VII SA/Wa 1023/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia R. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu budowlanego.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że [...] listopada 2019 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ż. przeprowadzili kontrolę inwestycji realizowanej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości P., gm. L. na podstawie decyzji Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], zmienionej decyzjami tego organu z października 2016 r. nr [...] i z [...] lipca 2018 r. nr [...]...] Podczas kontroli stwierdzono, że na terenie działki nr ew. [...] w części zachodniej działki pomiędzy zbiornikami gazu a budynkiem kurnika nr 1 w obrębie realizowanej fermy drobiu znajduje się staw wodny. Kształt zbiornika wodnego jest nieregularny, zbliżony kształtem do kwadratu o uśrednionej długości i szerokości 40 m x 40 m, powierzchnia zbiornika około 1600 m². W związku z ustaleniem, że ww. budynek stanowi samowolę budowlaną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej: PINB) pismem z [...] listopada 2019 zawiadomił R. K. jako inwestora o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności budowy zbiornika wodnego – stawu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości P., zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a następnie postanowieniem z [...] lutego 2020 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do [...] maja 2020 r.: 1) zaświadczenia Wójta Gminy L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganym przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

R. K. pismem z [...] lutego 2020 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie niepełnej i nieprawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, skutkującej błędnym przyjęciem, że doszło do zrealizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy działania podjęte na działce nr ew. [...] nie podlegają rygorowi prawa budowlanego.

We wskazanym wyżej postanowieniu z [...] kwietnia 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie z [...] lutego 2020 r. [...]WINB stwierdził, że PINB dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ zauważył, że realizowana na terenie działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] inwestycja, na wykonanie której inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na podstawie decyzji Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., nie przewidywała budowy stawu. Na mapie zagospodarowania ww. działek dołączonej do projektu budowlanego budowy 8 obiektów inwentarskich (kurników) (dla obsady 360000 sztuk brojlera kurzego 1440,0 DJP) wraz z obiektami i infrastrukturą towarzyszącą, budynku składowo-garażowego z pomieszczeniem socjalnym, budynku konfiskat sztuk padłych, wiaty na słomę, 16 silosów paszowych, 2 zbiorników na ścieki sanitarne, zbiornika na ścieki technologiczne, wagi samochodowej, 4 płyt pod zbiornik na gaz, 16 zbiorników na gaz o pojemności 6700 l każdy, pomiędzy zbiornikami na gaz a kurnikiem oznaczonym nr 1 nie uwidoczniono przedmiotowego zbiornika. Według ww. opracowania pomiędzy projektowanymi zbiornikami na gaz a kurnikiem pod numerem 20 przewidziano studnię wierconą objętą odrębnym opracowaniem, W związku z powyższym bezspornie przedmiotowy staw nie został objęty dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do katalogu określonego w art. 29-31 p.b., [...]WINB wskazał, że zbiornik wodny w świetle przepisów prawa budowlanego jest budowlą, a więc obiektem budowlanym niebędącym budynkiem lub obiektem małej architektury. Fakt zakwalifikowania obiektu jako budowli nie zwalnia inwestora od konieczności uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższy pogląd, jak zauważył organ, znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przywołując stanowisko zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Gd 625/15, [...]WNB podkreślił, że znajduje ono zastosowanie do każdego samowolnie powstałego zbiornika wodnego, bez względu na jego przeznaczenie, przez co argumenty podniesione w zażaleniu, zgodnie z którymi przedmiotowy staw nie podlega reglamentacji p.b. są nietrafione. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem [...]WINB, nie powinno budzić wątpliwości, że inwestor powinien przed przystąpieniem do realizacji inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę wydane przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. W realiach omawianej sprawy inwestor na budowę przedmiotowego zbiornika nie posiadał stosownych zezwoleń, co w sytuacji, gdy jego realizacja nie została objęta opracowaniem projektowym zatwierdzonym decyzją Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., każe traktować go jako wykonanego w warunkach samowoli budowlanej. Organ podkreślił, że rozmiary spornego zbiornika oraz uregulowana linia brzegowa wskazują, że powstał on w wyniku przeprowadzenia robót budowlanych. Zasadne było zatem zastosowanie w sprawie przez PINB trybu określonego w art. 48 p.b. W odniesieniu do terminu wyznaczonego przez PINB na przedłożenie dokumentacji, [...]WINB wyjaśnił, że konieczne dokumenty powinny zostać przedłożone "w wyznaczonym terminie", przy czym termin ten jest terminem procesowym, pozostawionym uznaniu organu. Może zostać on określony zarówno w miesiącach, jak również poprzez wyznaczenie konkretnej daty. Równocześnie wyznaczony termin może ulec zmianie na prośbę zobowiązanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. złożył R. K., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez nałożenie przez organ obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji, gdy w rzeczywistości organ nie mógł żądać jej przedłożenia, gdyż działania podjęte przez skarżącego przy stawie na działce nr ew. [...] nie podlegają rygorowi prawa budowlanego;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 p.b. przez dokonanie niepełnej i nieprawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, skutkującej błędnym przyjęciem, że doszło do zrealizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy w niniejszym stanie faktycznym nie występuje samowola budowlana, gdyż wskazane przez organ działania podjęte przez skarżącego na działce nr ew. [...] nie podlegają rygorowi prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli budowa mająca za przedmiot obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 p.b.; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b.

Zastosowanie powyższej regulacji [...]WINB oparł na uznaniu, że wykonanie spornego zbiornika wodnego na działce nr ew. [...] zlokalizowanej na terenie fermy drobiu nie było objęte projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Ż. z [...] sierpnia 2015 r., skarżący jako inwestor nie występował również odrębnie o zgodę na budowę ww. obiektu, wobec czego roboty budowlane prowadzące do budowy tego zbiornika wodnego, który nie istniał wcześniej w tym miejscu, zostały wykonane przez skarżącego w warunkach samowoli budowlanej, albowiem w świetle treści art. 29-30 p.b. ich reglamentacja nie powinna budzić wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny to ustalenie w pełni aprobuje, albowiem przyjęta przez organ kwalifikacja spornego obiektu musi być traktowana jako poprawna. Pojęcie robót budowlanych definiuje art. 3 pkt 7 p.b., zgodnie z którym należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei art. 3 pkt 1 p.b. zawiera definicję obiektu budowlanego, wskazując, że jest nim budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. W art. 3 pkt 3 p.b. zawarta została równocześnie definicja budowli, określająca, że jest to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Stanowisko skarżącego, że wykonany na działce nr ew. [...] zbiornik wodny nie podlega rygorom prawa budowlanego pozostaje z punktu widzenia przytoczonej regulacji prawnej nietrafne. W świetle art. 1 p.b., akt ten normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Dla możliwości zastosowania przepisów p.b. kluczową kwestią jest ustalenie, czy czynności wykonywane na gruncie mają związek z obiektem budowlanym, wobec czego, jak przyjmuje Sąd, roboty ziemne związane z profilowaniem terenu są objęte reglamentacją, po pierwsze, w sytuacji określonej w art. 41 ust. 2 pkt 2 p.b., gdy stanowią część prac przygotowawczych na terenie budowy, a po drugie, gdy wskutek ich realizacji można mówić o powstaniu budowli. Profilowanie terenu (niwelacja) może polegać na wyrównywaniu powierzchni gruntu rodzimego, jak też na odpowiednim kształtowaniu tejże powierzchni stosownie do zamierzeń dalszego wykorzystywania działki. Przepisy prawa budowlanego nie określają, w jakich warunkach sposób kształtowania powierzchni gruntu będzie prowadził do wykonania (powstania) budowli ziemnej. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest prezentowany pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całości aprobuje, że budowlą ziemną pozostaje zasadniczo wytwór ludzkiej działalności niebędący budynkiem ani obiektem małej architektury, który został wykonany z ziemi (por. wyrok NSA z 20 listopada 2003 r. sygn. II SA/Gd 1828/00). Potoczne rozumienie budowli ziemnej wobec braku definicji ustawowej oznacza budowlę, której podstawowym lub wyłącznym tworzywem jest ziemia. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych, a także spełniać określoną funkcję, pozwalającą stwierdzić jej użyteczność (por. wyrok NSA z 11 marca 2020 r. sygn. II OSK 1176/18; wyrok NSA z 15 listopada 2019 r. sygn. II OSK 3318/17; wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r. sygn. II OSK 1806/16; wyrok NSA z 16 marca 2017 r. sygn. II OSK 1811/15; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. II OSK 2320/12).

Nie powinno budzić wątpliwości, że budowla ziemna może zostać wykonana z gruntu, ale także w gruncie, co sprawia, że obiektem budowlanym pozostaje również wykonane sztucznie zagłębienie terenu, gdy pełni funkcję zbiornika wodnego. Należy przy tym mieć na uwadze, że w definicji art. 3 pkt 3 p.b. wymieniającej przykłady budowli ustawodawca wskazał bezpośrednio również na "zbiorniki", co każe przyjąć, że tego rodzaju obiekt hydrotechniczny musi być traktowany jako bez wątpienia mieszczący się w pojęciu budowli. W wyroku z 18 października 2017 r. sygn. II OSK 2578/16 Naczelny Sąd Administracyjny to określenie o znaczeniu ogólnym odniósł do zbiorników rozumianych jako sztucznie utworzone zagłębienia terenu wypełnione wodą, co, jak należy przyjąć, w pełni odpowiada charakterystyce spornego zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...].

Wymaga podzielenia pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 7 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1659/06, zgodnie z którym nie każde zagłębienie terenu (w opisie obiektu posłużono się terminem "dołu") powinno być traktowane jako zbiornik w znaczeniu przyjętym w art. 3 pkt 3 p.b. To zastrzeżenie, jak również argumentacja je wspierająca o tyle jednakże w kontrolowanym postępowaniu nie miała wpływu na wynik sprawy, że organy nadzoru budowlanego, zdaniem Sądu, z racji znacznych wymiarów spornego obiektu (uśredniona długość i szerokość – 40 m x 40 m) i sposobu jego wykonania nie miały podstaw, by swoją ocenę w jakimkolwiek zakresie opatrywać wątpliwościami odnoszącymi się do przyjętej jako dyskusyjna kwalifikacji wykonanego przez skarżącego samowolnie obiektu budowlanego.

Sąd zauważa, że objęty postępowaniem legalizacyjnym zbiornik wodny posiada w przeważającej części równy, uformowany brzeg. Nadany mu kształt bez żadnych trudności pozwala dostrzec istniejącą w sposób zobiektywizowany w terenie budowlę zrealizowaną świadomie w celu ukształtowania tej części działki, która uległa przekształceniom wskutek usunięcia znacznych mas ziemnych, w sposób odpowiadający potrzebom jej właściciela. Twierdzenie skarżącego, że sporny obiekt stanowiący "wykop" samoistnie wypełnił się wodami gruntowymi i nie może być traktowany jako objęty zamiarem wykonania budowli trafnie zostało odrzucone przez organ nadzoru budowlanego, który kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zobowiązany był uwzględnić, że rezultatem wykonanych przez skarżącego robót budowlanych pozostaje obiekt stanowiący w aktualnej swojej postaci całość techniczno-użytkową. Nie pozostaje to w sprzeczności z treścią art. 3 pkt 1 p.b. definiującego obiekt budowlany jako "wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych", uwzględniając, że tak zbiorniki, jak i budowle ziemne są obiektami budowlanym (budowlami) z woli ustawodawcy (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. II OSK 162/20).

Jakkolwiek w toku kontrolowanego postępowania organy nadzoru budowlanego samodzielnie nie ustaliły konkretnej funkcji, jaką ma lub mógłby pełnić opisany zbiornik wodny, w szczególności, czy jego wykonanie ma związek z działalnością hodowlaną fermy drobiu, na której terenie powstał, to kwestia ta nie sprawia, że podważeniu powinno podlegać stanowisko sformułowane w sprawie przez [...]WINB, skoro ogólna użyteczność obiektu tego typu może się wyrażać w realizacji przez niego różnorakich celów i wystarczającym potwierdzeniem, iż sporny zbiornik faktycznie je pełni jest utrzymywanie aktualnego stanu zagospodarowania działki nr ew. [...] wchodzącej w skład terenu zorganizowanego przedsiębiorstwa, co pozbawia tenże stan cechy przypadkowości opartej na niezamierzonym działaniu skarżącego.

Istotą tego stanowiska pozostaje, po pierwsze, wniosek, że cechy wykonanego przez skarżącego obiektu każą widzieć w nim rodzaj budowli w znaczeniu przedstawionym w art. 3 pkt 3 p.b., po drugie, wniosek, że budowa budowli tego rodzaju w świetle treści art. 29 ust. 1 i 2 p.b. nie została zwolniona z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, po trzecie, wniosek, że działanie skarżącego odstępujące od poprzedzenia wykonania zbiornika wodnego wystąpieniem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie pozwolenia na budowę odpowiada hipotezie art. 48 ust. 1 p.b., po czwarte wreszcie, konstatacja, że zainicjowany względem wykonanej przez skarżącego samowoli budowlanej tryb postępowania legalizacyjnego nie powinien skutkować wydaniem nakazu rozbiórki spornego obiektu, toteż organ był zobowiązany postanowieniem na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nałożyć na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej mu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Mając to na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, [...]WINB słusznie uznał stanowisko zaprezentowane przez skarżącego w złożonym przez niego zażaleniu za nieuprawnione, utrzymując w mocy postanowienie PINB z [...] lutego 2020 r. nr [...], które kwalifikując sporny obiekt budowlany za obiekt niezwolniony spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wdrożyło względem niego procedurę legalizacyjną, która to procedura, wbrew odmiennej ocenie skarżącego, odnosiła się do działań jak najbardziej podlegających rygorom prawa budowlanego. Sąd jest zobowiązany podkreślić, że organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 p.b., ponieważ zakończenie zainicjowanej procedury legalizacji ustawodawca powiązał z postawą inwestora, który może działaniem odpowiadającym nałożonemu obowiązkowi podjąć próbę wykazania zgodności inwestycji z przepisami prawa, przeciwdziałając wydaniu nakazu rozbiórki.

Wykładnia art. 48 ust. 3 i 4 p.b. wskazuje, że ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie dookreślonego ustawą terminu na uzupełnienie przez inwestora dokumentacji. Brzmienie powyższego przepisu dowodzi, że ustalenie tego terminu pozostawiono uznaniu organu nadzoru budowlanego, który powinien określić go w sposób odpowiadający realiom konkretnej sprawy. Oczywiste przy tym pozostaje, że termin ten musi być realny, to jest wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków. Termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b. jest więc terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli, bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2018 r. sygn. II OSK 225/18; wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. II OSK 2290/15; wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1243/15). Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 25 września 2019 r. sygn. II OSK 2331/17, zgodnie z którym wobec faktu, iż p.b. nie zawiera regulacji szczególnych dotyczących terminów w niej wskazanych, termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 i 4 p.b., może być wyznaczony zarówno poprzez określenie przedziału czasu (dni, tygodni, miesięcy albo lat), jak też poprzez wskazanie konkretnej daty końcowej, do której nastąpić ma wykonanie nałożonego obowiązku.

Odnosząc się do biegu terminu wyznaczonego w postanowieniu organu I instancji, podkreślenia, zdaniem Sądu, wymaga, że postanowienia z woli ustawodawcy są wykonalne w dacie ich wydania i doręczenia stronie (art. 143 k.p.a.), która to data kreuje moment nabycia przez ten akt prawnej skuteczności (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 417 i n.). Wniesienie zażalenia, inaczej niż złożenie odwołania, nie powoduje automatycznie skutku suspensywnego, wobec czego skarżący w toku postępowania legalizacyjnego nie miał podstaw, by traktować zainicjowaną przez siebie kontrolę instancyjną postanowienia PINB jako powód uznawania obowiązku za niewykonalny (nieistniejący) i w następstwie tego odstąpić od rozpoczęcia jego realizowania, jeżeli faktycznym zamiarem skarżącego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wniosek ten nie stoi jednocześnie w sprzeczności z przyjęciem, na co wskazują wcześniejsze wyjaśnienia, że niedotrzymanie przez skarżącego terminu wyznaczonego zaskarżonym postanowieniem nie powinno skutkować automatycznym nakazem rozbiórki spornego obiektu budowlanego w sytuacji, gdy wraz z przesądzeniem legalności obowiązku nie budzi wątpliwości okoliczność podjęcia się przez skarżącego jego wykonania.

Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, zaskarżone postanowienie nie uchybia przepisom procesowym powołanym w skardze (art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), albowiem w kontrolowanej sprawie organ dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. W zaskarżonym postanowieniu powody zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 p.b. zostały, w ocenie Sądu, w wystarczający sposób ujawnione w treści uzasadnienia postanowienia, które z tego względu spełnia podstawowe wymagania art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przyjmując, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.