został wykonany prawidłowo i spełnia wymagania techniczne, a zatem brak jest podstaw do wydania zaleceń w tym zakresie. Budynki, tj. mieszkalny i gospodarczy przy ul. [...], są budynkami o kształcie zwartym, o małych wymiarach zewnętrznych (

W toku postępowania wznowieniowego I. G. oraz Stowarzyszenie składali pisma i wyjaśnienia. W piśmie stanowiącym załącznik do wniosku wznowienie postępowania wskazano, że na spornym fundamencie została zamieszczona inna maszyna niż wskazana w pozwoleniu na budowę - maszyna do produkcji kręgów emitująca drgania. Dodano, że wykonano połączenie starej maszyny [...] i maszyny do produkcji kręgów, na fundamencie nieprzystosowanym do takiego urządzenia, które powoduje wielogodzinne drania, ruchy gruntów niszczące zabudowania i wpływające ujemnie na zdrowie. W piśmie z dnia 7 maja 2018 roku I. G. wniosła o dokonanie oględzin uszkodzeń jej budynków, chodników i powierzchni działki. Dodała, że na sąsiadujących zabudowaniach pojawiają się nowe i pogarszające się starsze spękania w budynkach, wykręcają się żarówki, odpadają tynki, zagrożona jest sieć gazowa. Wniosła o doprowadzenie przez organ zaprzestania emisji drgań z samowoli budowlanej. Pismem z 25 lipca 2018 roku I. G. wskazała, że w dniu 24 lipca 2018 roku maszyna pracowała od godz. 6 do godz. 21 w cyklu 1 minuta wibrowania, 1,5-2 minuty przerwy, czyli w ciągły sposób emitowała drgania wywołujące ruchy gruntu, jej budynki i działki przez cały czas były w ruchu. W piśmie z dnia 24 września 2018 roku I. G. poinformowała organ o nieudanych próbach porozumienia się z właścicielami przedsiębiorstwa. Przy piśmie z dnia 26 września 2018 roku przesłanym do Wojewody [...], a przekazanym [...]WINB, Stowarzyszenie przedłożyło dokumenty związane z korespondencją z Państwową Inspekcją Pracy w [...] z lat 2011-2015 dotyczącą samowoli budowlanej agregatu do produkcji rur - [...]. W piśmie z dnia 6 grudnia 2018 roku I. G. przesłała wyniki pomiarów osiadania i wynoszenia jej budynku mieszkalnego na wskutek emisji drgań do gruntu i wywoływanie tym samym ruchów gruntu przez urządzenia zamontowanie w [...]. Jak z nich wynika w okresie od 2 października 2015 roku do 18 maja 2016 roku budynek stał w miejscu, a po uruchomieniu maszyny do kręgów znowu zaczęły się pojawiać ruchy gruntu i nowe spękania. Dodała, że nagrania wibracji podczas oględzin były zniekształcone i nie odpowiadały rzeczywistej pracy urządzenia, która trwa "ok. 60 sekund, a nie 10-14 sekund". W jej ocenie wcześniej na fundamencie nie istniały wibroizolatory, a sam [...] nie posiada decyzji środowiskowej na obiekt budowlany. Przy piśmie z dnia 4 marca 2019 roku Stowarzyszenie podjęło polemikę ze stanowiskiem Państwowej inspekcji Pracy zawartym w piśmie z 4 lutego 2019 roku wskazując, że pismo zawiera nieścisłości i braki. Dodano, że maszyna została zainstalowana w 1978 roku, a rozebrana 19 października 2015 roku, pozostały z niej tylko belki z konstrukcji naziemnej [...], Początkowo maszyna ta była zamontowana w innym miejscu fabryki, w hali [...], a w 2015 roku została przeniesiona do hali [...].

Po zbadaniu sprawy wniosku I. G., Z. B. i A. Ł. o wznowienie ww. postępowania, [...]WINB decyzją z dnia [...] marca 2019 roku nr [...] umorzył prowadzone postępowanie wznowieniowe z uwagi na brak przymiotu strony przez wnoszących. Od przedmiotowej decyzji zostało złożone odwołanie do GINB, który decyzją z [...] maja 2019 roku znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując przede wszystkim, że organ I instancji nie odniósł się do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 roku nr [...][...]WINB umorzył wznowione postępowanie z uwagi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu. GINB decyzją z dnia [...] października 2019 roku nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 31/220 oddalił skargę I. G. na ww. decyzję dnia [...] października 2019 roku nr [...].

[...]WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wskazując, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2017 roku nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2017 roku nr [...] i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako: "p.b.") - nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem.

Organ w uzasadnieniu decyzji przyznał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką okolicznością było stwierdzenie – w toku postępowania prowadzonego z wniosku I. G., A. Ł. i Z. B. – że inwestor na spornym fundamencie posadowił inną maszynę, niż wskazana w pozwoleniu na budowę (która była maszyną do produkcji rur), a mianowicie maszynę do produkcji zwężek (konusów) i kręgów betonowych, która posiada odmienną technologię produkcji wyrobów od maszyny produkującej rury. [...]WINB wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. jak i PINB wydając decyzję z dnia [...] maja 2017 r. przyjęły, że na wybudowanym fundamencie posadowiona została maszyna do produkcji zwężek (konusów) i kręgów betonowych, która zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę powinna była produkować rury betonowe i żelbetowe. Organy nadzoru budowalnego nie ustaliły w toku prowadzonych czynności dowodowych, że inwestor na fundamencie usadowił przerobioną we własnym zakresie maszynę [...], której zadaniem jest produkcja kręgów i zwężek betonowych, a proces produkcji polega na układaniu masy betonowej w formie stalowej i wibrowaniu układanego betonu, gdy tymczasem wcześniejsza produkcja rur polegała na prasowaniu betonu głowicą rotacyjną, przy czym forma była zasypywana stopniowo betonem, a część kielichowa była wstępnie wibrowana, po wyłączeniu wibracji trzon rury zagęszczany był rolkami prasującymi umieszczonymi na głowicy prasującej.

Jednakże organ wskazał, że rozbudowany w 2015 r. fundament pod pracującą maszynę [...] został wykonany prawidłowo i spełnia wymagania techniczne. Drgania bloku fundamentowego nie przenoszą się na posadzkę hali, nie są odczuwane także przez pracowników obsługujących maszynę i w bliskim sąsiedztwie hali na zewnątrz. Organ podkreślił, że ustalenie, że w dacie wydania decyzji z z dnia [...] sierpnia 2017 r. istniały nowe okoliczności, które nie były znane organowi, oznacza, że w sprawie nie doszłoby do umorzenia postępowania, lecz do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 51 p.b. W sytuacji gdy organ po przeprowadzeniu postępowania ustali brak podstaw do orzeczenia jakichkolwiek działań naprawczych na podstawie art. 51 p.b., wydaje się decyzję odmawiającą nałożenia obowiązków, o których mowa w przywołanym przepisie. W ocenie [...]WINB taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, albowiem omawiany fundament został wykonany prawidłowo i zgodnie z pozwoleniem na budowę, spełnia wymagania techniczne dla pracującej obecnie maszyny, zapewniając tym samym bezpieczeństwo konstrukcji, funkcjonowania i jej pracy, zatem brak było podstaw prawnych do zaleceń w tym zakresie, co skutkuje odmową nałożenia na inwestora określonych robót lub czynności.

Powyższa decyzja została doręczona jedynie Spółce, a po uprawomocnieniu się decyzji WSA w Opolu postanowieniem z dnia z 1 października 2019 roku sygn. akt: II SA/Op 508/17 umorzył postępowanie sądowe ze skargi I. G. na decyzję [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2017 roku.

Pismem z 29 października 2019 roku I. G. (dalej jako skarżąca) wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Wskazała, że informacje o wydaniu powyższego rozstrzygnięcia powzięła po doręczeniu ww. postanowienia WSA w Opolu z 1 października 2019 roku sygn. akt. II SA/Op 508/17. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku powtórzyła dotychczas prezentowane w ww. postępowaniach administracyjnych stanowisko.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 roku nr [...][...]WINB wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją z dnia [...] maja 2019 roku nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...][...]WINB, powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. Organ I instancji wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe.

Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z pierwszą z przywołanych przez skarżącą (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) podstaw wznowieniowych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zgodnie z przyjętymi w tym zakresie poglądami orzecznictwa i judykatury, aby możliwe było uchylenie decyzji ostatecznej z powodu sfałszowania dowodu, fałszerstwo takie musi być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten jest uzasadniony podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania przestępstwie, jakom jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowieniowym postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W badanej sprawie skarżąca nie wskazała na czym polegać miał zarzut fałszu dowodów, ani też nie przedstawiła na poparcie swego stanowiska żadnego dowodu.

[...]WINB wskazał, że jako drugą przesłankę wznowieniową skarżąca podała przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania- decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższa podstawa wznowieniową opiera się na trzech przesłankach: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji. Pod pojęciem nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności i dowody w sprawie mogą stanowić podstawę wznowienia o ile są istotne dla sprawy, zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych. Aby można było uchylić decyzję ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Nadto nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta związana jest z przyjęta zasadą swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonaną oceną jest organ związany. Do oceny organu należy jednakże fakt, czy wskazane dowody są istotne dla sprawy, a także ustalenie ich wpływu na dotychczas podjęte rozstrzygnięcia. Zdaniem organu I instancji przesłanka ta nie wystąpiła w omawianej sprawie. I. G. wskazuje, że takim nowym dowodem są pomiary osiadania budynku z dnia [...] sierpnia 2019 roku. Jak wskazano powyżej co wynika z treści przepisu, dowody takie musiałyby istnieć w dacie wydawania decyzji (czyli [...] maja 2019 roku). Pomiary z dnia 23 sierpnia 2019 roku wymogu tego nie spełniają i nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. organ podniósł, że powyższa podstawa wznowieniową opiera się na dwóch przesłankach- fakcie niebrania przez stronę udziału w postępowaniu, braku winy strony. Organ podniósł, że w toku postępowania wznowieniowego organ oparł się na przytoczonym opracowaniu pt. "Opinia techniczna dotycząca ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali "[...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]". Zdaniem [...]WINB Szczegółowa analiza zapisów tego dokumentu wskazuje, że I. G. faktycznie nie posiada statusu strony w prowadzonym postępowaniu, albowiem organ nie stwierdził, aby istniejące w hali "[...]" urządzenie miało wpływ na nieruchomość składającej wniosek o wznowienie postępowania. Przeciwnie, dokonane w budynku przy ul. [...] pomiary na fundamentach budynku gospodarczego i mieszkalnego pomiary ujawniły, że na podstawie normy PN785/B-02170:2 016-12 badany budynek mieszkalny i gospodarczy znajdują się w I strefie skali SWD-1. Oznacza to, że drgania te nie są odczuwalne przez budynki i nie są szkodliwe dla ich konstrukcji. Nie zauważono zmienności poziomu zarejestrowanych drgań w czasie produkcji zwężek (konusów), kręgów betonowych i postoju maszyny [...]. Stan graniczny nośności budynków mieszkalnego z garażem i budynku gospodarczego przy ul. [...] nie jest przekroczony. Obecny stan techniczny budynków zapewnia bezpieczne ich użytkowanie. Maszyna [...] w czasie procesu produkcyjnego zwężek (konusów) i kręgów betonowych nie wymusza drgań budynków zlokalizowanych przy ul. [...].

Ponadto w badanej sprawie projektant, ustalając ten obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b., uwzględnił skarżącą oraz jej sąsiadów i został im przyznany status strony postępowania. Organy nadzoru budowlanego orzekając w postępowaniu zwykłym kierowały się tamtymi ustaleniami, bez szczegółowego zbadania, czy wybudowany fundament wpływa na prawie chronione interesy osób trzecich. Przeprowadzone w postępowaniu wznowieniowym badania drgań maszyny i ich wpływu I na budynek najbliżej położnej nieruchomości - przy ul [...], wykazały, że zrealizowana w 2015 roku inwestycja nie wpływa na nieruchomość I. G. Drgania powstałe przy produkcji konusów i kręgów nie są przenoszone na jej budynek mieszkalny i gospodarczy. [...]WINB stanął na stanowisku, że fakt, iż w postępowaniu zwykłym I. G. została przedwcześnie uznana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji za jego stronę, nie może wykluczyć możliwości naprawienia tej omyłki w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, jeśli zebrany dopiero na tym etapie materiał dowodowy bezsprzecznie wykazał, że przedmiotowa inwestycja nie wpływa na jej nieruchomość.

Odwołanie od powyższej decyzji I. G. Postawiła zarzuty naruszenia:

1. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 7 b k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes stron, w tym poprzez zaniechanie podjęcia przez organ czynności z urzędu niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym brak współdziałania z sobą organów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;

2. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w zakresie uwzględnienia wniosków dowodowych oraz twierdzeń stron, które zawierały okoliczności mające znaczenie w przedmiocie wyjaśnienia istoty sprawy;

3. art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w szczególności poprzez poinstruowanie strony przez organ, w zakresie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a następnie umorzenie niniejszego postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2097 roku nr [...], co w każdej mierze zostało naruszone zaufanie obywateli do organów państwa;

4. art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie organu w przedmiocie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym w przypadku nieznajomości prawa przez strony udzielenie przez organ wskazówki do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji [...], a następnie odmowy uchylenia decyzji postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2097 roku nr [...], przez co niewątpliwie strony poniosły szkodę w związku z odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, pozostającego w związku przyczynowym z nieznajomością prawa przez strony, a udzieleniem im wskazówek prawnych przez organ, tj. dysonantycznego działania organu na szkodę strony.

Skarżąca powtórzyła w odwołaniu dotychczas podnoszoną w postępowaniach administracyjnych argumentację.

Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. GINB utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] grudnia 2019/

Organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji. Dodatkowo wskazał, że na ustalenie, czy I. G. posiada legitymację procesową do występowania w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją organu wojewódzkiego, ma niewątpliwie ocena prawna zawarta w wyroku NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1121/12. Orzeczenie to nie przyznaje wnioskodawczyni expticite przymiotu strony, a zobowiązuje jedynie do oceny czy I. G. legitymację taką posiada np, w oparciu o opinię biegłego. Rozważania Sądu zostały wprawdzie oparte na sprawie dotyczącej budowy fundamentów pod urządzenie produkcyjne [...] w hali "[...]" w [...] w [...], jednakże w ocenie GINB, wiążą również w niniejszym, analogicznym postępowaniu. Zdaniem GINB najistotniejszą kwestią przy ocenie decyzji [...] WINB, potwierdzenie przez NSA w wyroku z dnia 15 października 2013 r., zgodnie z przyjętą w sądownictwie administracyjnym linią orzeczniczą, że dla ustalenia czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony (art. 28 k.p.a.) możliwe jest przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.). Taka opinia biegłego - rzeczoznawcy budowlanego T. C. została sporządzona i załączona do akt sprawy. Skarżąca nie przedstawiła żadnego kontrdowodu pozwalającego na przyjęcie tezy odmiennej od tej uwidocznionej w opinii. W ocenie GINB jest wystarczającym dokumentem, na podstawie którego można dokonać obiektywnej oceny, czy sporna inwestycja w postaci fundamentów i maszyny do produkcji zwężek oraz kręgów betonowych posiada jakikolwiek wpływ na nieruchomość I. G. przy ul. [...] w [...], a jak wynika z opinii maszyna [...] w czasie procesu produkcyjnego zwężek (konusów), kręgów betonowych nie wymusza drgań budynków zlokalizowanych przy ul. [...]. Nie ma więc wpływu na stan techniczny budynków przy niej zlokalizowanych. Skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który posiadałby podobną do opinii technicznej moc dowodową. Takiej mocy dowodowej nie można na pewno przypisać przedłożonemu przez skarżącą dokumentowi zawierającemu geodezyjne pomiary wysokościowe dotyczące osiadania budynku mieszkalnego na posesji skarżącej, wykonanemu przez uprawnionego geodetę inż. B. T., nota bene osoby która nie jest uprawniona do wyrażania ocen o charakterze geologicznym. Podobnie szeroko przedstawiana w pismach I. G. polemika z zawartością ww. opinii technicznej, nie może stanowić dowodu większej wagi, niż sama opinia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. G., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 5 k.p.a. przez brak rozpatrzenia sprawy merytorycznie i brak odniesienia się w treści decyzji do wszystkich zarzutów odwołania od decyzji nr [...] wydanej przez [...]WINB,

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7 b k.p.a. oraz art. 77 & 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza mój słuszny interes stron, w tym zaniechanie podjęcia przez organ czynności z urzędu niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym brak współdziałania z sobą organów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;

3. art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w szczególności poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przedłożonego przez strony postępowania w sprawie samowolnego posadowienia maszyny hybrydy [...] do produkcji kręgów na fundamencie nie przystosowanym do posadowienia maszyny emitującej drgania, przez co w każdej mierze zostało naruszane zaufanie obywateli do organów państwa;

4. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w zakresie uwzględnienia wniosków dowodowych oraz twierdzeń stron, które zawierały okoliczności mające znaczenie w przedmiocie wyjaśnienia istoty sprawy;

5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a to brak stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

6. art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a to brak stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa;

7. art. 157 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

8. art. 157 k.p.a. poprzez niedokładne przeprowadzenie postępowania, nierozpatrzenie całości podniesionych zarzutów w sprawie zaskarżonej decyzji [...]WINB.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazała, że skarga jest w pełni uzasadniona, bo niewątpliwie jej interesem prawnym i fizycznym jest, aby samowola budowlana w sąsiadującym zakładzie nie naruszała jej własności i nie niszczyła jej. Samowola zagraża również jej bezpieczeństwu w czasie korzystania z posesji, powierzchnia działki jest uwibrowana, posiada liczne nierówności, ich naprawa i zasypywanie jest bezcelowe bo w niedługim czasie powierzchnia znowu jest nierówna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

W dniu 17 grudnia wpłynęło do Sądu pismo Spółki z dnia 15 grudnia 2020 r., zawierające stanowisko w sprawie. Spółka wniosła o oddalenie skargi, wskazując że omawiana maszyna nie wpływa negatywnie na budynek skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] orzekającej o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2017 roku nr [...] i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznej oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazać w końcu należy, iż art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Będący podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości). Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, bowiem nie dochodzi w tym przypadku do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem w podstawie prawnej decyzji, nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej, skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości.

Skarżąca I. G. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] orzekając ej o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2017 roku nr [...] i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem, oparła na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prawidłowo wznowiono postępowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] przyjmując, iż zachowano termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie określonej we wniosku przesłanki wznowienia z art. 145§ 1 pjt 4 k.p.a. może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu, w ocenie Sądu jednak ustalenia poczynione przez organy nie uzasadniały zastosowania przepisu art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rację mają bowiem skarżąca, iż w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia podniesiona we wniosku inicjującym to postępowanie.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – podkreślić należy, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, powinna przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument został sfałszowany. Nie jest bowiem rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2162/16). Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Trzeci warunek - fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz mają znaczenie prawne (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 122/20). Słusznie organy wskazały w niniejszej sprawie, że skarżąca nie wskazała na czym polegać miał zarzut fałszu dowodów, ani też nie przedstawiła na poparcie swego stanowiska żadnego dowodu.

Ustosunkowując się do wskazanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję – wskazać należy, aby można było rozważać wystąpienie tej przyczyny wznowieniowej. muszą wyjść na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, które, po pierwsze, istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; po drugie, nie były znane organowi, który tę decyzję wydał; i - po trzecie - są istotne dla sprawy. Ten ostatni warunek jest spełniony tylko wtedy, gdy zachodzi bezpośredni związek między nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami a przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie. Słusznie organy podniosły w niniejszej sprawie, że przesłanka ta nie wystąpiła w omawianej sprawie. I. G. wskazuje, że takim nowym dowodem są pomiary osiadania budynku z dnia 23 sierpnia 2019 roku. Nowe dowody musiałyby istnieć w dacie wydawania decyzji (czyli [...] maja 2019 roku), a pomiary z dnia 23 sierpnia 2019 roku wymogu tego nie spełniają i nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji.

Odnośnie oceny organów dotyczącej wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc: pozbawienia strony udziału w postępowaniu bez jej winy), wskazać należy, że powyższa podstawa wznowieniową opiera się na dwóch przesłankach - fakcie niebrania przez stronę udziału w postępowaniu oraz braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i udział w których jest przewidziany w kodeksie. Należy tu przede wszystkim rozumieć udział w czynnościach decydujących, który jest realizowany poprzez doręczenie stronie decyzji. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu będzie zatem równoznaczne z niedoręczeniem jej decyzji. Oznacza to bowiem pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji. Natomiast brak winy strony ma miejsce wówczas, gdy nastąpi niedopuszczenie strony do uczestnictwa w postępowaniu oraz gdy strona prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o czynnościach postępowania nie mogła wziąć udziału z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu dotyczy zarówno postępowania zwykłego jak i postępowań nadzwyczajnych.

Skarżąca wskazała, że bez własnej winy nie byłą stroną postępowania zakończonego wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] orzekającej o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2017 roku nr [...] i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem. Bezsporne jest, że skarżąca nie była stroną tego postępowania. W ocenie organów rozpoznających wniosek o wznowienie postępowania, I. G. nie posiadała interesu prawnego w omawianym postępowaniu, albowiem na podstawie sporządzonej opinii technicznej stwierdzono, że istniejące w hali "[...]" urządzenie nie miało wpływu budynek przy ul. [...] w [...], w którym zamieszkuje skarżąca.

W tym miejscu wskazać należy, że skarżąca była stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni w hali produkcyjnej "[...]", na terenach położonych w miejscowości [...], ul. [...], działka nr. ewid. [...].

Skarżąca była także jedną ze stron postępowania zakończonego wydaniem przez [...]WINB decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 roku nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie budowy fundamentu pod urządzeniem produkcyjnym [...] jako bezprzedmiotowe. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, jednakże skarżąca oraz Stowarzyszenie Ochrony [...] w [...] były podmiotami, które zainicjowały postępowanie i następnie brały w nim czynny udział, podnosząc, że maszyna [...] znajdująca się w hali [...] emituje do gruntu drgania, które niszczą sąsiednie budynki mieszkalne, oraz że inwestor legitymuje się pozwoleniem budowlanym wyłącznie na rozbudowę fundamentu pod maszynę, natomiast nie ma w nim mowy o modernizacji agregatu do produkcji kręgów betonowych o wysokości 1 metra, oraz że zamontowane urządzenie nie jest w rzeczywistości maszyną [...]. W ocenie Sądu powyższe postępowanie miało charakter postępowania, naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. (ww. strony wskazywały niezgodność wykonania ww. inwestycji z pozwoleniem na budowę) które zostało błędnie umorzone. Skarżąca złożyła skargę na kończącą to postępowanie decyzję [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...]. WSA w Opolu postanowieniem zz dnia z 1 października 2019 roku sygn. akt: II SA/Op 508/17 umorzył postępowanie sądowe ze skargi I. G. na decyzję [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2017 roku, gdyż decyzja ta w trybie wznowieniowym została wyeliminowana z obrotu prawnego. Jednakże zarówno w ww. postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie był negowany interes prawny skarżącej.

Skarżąca jednocześnie z ww. skargą pismem z dnia 12 lutego 2018 roku złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2017 roku wskazując, że istnieją dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji, a których organ nie wziął pod uwagę. Postanowieniem z dni [...] marca 2018 roku [...]WINB wznowił postępowanie w sprawie, a następnie przeprowadzono obszerne postępowanie wyjaśniające. Dokonano przesłuchań świadków, szeregu oględzin omawianego obiektu, uzyskano wyjaśnienia z Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] oraz do Urzędu Dozoru Technicznego w [...], w zakresie zapewnienia przez przedmiotowe urządzenie warunków bezpieczeństwa użytkowania. Przede wszystkim jednak uzyskano "Opinię techniczna dotycząca ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali , [...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]" sporządzona w lutym 2019 roku przez prof. dr hab. inż. T. C. i mgr inż. P. B. Opinia ta została sporządzona po dwukrotnych oględzinach i przeprowadzonych pomiarach budynku przy. Ul. [...] przy obecności skarżącej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 roku nr [...][...]WINB umorzył wznowione postępowanie z uwagi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu. GINB decyzją z dnia [...] października 2019 roku znak: [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 31/20 oddalił skargę I. G. na ww. decyzję dnia [...] października 2019 roku nr [...]. Podkreślić należy, że powyższe rozstrzygnięcia zapadły, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie.

Następnie [...]WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., powołując się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2017 roku nr [...], a następnie kwestionowaną w niniejszym postępowaniu wznowieniowym decyzją z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt p.b. nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu [...]WINB niesłusznie pominął skarżącą jako stronę w powyższym postępowaniu. Otóż podkreślić należy, że podstawą wydania tej decyzji był art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w myśl którego organ administracji uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Otóż [...]WINB w kwestionowanej decyzji podkreślił, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką okolicznością było stwierdzenie – w toku postępowania prowadzonego z wniosku I. G., A. Ł. i Z. B. – że inwestor na spornym fundamencie posadowił inną maszynę, niż wskazana w pozwoleniu na budowę (która była maszyną do produkcji rur), a mianowicie maszynę do produkcji zwężek (konusów) i kręgów betonowych, która posiada odmienną technologię produkcji wyrobów od maszyny produkującej rury. [...]WINB wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. jak i PINB wydając decyzję z dnia [...] maja 2017 r. przyjęły, że na wybudowanym fundamencie posadowiona została maszyna do produkcji zwężek (konusów) i kręgów betonowych, która zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę powinna była produkować rury betonowe i żelbetowe. Organy nadzoru budowalnego nie ustaliły w toku prowadzonych czynności dowodowych, że inwestor na fundamencie usadowił przerobioną we własnym zakresie maszynę [...], której zadaniem jest produkcja kręgów i zwężek betonowych. Tym samym [...]WINB wydając decyzję z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] w pełni oparł się na słusznych zarzutach skarżącej, które podnosiła zarówno w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem przez [...]WINB decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...], jak i postępowaniem zainicjonowanym wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania zakończonym wydaniem przez GINB decyzji z dnia [...] października 2019 roku znak: [...]. Jednakże organ w tej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. odmówił nałożenia na inwestora wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do wykonywania robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powołano się na przytoczoną już Opinię autorstwa prof. dr hab. T. C. i P. B., podnosząc, że fundament pod maszynę [...] został wykonany prawidłowo i zgodnie z pozwoleniem na budowę. Skarżąca już po wydaniu ww. Opinii negowała jej ustalenia, jednakże nie będąc stroną postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji nie mogła się do niej merytorycznie odnieść.

Z powyższej decyzji jednoznacznie wynika, że ostatecznie uznano, iż winny mieć zastosowanie przepisy art. 50-51 p.b. (tzw. tryb naprawczy). Jak już wyżej wskazano, także z wniosków i pism skarżącej wynikała konieczność przeprowadzenia takiego postępowania (podnosiła niezgodność wykonania ww. inwestycji z pozwoleniem na budowę)

Podkreślić należy, że w myśl art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jednakże przepis art. 28 ust. 2 p.b. stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i jako wyjątku od zasady nie można go odnosić do postępowań w innych sprawach, prowadzonych w ramach procesu budowlanego. Celem tej regulacji było ograniczenie liczby podmiotów biorących udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2011 roku, sygn. akt II OSK 513/10). Przepisy art. 50-51 p.b. przeciwnie niż to czyni art. 28 ust. 2 tejże ustawy, nie określają szczególnych przymiotów, jakie powinna posiadać strona postępowania naprawczego. Tak więc tutaj zastosowanie znajdzie ogólna zasada ustalania stron postępowania określona w przepisie art. 28 k.p.a. Stronami postępowania naprawczego są wszystkie podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. dotyczy to postępowanie ( por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2009 roku, II OSK 616/08, z dnia 8 lipca 2015 roku, II OSK 2971/13).

W orzecznictwie sądów ugruntowany jest pogląd, iż istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną norma prawa materialnego z której dany podmiot może wywieźć żądanie dokonania czynności z zamiarem zaspokojenia jakieś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jeżeli jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośredni zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę prawną( wyroki NSA z dnia 9 grudnia 2011 roku, II OSK 1791/10, z dnia 12 stycznia 2012 roku, II OSK 2035/10).

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 p.b., przy ustalaniu kręgu stron nie można pominąć skutków, które wywołuje inwestycja budowlana dla osób trzecich. Podkreślić należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 778/17, że jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W konsekwencji zatem, jeżeli obowiązują przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego nieruchomości, to status strony przysługuje właścicielom działek sąsiadujących, których interes prawny jest właśnie chroniony tymi przepisami. Ustalenie kręgu stron musi być uzależnione zasięgiem oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie w świetle przepisów Prawa budowlanego, ale także prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (por. także wyrok NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 650/07, wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r. II OSK 734/06, CBOSA).

Pogląd powyższy znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b., stanowiącego podstawę do wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Nie można bowiem wykluczyć interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości do złożenia wniosku o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych w sposób zagrażający konstrukcji budynku mieszkalnego użytkowanego na działce będącej jego własnością albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę wydanym w postępowaniu, którego stroną był tenże właściciel sąsiedniej nieruchomości. Pogląd odmienny prowadzi do całkowicie nieracjonalnych wniosków, tj. braku możliwości skutecznego złożenia przez właściciela sąsiedniej nieruchomości wniosku o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym w postępowaniu, którego stroną był wnoszący o wstrzymanie robót budowlanych (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11; ONSA i WSA z 2014 r. nr 1, poz. 8).

W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżąca była stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni. Była także stroną postępowania zakończonego wydaniem przez [...]WINB decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 roku nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie budowy fundamentu urządzeniem produkcyjnym [...] w sprawie jako bezprzedmiotowe. Po wznowieniu na jej wniosek postępowania zakończonego ww. decyzją przeprowadzono obszerne postępowanie wyjaśniające, a opierając się na materiale dowodowym zebranym podczas tego postępowania oraz przyznając skarżącej rację, że inwestor na spornym fundamencie posadowił inną maszynę, niż wskazana w pozwoleniu na budowę, wydano kwestionowaną decyzję z dnia [...] maja 2019 r. Skarżąca będąc stroną ww. postępowań konsekwentnie podnosiła, ze omawiana maszyna emituje hałas i drgania, mające degradujący wpływ na otoczenie zakładu, w tym na zamieszkiwany przez nią budynek. Jednakże ostatecznie organ wykluczając skarżącą jako stronę postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, uniknął odniesienia się do obszernych zarzutów skarżącej w tym zakresie. Ponownie podkreślić należy, że powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, przesądzają o konieczności przyjęcia, iż skarżąca legitymuje się wymaganym interesem prawnym w analizowanej sprawie, co tym samym przesądza o przysługującym jej przymiocie strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2019 roku nr [...]. Tego interesu prawnego nie dezaktualizuje przytaczana Opinia techniczna, z którą skarżąca się nie zgadza, stawiając liczne zarzuty, a organy merytorycznie do tych zarzutów się nie odniosły.

[...]WINB wskazał w decyzji I instancji, że fakt, iż w postępowaniu zwykłym I. G. została przedwcześnie uznana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji za jego stronę, nie może wykluczyć możliwości naprawienia tej omyłki w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym. Organ nie wskazał w sposób jasny, czy przez postępowanie "zwykłe" należy rozumieć postępowanie o pozwolenie na budowę czy postępowanie zakończone wydaniem przez [...]WINB decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...]. Niemniej podkreślić należy, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu należy tylko i wyłącznie do organu administracji architektoniczno - budowlanej prowadzącego postępowanie.

W ocenie Sądu błędne było przywołanie zarówno przez skarżącą jak i organ treści uzasadnienia wyroku NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1121/12 jako wiążącego w niniejszej sprawie, albowiem dotyczył on zupełnie innego stanu faktycznego i innego urządzenia (urządzenie produkcyjne [...] w hali [...]), a tym samym nie był wiążący dla organów w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w skardze dotyczących meritum sprawy podkreślić należy, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, iż sprawa stanowiąca przedmiot zaskarżonej do Sądu decyzji nie została należycie wyjaśniona, a poczynione błędne ustalenia stały się przyczyną podjęcia w tej sprawie wskazanego powyżej arbitralnego rozstrzygnięcia. Skutkiem tego w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 k.p.a. Uchybienia te w dalszej kolejności skutkowały wydaniem decyzji z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Utrzymanie zaś tej decyzji w mocy przez organ II instancji, mimo powyższych uchybień, skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponownie orzekając w sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uwzględnić powyżej zaprezentowane wskazania Sądu.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a.) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia 19 grudnia 2019 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.