Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017r, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].12.2016r, nakazującej [...] rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę blaszanego kontenera wyposażonego w automaty do gier (3 szt.) wraz z instalacją elektryczną, alarmową, monitoringiem zewnętrznym i wewnętrznym, oraz WC typu Toy-Toy, w którym prowadzona jest działalność usługowa pn. "[...]", na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w [...] stanowiącej własność [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W toku tych czynności kontrolnych przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego ustalili, że na części działki nr ewid. [...] wydzielonej elementami prefabrykowanymi stanowiącej własność [...] prowadzona jest przez [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" działalność usługowa (gry na automatach) pn. "[...]".Na terenie działki posadowiono gotowy blaszany kontener, niepowiązany trwale z gruntem (na kołach), o wymiarach: 4,05x2,81m i wysokości zmiennej ok. 2,80-K2,90m, z dachem jednospadowym, ze spadkiem w kierunku własnej działki. Obiekt wyposażony w automaty do gier (3 szt.), instalację elektryczną, alarmową, monitoring zewnętrzny i wewnętrzny. Przy kontenerze ustawiono WC typu Toy-Toy. Obiekt został wygrodzony od pozostałej części działki betonowymi elementami (ogrodzenie wewnętrzne). Wejście do przedmiotowego kontenera znajduje się bezpośrednio od ulicy [...].Obecny podczas kontroli [...] załączył do protokołu umowę najmu gruntu zawartą w dniu [...] marca 2016r. pomiędzy [...], reprezentowaną przez [...], a Firmą [...], reprezentowaną przez [...], której przedmiotem jest część działki nr ewid. [...] o powierzchni 20 m2 przeznaczona pod pawilon, w którym prowadzona będzie działalność gospodarcza. Pismem z dnia 30.05.2016 r. organ powiatowy zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji, czy na budowę przedmiotowego obiektu zostało udzielone pozwolenie na budowę bądź dokonane zgłoszenie robót budowlanych. Z udzielonej odpowiedzi z dnia 3 czerwca 2016 r. wynika, że Starostwo Powiatowe w [...] nie posiada dokumentacji związanej z budową przedmiotowego obiektu. Zawiadomieniem z dnia 06.06.2016 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie posadowionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu kontenera z automatami do gier hazardowych "[...]". W dniu 07.06.2016 r. PINB w [...] zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] o udzielenie informacji, czy lokalizacja przedmiotowego obiektu jest zgodna z przepisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia 15.06.2016 r. poinformowano, że lokalizacja ww. obiektu jest niezgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2016r PINB w [...] nakazał "[...]"[...] i współwłaścicielom nieruchomości [...] rozbiórkę przedmiotowego blaszanego kontenera wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia złożonego przez [...] [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...].10.2016 r. uchylił rozstrzygnięcie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, że w stosunku do firmy nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji administracyjnej. Ponadto organ powiatowy winien mieć na względzie fakt, że kolejność adresatów obowiązków wynikających z art. 48 nie jest przypadkowa. Co do zasady - zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego - podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności określonych w art. 48 jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W ocenie [...]WINB inwestor posiada tytuł prawny do części nieruchomości, na której posadowiony jest sporny obiekt (umowa najmu) i w związku z tym, to on winien być wyłącznym adresatem obowiązku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB w [...] stwierdził, iż lokalizacja samowolnie wybudowanego przedmiotowego kontenera blaszanego wyposażonego w automaty do gier (3 szt.) wraz z instalacją elektryczną, alarmową, monitoringiem zewnętrznym i wewnętrznym, oraz WC typu Toy-Toy, w którym prowadzona jest działalność usługowa narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego przez Radę Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013r. pod poz. [...].
W związku z powyższym organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...].12.2016r, wydaną na podstawie art. 48 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał [...] rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę blaszanego kontenera.
Rozpatrując odwołanie [...] organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, zgodnie z którą inwestor powinien przed przystąpieniem do realizacji inwestycji uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę oraz podzielił stanowisko w kwestii zastosowania przez organ powiatowy procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego.
Zdaniem organu odwoławczego budowa przedmiotowego kontenera nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, a jego usytuowanie narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w myśl art. 28 Prawa budowlanego " Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Zaznaczył, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Nie ulega wątpliwości, że wybudowanie przedmiotowego obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał.Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowy obiekt nie jest trwale połączony z gruntem, jednakże okres od jakiego istnieje (marzec 2016 r.) pozwala na stwierdzenie, iż obiekt ten nie ma charakteru tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 12 Prawa budowlanego. W myśl ww. przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania) "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu ".
Jak wynika z akt sprawy od momentu jego wzniesienia upłynęły 120 dni kalendarzowe. Zatem zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga on decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ okres rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, okazał się dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, a jego funkcja i użytkowanie wskazuje, iż inwestor miał zamiar użytkowania go dłużej niż wskazany wyżej okres.
W związku z powyższym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego jest prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. We wskazanym wyżej ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych.
Odnosząc się do kwestii zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [...] WINB stwierdził, iż kwestionowany obiekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]. Działka na której posadowiony jest sporny obiekt znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MW/U-26. W § 16 pkt 1 ww. planu ustalone zostały zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego na terenach oznaczonych symbolami MW/U. W myśl § 16 ust. 1 pkt 4 lit. c ww. uchwały "w sąsiedztwie pasów ulicznych obejmuje się zakazem realizacji pawilony handlowe z wykorzystaniem blach, drewna innych materiałów tymczasowych, z zastrzeżeniem dopuszczenia lokalizacji kiosków z prasą i innymi towarami". Ponadto zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 4 lit. d "zakazuje się lokalizacji obiektów tymczasowych".
W związku z powyższym należy stwierdzić niezgodność przedmiotowego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu. Ustalenie to uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji określonej w art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądowym wyraźnie dominuje pogląd, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy to postępowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo też sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada organowi żadnych dokumentów) to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec o nakazie rozbiórki (tak przykładowo: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2016/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Op 271/12; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 10 października 2012r. sygn. akt II SA/Kr 864/12; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II SA/G11316/10; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 9 marca 2011 r, sygn. akt II SA/Gd 873/10; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 571/10; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1879/07). Podkreślenia wymaga, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "właściwy organ nakazuje" nie oznacza uprawnienia, lecz obligatoryjny obowiązek organu administracji publicznej wydania nakazu rozbiórki, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w przepisie
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że przedmiotowy pawilon nie jest obiektem budowlanym. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 14.04.2004 r., OSK 104/04 " obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b i pkt 3, ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art. 29 ust. 1 pkt 24) ". Tak więc budowa kontenera (ustawienie go na działce) wymaga uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej wydanej w formie pozwolenia na budowę lub akceptacji zgłoszenia, w zależności od charakterystyki obiektu (stały, czy tymczasowy). Powyższe wynika z dyspozycji art. 28, a także art. 29 ust. 1 pkt 12 (w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego z 1994 r.
Ponadto nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie doszło do budowy lecz do "posadowienia" czy też "ustawienia" pawilonu. [...]WINB wyjaśnił, że niezależnie od użytego sformułowania w efekcie powstał obiekt bez wymaganego prawem zezwolenia właściwego organu, co uzasadnia podjęcie przez organ nadzoru budowlanego czynności kompetencyjnych. W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję [...] WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...].
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6,7,8,9 w zw. z art. 77 KPA i art. 107 § 3 KPA poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, poprzez przeprowadzenie postępowania, w sposób podważający zaufanie do organów państwa, nieuwzględnienia żadnych wniosków dowodowych dotyczących powołania biegłego celem ustalenia, czy kontener jest trwale związany z gruntem, które w sposób obiektywny miały istotne znaczenie dla sprawy, co więcej mimo ciążącego obowiązku nie podjęto nawet próby zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej obu decyzji względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż ustawienie kontenera blaszanego nie jest równoznaczne z jego budową dlatego nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem udzielania pozwolenia na ustawienie określonego obiektu, toteż postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Skarżący wyjaśnił, iż konstrukcja kontenera posiada odpowiedni atest higieniczny ([...]), wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, określający go jako zawierający "płyty warstwowe z dwoma okładzinami z blachy stalowej i rdzeniem ze styropianu" i fizycznie przez swój charakter nie jest trwale związany z gruntem.
Na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane, w tym w szczególności art. 3 ust. 3 budowlą jest tylko taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem. Skoro zatem przedmiotowy kontener nie pozostawał trwale związany z gruntem, to nie może być mowy o tym, aby był jest obiektem budowlanym.
W ocenie skarżącego organy błędnie zakwalifikowały kontener jako obiekt budowlany tym samym błędnie zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż kontrolowana decyzja prawa nie narusza.
Bezsporne jest, że na części wydzielonej elementami prefabrykowanymi działki oznaczonej nr ewid. [...] położonej w centrum miasta przy ul. [...] w [...] skarżący jako inwestor postawił gotowy blaszany kontener, niepowiązany trwale z gruntem (na kołach), o wymiarach: 4,05x2,81m i wysokości zmiennej ok. 2,80-K2,90m, z dachem jednospadowym, ze spadkiem w kierunku własnej działki. Obiekt wyposażony został w automaty do gier (3 szt.), instalację elektryczną, alarmową, monitoring zewnętrzny i wewnętrzny. Przy kontenerze ustawiono WC typu Toy-Toy. Kontener został postawiony w 2016r, a wejście do przedmiotowego kontenera znajduje się bezpośrednio od ulicy [...].Nietrafny jest zarzut , jakoby postawienie blaszanego kontenera, niepowiązanego trwale z gruntem będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nie wymagało pozwolenia na budowę, bowiem zdaniem skarżącego obiekt ten nie jest obiektem budowlanym.
Skarżący podkreśla, że jest to obiekt typu kontenerowego , który nie posiada fundamentów i tym samym nie jest związany trwale z gruntem.
Art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane) określa, że budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Niewątpliwie obiekt będący przedmiotem postępowania jest wydzielony z przestrzeni przez przegrody budowlane (ściany) oraz posiada dach. Kwestionowane przez skarżącego jest trwałe związanie z gruntem oraz posiadanie fundamentów.
Sąd podziela pogląd organu, że o trwałości związania z gruntem przesądza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie administracyjnym.Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05 oraz z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2558/10.stwierdził, że o tym, czy określona budowla jest trwale związana z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Uznać należy, że posadowienie tego obiektu jest stabilne, uniemożliwiające łatwe jego przesunięcie, przeniesienie czy zniszczenie. Z tego też względu inwestycję tę należy zakwalifikować jako trwale związaną z gruntem.
Przedmiotowy kontener nie zalicza się do kategorii obiektów tymczasowych, dlatego też wykonanie tego obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28), ponieważ tego typu obiekt nie został zwolniony na mocy art. 29-30 Prawa budowlanego z tego obowiązku.Bezspornym w sprawie jest, że skarżący nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego kontenera. W przypadku wystąpienia samowoli budowlanej możliwe jest wszczęcie procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego lecz tylko wtedy gdy obiekt swym usytuowaniem nie narusza przepisów planistycznych zawartych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie taka procedura legalizacyjna nie została uruchomiona bowiem lokalizacja obiektu narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego przez Radę Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013r. pod poz. [...].
Z przeprowadzonej przez organ analizy zapisów ww. planu wynika, że działka na której posadowiony jest sporny obiekt znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem MW/U-26, a zgodnie z § 68 ww. uchwały, na terenie tym dopuszczalna jest zabudowa: budynków wielorodzinnych mieszkalnych, budynków wielorodzinnych mieszkalnych, których część pełni funkcje usługowe, budynków usługowych, garaży i pomieszczeń gospodarczych jako obiektów stanowiących część budynku przeznaczenia dopuszczalnego o charakterze architektury dostosowanej do tego budynku, obiektów małej architektury, altan, wiat, zadaszeń itp. (...). Z kolei w myśl § 16 pkt. 1 dla obszarów funkcjonalnych oznaczonych symbolami MW/U ustalono następujące zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego m.in.: "zasadę utrzymania wysokiego poziomu rozwiązań funkcjonalno-przestrzennym zabudowy realizowanych z wykorzystaniem trwałych materiałów oraz form harmonijnie wkomponowanych w otaczające środowisko miejskie o spójnej kolorystyce dla danego wnętrza urbanistycznego (...), w sąsiedztwie pasów ulicznych obejmuje się zakazem realizacji pawilony handlowe z wykorzystaniem blach, drewna innych materiałów tymczasowych (...), zakazuje się lokalizacji obiektów tymczasowych (...)".W oparciu o powyższe zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że samowolnie posadowiony kontener blaszany wraz z instalacjami i automatami do gier hazardowych swoją lokalizacją narusza przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego i naruszenia art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.