VI SA/Wa 1491/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję GITD z [...] września 2021 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną na M. K. (dalej "Skarżący") w wysokości 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 24 kwietnia 2021 r. Skarżona decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 32, dalej "Rozporządzenie"), a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180, ze zm., zwanej dalej "utd").

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 24 kwietnia 2021 r. na odcinku drogi krajowej nr [...][...], wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy. Jednocześnie z informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat wynika, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej "CEPiK") ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w dniu powstania naruszenia był Skarżący.

Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez GITD kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Pismem z 23 lipca 2021 r. organ zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z wyżej określonym zdarzeniem pouczając przy tym m.in. o art. 10 kpa oraz możliwości zgłoszenia dodatkowych żądań lub wyjaśnień w sprawie. Zawiadomienie to zostało doręczone Skarżącemu w w dniu 28 lipca 2021 r.

Pismem z dnia 30 lipca 2021 r. Skarżący zwrócił się do organu o przesłanie zdjęcia z bramownicy celem ustalenia kto prowadził ww. pojazd w dniu zdarzenia. Organ administracyjny zgodnie z żądaniem strony wysłał Skarżącemu zapis ewidencyjny o nr [...] dotyczący ww przejazdu.

Pismem z 16 sierpnia 2021 r. Skarżący zwrócił się do organu o dosłanie zdjęcia umożliwiającego ustalenie tożsamości kierowcy, bowiem skarżący zakazał swoim kierowcom poruszania się przedmiotowym zestawem pojazdu po przedmiotowej obwodnicy i chciałby ustalić który z jego kierowców wykonywał w tym dniu przejazd.

Mając na względzie powyższe okoliczności GITD, stwierdzając, że skarżący, korzystając z drogi publicznej w dniu 24 kwietnia 2021 r., naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na niego decyzją z dnia [...] września 2021 r. karę pieniężną w wysokości 1.500 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa.

Skarżący w zakreślonym terminie zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż na drodze dojazdowej do skrzyżowania [...] nie ma żadnej informacji, że droga jest płatna dla pojazdów powyżej 3,5 tony.

Pismem z 7 grudnia 2021 r. GITD zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wyjaśnienie okoliczności prawidłowego oznaczenia na ww. odcinku drogi w dniu przedmiotowego zdarzenia.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad odpowiadając na zadane pytania pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. poinformował organ m.in., iż jak wynika z przeprowadzonych kontroli przed i po dniu ww. naruszenia z dnia 24.04.2021 r. oznakowanie drogi krajowej nr [...][...] (skrzyżowanie z drogą krajową nr [...]) -[...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) tabliczkami T-34 oraz znakami D – 39 a było prawidłowe.

Informacje w sprawie ustaleń o prawidłowym oznakowaniu przedmiotowej bramownicy wraz z pouczeniem o art. 10 kpa wysłano skarżącemu przy zawiadomieniem z 3 stycznia 2022.

Pismem z 10 stycznia 2022 r. Skarżący wyjaśnił, iż wbrew temu co ustalił organ na odcinku drogi w [...] nie ma informacji, iż dojeżdża się do skrzyżowania z drogami [...] i [...] gdzie obowiązuje obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd. Wskazał również, iż wg jego wiedzy potwierdzonej materiałem video i programem telewizyjnym "Interwencja" informacja o płatnej drodze umieszczona jest już za bramownicą wykonującą zdjęcia zatem nie ma możliwości aby uzyskać informację o płatnym odcinku drogi przed wjechaniem na przedmiotową drogę. Ponadto, przekroczenie wagi zestawu wynosi jedynie 20 kg więc jego wina co do przekroczenia jest znikoma a nałożona kara nieadekwatna do popełnionego naruszenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2022 r. GITD ponownie rozpoznając sprawę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. W ocenie organu z całokształtu zebranego materiału dowodowego, a także wyjaśnień strony w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia kontrolowany samochód ciężarowy wraz z przyczepą poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Odnosząc się do powoływanych przez Skarżącego okoliczności organ wskazał m.in. iż z pisma GDDKiA z dnia 21 grudnia 2021 r. wynika, że w dniu wykonywania przejazdu na wskazanym odcinku drogi krajowej istniało prawidłowe oznakowanie tabliczkami informacyjnymi T-34. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej byty umieszczone zgodnie z zasadami wynikającymi z rozrządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Odnosząc się do nadesłanego przy innych sprawach materiału video powołanego przez Skarżącego organ wyjaśnił, iż urządzenia ustawione przy przejściach dla pieszych przed tabliczkami T-34 to lampy hybrydowe, solano- wiatrowe doświetlające te przejścia a nie bramownice kontrolne rejestrujące zdjęcia. Organ wskazał przy tym lokalizację Bramownic kontrolnych oraz wyjaśnił, iż Bramownice kontrolne rejestrujące przejazdy umieszczone są dalej zatem zarzut nieprawidłowego oznakowania płatnego odcinka drogi nie został przez organ uznany za udowodniony.

Organ wyjaśnił również Organ, iż wskazane przez stronę okoliczności faktyczne nie wypełniają przesłanek pozwalających na umorzenie lub odstąpienie od nałożenia kary o których mowa w art. 189 e kpa, art. 189 f § 1 pkt 1 i 2 kpa.

W skardze na powyższą decyzję GITD Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 kpa oraz 107 kpa na skutek czego nie zastosowano art. 189 f § 1 pkt 1 kpa i nie odstąpiono od wymierzania kary z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. Skarżący podniósł, iż znikoma szkodliwość wynika z faktu przekroczenia wagi zespołu zaledwie o 20 kg w sytuacji gdy materiał na przyczepie (piasek) nasiąknął wodą a dodatkowo Skarżący przewoził również wodę do picia. Skarżący podtrzymał także argumentację o braku prawidłowego oznakowania wjazdu na drogę płatną.

Odpowiadając na ww. skargę GITD wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł – w pozostałych przypadkach, właścicielowi pojazdu samochodowego a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów, to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu, to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Zgodnie z art. 13k ust. 9 w zw. z art. 13l ust.1 udp kary pieniężne nakładane są w drodze decyzji administracyjnej przez GITD.

Podkreślić przy tym należy, iż Skarżący nie kwestionuje, iż wskazany w decyzji przejazd pojazdu miał miejsca bądź że pojazd ten nie był w jego posiadaniu. Nie jest sporne, że Skarżący nie posiadał urządzenia viabox i tym samym nie uiścił opłaty za przejazd. Sporną kwestią są natomiast dwie zasadnicze kwestie dotyczące: braku odstąpienia od wymierzenia kary wobec nieznacznego przekroczenia wagi pojazdu Skarżącego oraz prawidłowości oznakowania drogi na której doszło do przedmiotowego zdarzenia .

Dokonując oceny ustaleń organu w kwestionowanym przez Skarżącego zakresie podstaw wyłączenia ukarania przede wszystkim wskazać należy, iż Organ obszernie przeanalizował w skarżonej decyzji możliwość odstąpienia od nałożenia kary i skonkludował, że w tej sprawie okoliczności nie pozwalają na zastosowanie tej instytucji (str. 8-13 uzasadnienia). Ustalenia organu, zdaniem Sądu, są prawidłowe. Przy ocenie art. 189 f kpa przede wszystkim wyjaśnić należy, iż naruszenie prawa przez Skarżącego polegające na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej jest nieusuwalne. Należy też zauważyć, że nie ma możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe a obowiązujące regulacje prawne jednoznacznie wskazują, iż karze podlega właściciel/posiadacz pojazdu, który nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd. Stwierdzenie określonego w udp naruszenia powoduje jego odpowiednią, zgodną z przepisami tej ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. W tym miejscu warto wskazać na wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 430/19 w którym Sąd podzielił stanowisko organu, że "brak było uzasadnionych podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a, a mianowicie, że waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z drogi publicznej; dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 t); w szczególności kara administracyjna nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu/rodzaj prowadzonej przez wykonującego przejazd działalności, jednorazowość czy wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Ponadto należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy". Sąd pogląd ten podziela w całości. Waga naruszenia nie była zatem w tej sprawie znikoma.

Wyjaśnić także trzeba, iż powyższej oceny Sądu nie zmienia fakt przekroczenia wagi przedmiotowego pojazdu zaledwie o 20 kg na co powoływał się skarżący. Jak wynika bowiem z treści przepisu art. 13 k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). Treść przepisu czytelnie określa zatem, że warunkiem nałożenia kary w określonej wysokości jest przekroczenie danej wagi. Bez znaczenia dla oceny znikomości czynu pozostaje w tej sprawie okoliczność przekroczenia wagi pojazdu zaledwie o 20 kg bowiem kluczowe było przekroczenie dmc 3,5 tony. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 t. Na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 3520 kg, w tym pojazdu samochodowego zarejestrowanego jako samochód ciężarowy — 2 900 kg, zaś przyczepy 620 kg. Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że przepis warunkujący wymierzenie kary określa granicę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (DMC) a nie wagi pojazdu w dniu zdarzenia w oparciu o zważenie pojazdu na co powoływał się Skarżący. Tym samym podnoszona w Skardze okoliczność nasiąknięcia przewożonego piasku wodą oraz przewożenie zakupionej wody do picia nie ma żadnego znaczenia dla oceny sprawy. Niekwestionowany i prawidłowo ustalony w oparciu o informacje z CEPIK fakt łącznej masy całkowitej zespołu pojazdu 3520 kg był zatem zasadną podstawą do podjętych działań i w żadnej mierze nie wykazuje znikomej wagi naruszenia prawa uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary na co powoływał się Skarżący.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości oznaczenia drogi płatnej w niniejszej sprawie wskazać należy, iż Sąd miał tu na uwadze i przyjął za własny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony w wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 roku sygn. akt II GSK 1256/17, zgodnie z którym Główny Inspektor Transportu Drogowego obowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. NSA wyraźnie podkreślił przy tym, że stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. W realiach niniejszej spawy zauważyć należy, że zgodnie z art. 10 ust. 3 p.r.d., to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych. Tym samym to właśnie informacje zawarte w piśmie urzędowym GDDKiA z dnia 21 grudnia 2021 roku, potwierdzające fakt prawidłowego oznakowania drogi krajowej nr [...][...] (skrzyżowanie z drogą krajową [...]) – [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]), na odcinku, na którym doszło do naruszenia, stanowiły relewantny dowód dla poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń faktycznych. Z treści przywołanego pisma GDDKiA wynika, że projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający ustawienie tabliczek T-34 na przedmiotowym odcinku drogi krajowej został zatwierdzony 13 kwietnia 2017 roku a lokalizacja umiejscowienia tabliczek jest nadal aktualna. Ponadto kontrole przeprowadzone w dniach 16 października 2020 r. oraz 20 maja 2021 r. (tj. przed i po dniu zdarzenia) nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. Twierdzenia skarżącego o nieprawidłowym oznakowaniu przedmiotowego odcinka drogi były zatem nie uzasadnione.

Podsumowując zatem niesporny stan faktyczny oraz brak zasadności wskazywanych przez Skarżącego zarzutów stwierdzić należy, iż w trakcie kontroli skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym i należna opłata elektroniczna nie została uiszczona. Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazdu, a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna.

W tak ustalonym stanie faktycznym GITD prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł - w pozostałych przypadkach (nie ujętych w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.).

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.

Zaskarżoną decyzję należało zatem uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku