VI SA/Wa 1154/22
wyrok – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 2023-06-12
Dane orzeczenia
Słowa kluczowe
Pełna treść orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 11 lutego 2022 r. nr DPS-DPSZPO.456.3.2021.JC w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na A. P. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie za naruszenie obowiązków informacyjnych przez G. S.A. z siedzibą w W. (następnie: G. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W., obecnie: C. S.A. z siedzibą w W., dalej "Spółka", "G." albo "E.") art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017 , skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 w okresie pełnienia przez A. P. funkcji członka Zarządu Spółki.
Wszczęcie niniejszego postępowania stanowiło konsekwencję wydania w dniu 17 grudnia 2019 r. decyzji administracyjnej na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie nakładającej na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł (słownie: pięciuset tysięcy złotych) wobec że przy sporządzaniu:
- skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017,
- skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017,
- raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017,
- skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017,
- raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017,
- raportu rocznego za rok obrotowy 2017,
- skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017,
- skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018
doszło do 23 naruszeń, które polegały m.in. na zawyżaniu wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny, braku odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, nieujawnianiu informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta, rozpoznaniu wartości firmy z tytułu nabycia E. S.A. i aktywów w postaci relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości, ze względu na brak oszacowania ich wartości odzyskiwalnej pomimo istnienia przesłanek utraty wartości.
Od wskazanej decyzji nie został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani skarga do sądu administracyjnego, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.
A. P. miała możliwość zapoznania się z aktami niniejszego postępowania w toku jego trwania i z tej możliwości skorzystała trzykrotnie (21 lutego 2020 r., 20 sierpnia 2020 r. i 3 grudnia 2020 r.).
W dniu 25 listopada 2020 r. Komisja, w trybie art. 10 k.p.a., wezwała stronę do przedstawienia w terminie 5 dni swojego stanowiska co do zebranych w niniejszym postępowaniu dowodów oraz do przekazania informacji na temat sytuacji finansowej i osobistej. W ww. piśmie Stronę wezwano również do udzielenia odpowiedzi, jakie wynagrodzenie otrzymała od Spółki w roku 2017 z tytułu pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu Spółki.
Strona nie odpowiedziała na pismo w trybie art. 10 k.p.a.
Strona pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. przekazała zeznania dotyczące jej sytuacji osobistej i finansowej.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2020 r. KNF orzekła o nałożeniu na A. P. kary pieniężną w wysokości 800.000 zł, wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. w okresie, w którym A. P. pełniła funkcję członka zarządu tej spółki.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną Decyzją. Strona zarzuciła Komisji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o ofercie - zarzuty oraz odpowiedź Komisji na wywiedzione zarzuty zostały ujęte
w dalszej części uzasadnienia niniejszej decyzji. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania.
W toku postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z dnia 27 grudnia 2021r. Komisja poinformowała Stronę o załączeniu do akt postępowania poświadczonych kopii protokołów pobrania kopii dokumentów i innych nośników informacji wraz z załączonymi dokumentami, pochodzącymi z kontroli w G. S.A., przeprowadzonej przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego oraz, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji, Komisja pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. poinformowała stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 5 dni od dnia otrzymania pisma.
Decyzją z dnia 11 lutego 2022r. Komisja Nadzoru Finansowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2059 ze zm., dalej "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1983, ze zm., dalej "ustawa o ofercie") wobec naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę G. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. (uprzednio G. S.A. z siedzibą w W., obecnie C. S.A. z siedzibą w W.), o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie informacji okresowych związanych z przekazywaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. DPS- DPSZAL456.9.2020.AM, nakładającą na A. P. karę pieniężną w wysokości 800.000 zł wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. S.A. w okresie, w którym A. P. pełniła funkcję członka zarządu tej spółki, gdyż spółka ta nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie. Szczegółowy wykaz naruszeń wynika z sentencji decyzji.
W uzasadnieniu KNF wskazała, że wtórna odpowiedzialność strony została oceniona w odniesieniu do: skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. oraz raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. Nie wszystkie z naruszeń, których dopuściła się Spółka są naruszeniami, które zaistniały w okresie pełnienia funkcji członka Zarządu przez A. P..
Ponadto ustalono, że w czasie, w którym doszło do części naruszeń prawa przez Spółkę, polegających na nienależytym wykonaniu obowiązków informacyjnych związanych ze sporządzeniem śródrocznych raportów okresowych za 2017 r., które miały miejsce w datach publikacji raportów okresowych za I kwartał 2017 r., I półrocze 2017 r. i III kwartał 2017 r. (tj. w dniach 29 maja, 20 września i 23 października 2017 r.), A. P. pełniła funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki. A. P. była członkiem Zarządu G. w okresie od 1 sierpnia 2016 r. (data wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS - 26 sierpnia 2016 r.) do 16 kwietnia 2018 r. (raport bieżący nr 40/2018 z dnia 17 kwietnia 2018 r. informujący o złożeniu rezygnacji przez A. P. z dniem 16 kwietnia 2018 r.).
Zarząd Spółki był wieloosobowy. Oprócz Strony w ww. okresie członkami Zarządu Spółki byli: K. K., P. T., M. P., B. S. i M. B..
Statut Spółki nie modyfikował ogólnej zasady, że wszyscy członkowie Zarządu uprawnieni są do wspólnego prowadzenia spraw Spółki. A. P. pełniła funkcje na podstawie regulaminu Zarządu Spółki z dnia 20 marca 2012 r. i 21 lutego 2018 r., zgodnie z którymi Zarząd funkcjonował w oparciu o podział kompetencji między poszczególnymi członkami Zarządu ustanowiony uchwałami Zarządu. Każdy z członków zarządu pełnił funkcje samodzielnie i nadzorował podległe jednostki organizacyjne.
Zgodnie z wewnętrznym podziałem kompetencji A. P. była odpowiedzialna w Spółce za Pion Rozwoju i Relacji Inwestorskich - Obszar Rozwoju i Relacji Inwestorskich, w tym Departament Inwestycji Strategicznych, Departament Rozwoju Rynków Zagranicznych, Departament Funduszy Globalnych, Departament Alokacji Portfeli oraz Departament Relacji Inwestorskich. Osobiście Strona była zaangażowana w proces sprzedaży portfeli wierzytelności od czerwca 2017 r., kiedy do jej obszaru kompetencji przeniesiono alokację portfeli wierzytelności. Jako Wiceprezes Zarządu Spółki nie posiadała dodatkowych uprawnień wynikających z regulacji wewnętrznych Spółki.
W "Sprawozdaniu Zarządu z działalności grupy kapitałowej G. za rok 2018" opublikowanym 17 lipca 2020 r. w punkcie 3.11.4 Wynagrodzenie, nagrody i warunki umów o pracę Członków Zarządu zamieszczona została informacja o wynagrodzeniu wypłaconym członkom Zarządu. Wypłacone w 2017 r. wynagrodzenie A. P. z tytułu pełnienia funkcji członka Zarządu Spółki wyniosło łącznie 2 480 000 zł, a za okres od 1 stycznia 2018 r. do 16 kwietnia 2018 r. wyniosło łącznie 350 000 zł. Na wskazane kwoty składały się wypłaty z tytułu wynagrodzenia, powołania oraz premii, a także narzuty na wynagrodzenie (Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracowniczy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych).
KNF stwierdziła, że zgodnie z art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e tej ustawy, KNF może nałożyć m.in. na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł.
Po pierwsze, w dniu 17 grudnia 2019 r. Komisja wydała na podstawie art. 96 ust. le ustawy o ofercie decyzję administracyjną, którą nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł. Decyzja ta jest ostateczna (oraz prawomocna). Spełniona została zatem pierwsza z wymienionych powyżej przesłanek odpowiedzialności Strony.
Po drugie, koniecznym warunkiem wydania jest fakt pełnienia przez daną osobę funkcji członka zarządu spółki publicznej w czasie, gdy doszło do stwierdzonych w treści decyzji z dnia 17 grudnia 2019 r. naruszeń obowiązków określonych w art. 56 ustawy o ofercie. W tym czasie A. P. pełniła funkcję członka zarządu Spółki, pełniąc przy tym funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, a zarząd Spółki w tym czasie był wieloosobowy. A. P. zasiadała w Zarządzie Spółki od 1 sierpnia 2016 r. do 16 kwietnia 2018 r. Spółka uzyskała status spółki publicznej 14 lipca 2017 r. Spełniona została tym samym druga z wymienionych przesłanek.
Po trzecie, na dzień wydania zaskarżonej Decyzji nie upłynął dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł została wydana w dniu 17 grudnia 2019 r., zaś zaskarżona Decyzja została wydana w dniu 16 grudnia 2020 r.
Wobec powyższego, zdaniem organu, spełnione zostały wszystkie przesłanki odpowiedzialności strony oraz możliwości nałożenia na nią kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu.
Organ wskazał, że w myśl w art. 96 ust. 1h w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy
o ofercie, Komisja wymierzając karę za naruszenie uwzględnia wagę naruszenia oraz czas jego trwania, przyczyny naruszenia, sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić, straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić, gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia, uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy, a także bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, popełnione przez podmiot, na który jest nakładana kara.
Ze względu na fakt, że katalog przesłanek wymiaru kary wskazany w art. 96 ust. 1 h ustawy o ofercie jest katalogiem otwartym, Komisja wymierzając karę uwzględniła również dodatkowe przesłanki, w tym wskazane w art. 189d k.p.a., których nie można uznać co do zasady za tożsame z przesłankami wskazanymi w ustawie o ofercie albo z okoliczności sprawy wynikała konieczność ich uwzględnienia (o czym mowa w dalszej części decyzji).
Komisja wymierzając karę dokonała ponownej oceny wagi naruszenia. Stwierdzając, że nie może budzić wątpliwości, że prawidłowe wypełnianie obowiązków informacyjnych przez emitentów papierów wartościowych ma niebagatelne znaczenie dla rynku. Raporty okresowe stanowią podstawowy sposób komunikowania się emitenta z uczestnikami rynku finansowego, tj. w szczególności
z jego akcjonariuszami oraz inwestorami. Dostarczają one danych finansowych
i informacji na temat emitenta, przebiegu i wyników jego działalności, a także zawierają dane na temat skutków podejmowanych przez niego decyzji i otoczenia biznesowego, które są użyteczne dla szerokiego kręgu użytkowników przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Umożliwiają prognozowanie przyszłej sytuacji spółki i możliwości jej rozwoju. Ponadto raporty okresowe pozwalają ich odbiorcom na porównanie aktualnych danych finansowych podmiotu z wynikami historycznymi oraz z wynikami osiągniętymi przez innych emitentów. Ilustrują także sposób, w jaki kierownictwo jednostki zarządza nią oraz powierzonymi mu zasobami finansowymi. Raporty okresowe przedstawiają więc całościowy obraz emitenta za dany okres sprawozdawczy i są dla uczestników rynku podstawowym źródłem danych na temat jego kondycji finansowej, umożliwiającym im podjęcie świadomych decyzji inwestycyjnych.
Oceniając ponownie w ramach wagi naruszeń ich skutki, to jest sytuację uczestników rynku kapitałowego inwestujących w papiery wartościowe E., w tym obligatariuszy G., Komisja ponownie wskazał, że skala naruszeń dokonanych przez Spółkę była bardzo znaczna. Łączna nominalna wartość obligacji Spółki (zarówno prywatnych jak i publicznych) w 2017 r. i 2018 r. wyniosła łącznie ponad 2 mld zł. Na skutek działań obligatariuszy G. oraz samej Spółki straty po stronie nabywców ww. instrumentów finansowych są w pewnym zakresie minimalizowane. Skutkiem działań samych obligatariuszy oraz Spółki (i działającego w jej imieniu Zarządu) jest zawarcie układu. Układ ten został zatwierdzony postanowieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. przez sąd restrukturyzacyjny, a jego warunki są informacją powszechnie dostępną. Jednym z istotnych elementów układu jest fakt spłaty dokonywanej w 16 następujących po sobie ratach, przy czym termin płatności każdej z nich upływa co 6 miesięcy. Zgodnie z zatwierdzonym przez sąd układem Spółka wypłaci wierzycielom objętym układem 25% zainwestowanych środków w okresie 8 lat od uprawomocnienia się postanowienia sądu o zawarciu układu, tj. z dniem 24 lutego 2020 r. Zawarcie układu pomiędzy G. a jej obligatariuszami nie mogło zostać wzięte pod uwagę przy wymiarze kary na członka Zarządu przy ocenie skutków naruszeń. Nie są to bowiem działania podejmowane przez Stronę ani też nie obciążają w żaden sposób Strony, a ponadto realizacja układu jest rozciągnięta w czasie i w konsekwencji na moment wydania zaskarżonej Decyzji czy niniejszej decyzji - niezakończona, a ponadto układ obejmuje tylko % zainwestowanych środków. Zauważyć także należy, że działania skutkujące zawarciem układu są działaniami "nowego" Zarządu Spółki, a nie Zarządu, w skład którego wchodziła Strona, funkcjonującego w okresie naruszeń objętych niniejszym postępowaniem. To bowiem działania zarządu w poprzednim składzie doprowadziły do tak wielu naruszeń, których skutki dotykają obecnie ogromnej liczby obligatariuszy.
Komisja zauważyła, że szkoda poniesiona przez inwestorów wskutek nabycia obligacji Spółki może zostać również zniwelowana w wyniku decyzji administracyjnej wydanej wobec G. przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.04.2020 r. nr DOZIK-4/2020, znak: DOZIK-7.610.1.19.MJO/KJ. Decyzja ta w momencie jej uprawomocnienia stanowiła będzie bowiem prejudykat, który otwiera poszkodowanym konsumentom drogę do dochodzenia odszkodowania na gruncie prawa cywilnego, w związku ze stwierdzeniem przez Prezesa UOKiK, że Spółka przy sprzedaży jej obligacji stosowała praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Jednak również i ta okoliczność nie jest wynikiem działań Strony podjętych w celu minimalizowania szkody poniesionej przez inwestorów Spółki, a autonomicznym działaniem organu państwa. Podsumowując powyższe rozważania Komisja podtrzymuje, iż rzeczywista skala utraconych przez uczestników rynku środków w chwili obecnej jest trudna do oszacowania.
Okolicznością ocenianą w ramach wagi naruszenia jest również skutek naruszeń popełnionych przez Spółkę w postaci stanu dezinformacji, który utrzymywał się długotrwale na rynku w wyniku braku prawidłowego wywiązywania się przez Spółkę z obowiązku publikacji raportów okresowych. Uwzględniając brak odpowiedzialności Strony za naruszenia związane ze skonsolidowanym raportem za I kwartał 2017 r. oraz brakiem terminowej publikacji raportów okresowych w 2018 r.: raportów rocznych za 2017 r. oraz raportu kwartalnego za I kwartał 2018 r., a także fakt rezygnacji przez Stronę z funkcji członka Zarządu w dniu 16 kwietnia 2018 r., okres trwania stanu dezinformacji, za który można przypisać odpowiedzialność Stronie utrzymywał się począwszy od września 2017 r. do kwietnia 2018 r. (około siedem miesięcy). Komisja po ponownej analizie sprawy podtrzymuje swoją ocenę, że okres stanu dezinformacji trwający około siedem miesięcy należy uznać za długotrwały. Uczestnicy rynku kapitałowego ponieśli potencjalną znaczną szkodę z uwagi na pozbawienie ich dostępu do terminowej informacji o faktycznej sytuacji finansowej Spółki w związku z trwającym stanem dezinformacji wywołanym brakiem publikowania przez Spółkę rzetelnych i zgodnych ze stanem faktycznym raportów okresowych.
Wagę naruszenia, Komisja uznała za okoliczność zaostrzającą wymiar kary.
W ocenie organu, jako przesłankę zaostrzającą wymiar kary, należy zakwalifikować liczbę oraz powtarzalność naruszeń, których dopuściła się Spółka w okresie pełnienia przez Stronę funkcji w jej Zarządzie. Strona ponosi odpowiedzialność za piętnaście naruszeń wynikających z czterech raportów okresowych (spośród dwudziestu trzech naruszeń, które dotyczą Spółki).
Dodatkowo organ wskazał, że odpowiedzialność Strony dotyczy dokonania przez Spółkę rodzajowo tożsamych naruszeń, tj. niewypełnienia w sposób prawidłowy obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie.
Komisja wymierzając karę wzięła również pod uwagę przyczyny naruszenia, rozumiane jako stopnień przyczynienia się i odpowiedzialności strony. Komisja miała na względzie, że w przypadku ustanowienia wieloosobowego zarządu w spółce akcyjnej, członkowie zarządu solidarnie odpowiadają za zarządzanie spółką, a ich obowiązkiem jest wspólne dbanie o należyte wykonywanie wszystkich obowiązków nałożonych przez prawo, w tym informacyjnych. Komisja nie miała wątpliwości co do uznania, że Strona jako członek (wiceprezes) Zarządu E., wchodzący w jego skład w okresie naruszenia przez Spółkę obowiązków informacyjnych, ponosi odpowiedzialność za wyżej opisane naruszenia E. - stanowiło to bowiem jeden z warunków umożliwiających Komisji ukaranie członka zarządu na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Odpowiedzialność za naruszenie przez spółkę obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ofercie obciąża co do zasady wszystkich członków jej zarządu. Strona w czasie naruszenia przez Spółkę obowiązków informacyjnych wchodziła w skład jej Zarządu, zaś statut Spółki nie przewidywał jakiegokolwiek ograniczenia odpowiedzialności Strony za określone kategorie prowadzenia spraw Spółki.
Komisja wzięła również pod uwagę korespondencję mailową członków Zarządu Spółki, pełniących funkcje w okresie naruszeń, której treść wskazuje, że mieli oni świadomość działań Spółki podejmowanych przez nią przy nieprawidłowej wycenie portfeli wierzytelności, zarządzanych przez Spółkę
Komisja przy miarkowaniu kary wzięła od uwagę, że z uchwał Zarządu, wydawanych na podstawie regulaminu Zarządu, ustanawiających podział kompetencji pomiędzy członkami Zarządu E., wynika, że strona była wyznaczona do nadzorowania obszaru rozwoju (w tym m. in. inwestycji strategicznych i alokacji portfeli) oraz relacji inwestorskich. Wewnętrzny podział kompetencji w Spółce wskazuje, że za raportowanie informacji bieżących oraz informacji poufnych odpowiadał członek Zarządu odpowiedzialny za obszar relacji inwestorskich, natomiast w zakresie raportów okresowych, odpowiedzialność za przygotowanie sprawozdań finansowych ponosił członek Zarządu odpowiedzialny za obszar sprawozdawczości finansowej.
Rozważając stopień odpowiedzialności strony Komisja uwzględniła również świadomość strony co do działań podejmowanych przez spółkę, które doprowadziły do stwierdzonych naruszeń. A. P., jako członek Zarządu odpowiedzialny za alokację portfeli wierzytelności zaangażowana była w proces sprzedaży portfeli wierzytelności kolejnym podmiotom. Strona uczestniczyła w wymianie korespondencji dotyczącej bieżącej działalności spółki, w tym chociażby procesu sprzedaży portfeli wierzytelności, której treść potwierdzała, że transakcje przeprowadzone na analizowanych portfelach były pozorne, a ich faktycznym celem było zawyżenie wyniku finansowego. Korespondencja wskazuje również, że Strona zaangażowana była w transakcję nabycia E. S.A. oraz otrzymała maile B. S. i K. K. świadczące o wątpliwej jakości ujętej wartości firmy E. S.A. Przede wszystkim jednak A. P. otrzymała maile K. K. z 21 i 22 kwietnia 2017 r., skierowane do wiadomości wszystkich członków Zarządu, w których Prezes Zarządu wprost wskazał, że Spółka wielokrotnie stawała na skraju niewypłacalności i musiała ratować się kolejnymi emisjami obligacji.
Zdaniem organu o ile uznać można, że strona być może nie zidentyfikowała w przedstawianych jej do zatwierdzenia sprawozdaniach finansowych naruszeń poszczególnych norm dotyczących sprawozdawczości finansowej, to posiadała jednak wystarczającą wiedzę na temat działalności spółki, odzysków z wierzytelności, a zatem podstawowej działalności spółki, sposobów jej finansowania, skali prowadzonych emisji obligacji (w 2017 r. spółka wyemitowała obligacje w trybie ofert prywatnych o wartości 1,5 mld zł), a także pogarszającej się kondycji finansowej, by móc w krytyczny sposób ocenić, że wyniki finansowe przedstawiane inwestorom są nierzetelne i nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji w Spółce.
Jeśli strona uzyskiwała od samego Prezesa Spółki informacje o utracie płynności i konieczności ratowania sytuacji finansowej Spółki w I połowie 2017 r., to była świadoma generalnej złej sytuacji spółki, a mimo to akceptowała kolejne przedkładane jej sprawozdania finansowe, prezentujące wysokie zyski i przychody z działalności spółki. Świadczy to o tym, że strona zatwierdzała sprawozdania finansowe spółki, co do rzetelności których w świetle posiadanej wiedzy powinna mieć zastrzeżenia. A. P. wykonując obowiązki członka Zarządu G. nie wykazała się zatem należytą starannością. Komisja odnosząc się do wyjaśnień A. P., w których przypisuje wyłączną odpowiedzialność za przyczyny naruszeń pozostałym członkom Zarządu, wskazuje, że okoliczności tych nie potwierdza ponownie przeanalizowany materiał dowodowy zebrany w sprawie.
Z tych też względów Komisja wywiodła, że stopień odpowiedzialności Strony za naruszenie przez Spółkę obowiązków informacyjnych jest znaczny, a przesłanka ta została uwzględniona na niekorzyść Strony.
Komisja uwzględniła na korzyść Strony przesłankę gotowości podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia. Strona odpowiadała na kierowane do niej wezwania i kilkukrotnie przedstawiła obszerne zeznania w sprawie. Strona pozostała również aktywnym uczestnikiem postępowania administracyjnego prowadzonego na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komisja nie zidentyfikowała uprzednich naruszeń przez Stronę ustawy o ofercie i bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, w związku z czym okoliczność ta została uwzględniona na korzyść Strony.
Komisja nie wzięła pod uwagę w niniejszej sprawie okoliczności w postaci czasu trwania naruszenia, z uwagi na charakter naruszeń, których dopuściła się Spółka. Spółka miała obowiązek publikowania prawidłowych w swej treści raportów okresowych w ściśle określonych terminach. Naruszenia Spółki mają tym samym charakter skończony.
Komisja nie uwzględniła ani na korzyść ani na niekorzyść Strony przesłanki, o której mowa w art. 189d pkt 3 k.p.a., tj. uprzedniego ukarania za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, gdyż zachowanie Strony, a w istocie wtórna odpowiedzialność Strony za naruszenia Spółki, nie jest równocześnie penalizowana na gruncie prawa wykroczeń, karnego czy karnoskarbowego.
Komisja nie oceniła ani na korzyść ani na niekorzyść przesłanki wymiaru kary w postaci działań podjętych przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Komisja nie zidentyfikowała jakichkolwiek dobrowolnych działań Strony mających na celu uniknięcie skutków naruszeń Spółki. A. P. złożyła rezygnację z funkcji członka Zarządu G. z dniem 16 kwietnia 2017 r., w dniu wybuchu tzw. "afery G.".
Z uwagi na charakter naruszenia, którego dopuściła się Spółka, nie można było ustalić skali korzyści uzyskanych lub unikniętych strat w związku z ww. naruszeniami.
Wymierzając karę pieniężną we wskazanej wysokości Komisja przeanalizowała również warunki osobiste strony, w tym również sytuację finansową strony, na podstawie informacji uzyskanych od strony. Oceniając opisane w decyzji okoliczności w zakresie aktualnej sytuacji finansowej i warunków osobistych strony, Komisja już w zaskarżonej Decyzji zadecydowała o ich uwzględnieniu jako łagodzących wymiar kary. Komisja uwzględniła bowiem, że strona aktualnie z powodu zabezpieczeń na składnikach majątku ma faktyczne utrudnienia w dysponowaniu nimi jako właściciel i ich spieniężeniu. W ramach sytuacji osobistej należało mieć na względzie, że strona nie pozostaje zatrudniona oraz została skierowana na leczenie onkologiczne (profilaktyka). Jednakże Komisja, oceniając w toku postępowania prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że sytuacja finansowa i osobista strony nie uległa pogorszeniu, podtrzymała, iż strona może podjąć zatrudnienie - i chociaż nie wykonuje pracy na podstawie umowy o pracę ani nie prowadzi działalności gospodarczej, to wykonuje obowiązki prezesa zarządu fundacji, na które to stanowisko została powołana w styczniu 2021 r. (o czym nie wspomniała w piśmie z dnia 23 kwietnia 2021 r.). Fakt otrzymania w grudniu 2021 r. pozwu nie wpływa w ocenie Komisji na sytuację finansową Strony, gdyż nie ciąży na niej z tego tytułu obowiązek zapłaty kwoty żądanej w pozwie. Komisja podkreśla ponownie, że okoliczności dotyczące sytuacji finansowej oraz warunków osobistych Strony, pomimo uwzględnienia ich na korzyść Strony, nie przesądzają o możliwości nałożenia kary oraz nie stanowią okoliczności kluczowych dla wymiaru kary. Należy bowiem mieć na uwadze wszystkie pozostałe okoliczności sprawy, opisane oraz przeanalizowane szczegółowo powyżej, w tym skalę oraz ciężar naruszeń, jakich dopuściła się Strona, mając przy tym na uwadze wynagrodzenie, jakie Strona uzyskała będąc członkiem Zarządu G.. Tak przeprowadzona analiza w toku ponownego rozpoznawania sprawy doprowadziła do utrzymania zaskarżonej Decyzji w mocy.
Komisja zbadała również czy w odniesieniu do stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania naruszeń przepisów prawa zachodzą podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Komisja nie zastosowała również w niniejszej sprawie art. 189f § 2 k.p.a. Organ nadzoru uznał, że nie mogło mieć miejsca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniach, przy jednoczesnym usunięciu naruszeń prawa lub powiadomieniu właściwych podmiotów o stwierdzonych naruszeniach prawa, w sytuacji gdy strona konsekwentnie kwestionuje stwierdzone przez organ naruszenia, a ponadto, takie odstąpienie nie spełni celów prewencyjno-represyjnych kary, które polegają na konieczności adekwatnej reakcji nadzorczej wobec podmiotów nadzorowanych, a także na zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych na organ nadzoru przez obowiązujące przepisy prawa.
Pismem z dnia 17 marca 2022r. A. P. reprezentowana przez pełnomocnika skierowała do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 k.p.a. w zw. z art. 107 §
3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechanie zbadania sprawy całościowo, a nie tylko wycinkowo, bez dokonania szerszej oceny, z uwzględnieniem istniejącej sytuacji ekonomicznej i rynkowej oraz rzeczywistego charakteru działań spółki, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie (bądź nierozpoznanie) dowodów wnioskowanych przez skarżącą, mając na uwadze brak możliwości uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym wymierzenia sankcji podstawowej, tj. poprzez odmowę lub zaniechanie:
a) wystąpienia przez organ o akta sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy
w [...] pod sygn. [...] oraz dopuszczenie dowodów znajdujących
w aktach w/w sprawy,
b) wystąpienia przez organ o akta sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w [...] o sygn. akt [...], w szczególności z pozwu wraz ze wszystkimi załącznikami,
c) przeprowadzenia dowodu z Raportu Bieżącego Zarządu A. S.A. z dnia 7 sierpnia 2020 r.
d) zwrócenia się i przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w [...] pod sygn. [...] dotyczących wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów wierzycielom G. (dalej: G.) w restrukturyzacji w przyjętym Planie Układowym dnia 6 czerwca 2019 r. (SR dla [...], [...]) w okresie od maja 2018 r. do czerwca 2019 r. przez ówczesny Zarząd Spółki,
e) przesłuchania wnioskowanych świadków, w tym K. K.
f) przeprowadzenia dowodu z dokumentów mogących świadczyć o kilku porozumieniach pomiędzy D. (większościowym akcjonariuszem G.)
a Prezesem Zarządu Spółki K. K.,
g) przeprowadzenia dowodu ze skonsolidowanego oraz jednostkowego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2017 Grupy Kapitałowej G. (dalej G.) oraz Spółki,
h) przeprowadzenia dowodu z korespondencji elektronicznej pomiędzy pracownikami G. S.A. a pracownikami a D. Sp. z o.o. i K. Sp. z o. o. sp.k.
i) odmowę zbadania wycen portfeli wierzytelności Spółki sporządzanych oraz przedstawianych poszczególnym T. przez niezależny podmiot dokonujący przedmiotowych wycen; wycen portfeli wierzytelności sporządzanych przez Obszar Ryzyka i Analiz Spółki,
j) przeprowadzenia dowodu z dokumentacji dotyczącej sporządzania sprawozdań finansowych, w szczególności dokumentacji dotyczącej badania sprawozdań
i dokonywania przeglądu sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów;
k) przeprowadzenia dowodu z korespondencji elektronicznej pomiędzy Prezesem Zarządu G. S.A. a osobami reprezentującymi większościowego akcjonariusza Spółki oraz przedstawicielami A., a także korespondencji elektronicznej w/w osób z przedstawicielami A. S.A., H. S.A. Oddział w Polsce, D. Sp. z o.o., K. S.A., G. sp.k.
Skarżąca wskazała, że organ w ogóle nie rozpoznał wniosków (nie wydał w tym zakresie żadnego postanowienia) o:
l) sprawdzenie wycen portfeli wierzytelności spółki sporządzanych oraz przedstawianych poszczególnym T. przez niezależny podmiot dokonujący przedmiotowych wycen:
m) sprawdzenie dokumentacji dotyczącej sporządzania sprawozdań finansowych,
w szczególności dokumentacji dotyczącej badania sprawozdań i dokonywania przeglądu sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów
n) sprawdzenie wycen portfeli wierzytelności sporządzanych przez Obszar Ryzyka i Analiz Spółki,
o) przesłuchanie osób zatrudnionych w S.,
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikającego z dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych dokumentów oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie szeregu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w szczególności wymagających informacji specjalistycznych oraz nieuwzględnienie na korzyść skarżącej przy ustaleniu jej odpowiedzialności, jak również przy doborze i wymiarze sankcji, szeregu okoliczności wskazujących na jej sytuację majątkową, osobistą oraz brak winy w ewentualnym nienależytym wykonaniu obowiązków, w szczególności mając na uwadze, iż Komisja:
a) błędnie ustaliła, że nastąpiło zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym jednostkowym
i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r. oraz III kwartał 2017 r.,
b) błędnie oceniła zakup przez G. akcji E. S.A. oraz zawarcie umowy ramowej z A. S.A., poprzez nieprawidłowe uznanie, iż rozpoznanie wartości firmy z tytułu nabycia E. i aktywów w . postaci relacji z A. nastąpiło w nieuzasadnionej wysokości ze względu na brak oszacowania ich wartości odzyskiwalnej pomimo istnienia przesłanek ich utraty wartości w jednostkowym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz Grupy Kapitałowej za III kwartał 2017 r.,
3) art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym polegające na poczynieniu ustaleń faktycznych i prawnych wykraczających poza zakres kompetencji Komisji, do których wymagane są wiadomości specjalne, a co za tym idzie wymagających przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego;
4) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze poprzez brak wyjaśnienia uzasadnienia faktycznego, przyjętego za podstawę skarżonej decyzji, tj. niewskazanie które dowody organ uznał za wiarygodne i niewiarygodne, a stanowiących podstawę ustaleń, a także wymierzenia kary pieniężnej znacząco przekraczającej wymiar kary nałożonej na spółkę i oscylującą w górnej granicy normy sankcjonującej, podczas gdy sytuacja majątkowa strony oraz jej rzekome zaniechania nie przemawiają za surowszym potraktowaniem, co skutkuje uznaniem, iż organ działał w sposób niebudzący zaufania do obywatela, poprzez nie wyjaśnienie rzetelnie zasadności przesłanek, które miałyby przemawiać za nałożeniem kary pieniężnej i to we wskazanej wysokości,
oraz - będącego efektem wszystkich naruszeń wymienionych powyżej, naruszenie:
5) art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 96 ust. 1h ustawy Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych w zw. z art. 189d k.p.a. polegające na nałożeniu sankcji, która ze względu na jej wymiar nie jest proporcjonalna i konieczna w demokratycznym państwie dla porządku publicznego (tym samym naruszając zasadę proporcjonalności ograniczeń korzystania z konstytucyjnych wolności praw przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), a także nie znajduje uzasadnienia w świetle uregulowanych tymi przepisami kryteriów wymiaru kary, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia praw majątkowych strony i przekroczenia przez Komisję granic uznania administracyjnego, w szczególności, iż skarżąca:
a) pełniąc funkcję członka zarządu działała w oparciu o wiarygodne i obiektywnie rzetelne dokumenty,
b) współpracowała z Komisją przy wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy objętej decyzją oraz nie była wcześniej prawomocnie ukarana przedmiotową sankcją,
6) art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1h pkt 3 ustawy o ofercie w zw. z art. 189d k.p.a. polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w górnych granicach przewidzianych w normie sankcjonującej, pomimo podkreślanej w uzasadnieniu decyzji sytuacji finansowej skarżącej, w tym zwłaszcza braku przychodów, przy jednoczesnym wymierzeniu niższej sankcji spółce;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że ocena dokonana w formie decyzji administracyjnej, iż doszło do rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych, odnosi się do oceny skutku działania spółki, a nie konkretnego działania lub zaniechania członka zarządu, które powinny zostać przypisane wzajemnie z określeniem, które z działań spółki stanowią nienależyte wykonanie . obowiązków, po określeniu których mogłoby dojść do skutecznego uznania, iż doszło do rażącego naruszenia obowiązków przez konkretnego członka zarządu i nałożenia sankcji;
2) art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w zw. art. 4 i 17 dyrektywy 2004/25 w sprawie ofert przejęcia w zw. z art. art. 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, rozpatrywane w świetle prawa do obrony zagwarantowanego w prawie Unii, a w szczególności prawa do bycia wysłuchanym, poprzez uznanie, iż prawomocna decyzja stwierdzająca naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę ma moc wiążącą
w późniejszym postępowaniu zmierzającym do wymierzenia sankcji administracyjnej za naruszenie w/w obowiązków, ponieważ Skarżąca w tym postępowaniu nie mogła - w toku wcześniejszego postępowania, w którym stwierdzono popełnienie tego naruszenia - wykonać w pełni prawa do obrony, w szczególności prawa do bycia wysłuchanym, ani powołać się na prawo do milczenia, ani skorzystać z innych uprawnień w odniesieniu do okoliczności faktycznych podniesionych przez Organ oraz nie mogła skorzystać z prawa do skutecznego środka prawnego przeciwko takiej decyzji przed sądem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.
3) art. 96 ust 7 ustawy o ofercie w zw. z art. 31za ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez dokonanie błędnej ich wykładni i niezasadne przyjęcie, że wydanie i doręczenie konstytutywnej decyzji ostatecznej przez organ drugiej instancji w przedmiocie wymierzenia skarżącej sankcji nie nastąpiło po upływie terminu przedawnienia, przy czym nie dochowano powyższego terminu, co skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji, w szczególności, iż wskazane przepisy nie mają zastosowania w odniesieniu do postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wobec podniesionych zrzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania.
Ponadto skarżąca na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła
o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego:
- z wniosku Skarżącej o dopuszczenie do postępowania w przedmiocie nałożenia sankcji na G. S.A. jako strony wraz odpowiedzią organu, na okoliczność odmowy uczestnictwa A. P. w postępowaniu dotyczącym nałożenia sankcji podstawowej, uniemożliwienia obrony swoich praw w w/w postępowaniu przez skarżącą,
- z dokumentów dotyczących zakupu przez G. akcji E. S.A. (załączniki 8-20) na okoliczności badania, procedowania, wyceny, rozliczenia zakupu akcji E. S.A., prawidłowego działania spółki oraz skarżącej w przedmiotowym zakresie oraz załączników nr 1-8 oraz 21 na okoliczności opisane w skardze, w tym prawidłowego wykonywania działań spółki oraz skarżącej, braku wiedzy, winy oraz odpowiedzialności skarżącej odnośnie działań spółki, która zostały uznane za naruszenie obowiązków informacyjnych.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Dodatkowo skarżąca swoje stanowisko przedstawiła w replice na odpowiedź na skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U.2023 poz.259).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja KNF o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem przez Spółkę obowiązków informacyjnych. Obowiązki informacyjne mają z kolei związek z zasadą transparentności (przejrzystości) rynku kapitałowego, której ochronę mają na celu normy prawa regulujące publiczny obrót papierami wartościowymi. Nakładane na emitentów obowiązki informacyjne służą realizacji wspomnianej zasady. Zasadę transparentności wyznaczają dwa podstawowe wymogi, tj. informowanie uczestników rynku kapitałowego przez emitentów oraz równy (niedyskryminujący nikogo) dostęp do informacji. Zasada ta ma wyjątkowo istotne znaczenie zarówno prawne, jak i faktyczne. Rynek kapitałowy jest bowiem szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych, wpływających na podejmowane przez inwestorów decyzje. Treść podawanych przez emitentów informacji może wszak wpływać na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 czerwca 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2322/17 – treść tego, jak i dalej powołanych wyroków jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6, do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji bieżących i okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 - w przypadku emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi lub na rynku regulowanym innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego. Na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie zostało wydane rozporządzenie MF z 19 lutego 2009 r., które obowiązywało w okresie 15 marca 2009 r. - 29 kwietnia 2018 r. Zgodnie z § 82 ust. 2 rozporządzenia MF z 19 lutego 2009 r., emitent będący jednostką dominującą jest obowiązany dodatkowo do przekazywania raportów okresowych w formie skonsolidowanego raportu kwartalnego, skonsolidowanego raportu półrocznego i skonsolidowanego raportu rocznego, chyba że na podstawie odrębnych przepisów nie ma obowiązku lub może nie sporządzać skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Przepisy rozporządzenia MF z 19 lutego 2009 r. określają też, jaką treść powinny mieć określone raporty. Z kolei z § 3 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynikało, że raporty bieżące i okresowe powinny zawierać informacje odzwierciedlające specyfikę opisywanej sytuacji oraz powinny być sporządzone w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny, zaś w przypadku gdy specyfika zdarzenia, którego dotyczy dany raport bieżący lub okresowy, wymaga podania dodatkowych informacji gwarantujących jej prawdziwy, rzetelny i kompletny obraz, emitent jest obowiązany do zamieszczenia tych informacji w raporcie bieżącym lub okresowym. Ponadto w § 3 ust. 3 rozporządzenia MF z 19 lutego 2009 r. prawodawca określił, że przekazywane przez emitenta raporty bieżące i okresowe powinny być sporządzone w sposób umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta.
Naruszenie przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie jest zagrożone karą pieniężną, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie. Zgodnie z tym przepisem jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56-56c w zakresie informacji okresowych, art. 59 w zakresie informacji okresowych lub art. 63, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. Jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 70 pkt 1, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, a w przypadku gdy papiery wartościowe emitenta są wprowadzone do obrotu w alternatywnym systemie obrotu - decyzję o wykluczeniu tych papierów wartościowych z obrotu w tym systemie, albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.
Z kolei z art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie wynika, że w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1e - Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, zewnętrznie zarządzającego A. lub zarządzającego z UE w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł. Zacytowany przepis stanowił podstawę prawną decyzji administracyjnej zaskarżonej w niniejszej sprawie. Natomiast w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie określono, że kara, o której mowa w ust. 6 lub 6a, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w ust. 1, 1e lub 1f, upłynęło więcej niż 12 miesięcy.
Przywołane przepisy konstruują tzw. mechanizm sankcji sprzężonych. Zastosowanie sankcji administracyjnoprawnej wobec emitenta papierów wartościowych (bądź wprowadzającego), czyli sankcja podstawowa, stanowi podstawę do zastosowania sankcji sprzężonej w stosunku do określonego kręgu osób (sankcja wtórna) odpowiedzialnych za wadliwe (niezgodne z prawem) działanie emitenta papierów wartościowych.
Zdaniem Sądu, w tej sprawie KNF dokonała prawidłowej wykładni art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, przyjmując że nałożenie kary pieniężnej na tej podstawie jest możliwe, o ile:
1) stwierdzono w drodze decyzji KNF naruszenie przez spółkę publiczną obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej, czyli niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków dotyczących informacji okresowych,
2) osoba, na którą ma być nałożona kara, była członkiem zarządu spółki publicznej w czasie popełnienia stwierdzonych naruszeń,
3) został zachowany termin na wydanie przez KNF decyzji o nałożeniu kary na członka zarządu spółki publicznej, liczony od wydania decyzji stwierdzającej naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę publiczną.
Po pierwsze, w sprawie nie jest sporne, że KNF wydała decyzję z 17 grudnia 2019 r., w której stwierdzono naruszenie przez Spółkę obowiązków informacyjnych związanych ze sporządzaniem wskazanych w tej decyzji raportów okresowych za 2017 r. i początek 2018 r. Nie jest też sporna okoliczność, że wskazana decyzja stała się ostateczna i prawomocna. W decyzji tej precyzyjnie opisano naruszenia, których dopuściła się Spółka. Oceny tej Spółka nie zakwestionowała przez zaskarżenie decyzji z 17 grudnia 2019 r.
Po drugie, koniecznym warunkiem wydania jest fakt pełnienia przez daną osobę funkcji członka zarządu spółki publicznej w czasie, gdy doszło do stwierdzonych w treści decyzji z dnia 17 grudnia 2019 r. naruszeń obowiązków określonych w art. 56 ustawy o ofercie. W tym czasie A. P. pełniła funkcję członka zarządu Spółki, pełniąc przy tym funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, a zarząd Spółki w tym czasie był wieloosobowy. A. P. zasiadała w Zarządzie Spółki od 1 sierpnia 2016 r. do 16 kwietnia 2018 r. Spółka uzyskała status spółki publicznej 14 lipca 2017 r. Spełniona została tym samym druga z wymienionych przesłanek.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że tzw. mechanizm sankcji sprzężonych zawęża zakres ustaleń faktycznych, które powinny zostać poczynione, aby dopuszczalne było nałożenie kary pieniężnej na członka zarządu spółki publicznej w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez tę spółkę obowiązków informacyjnych. W świetle tego poglądu, ustaleniu podlega wyłącznie fakt wydania decyzji stwierdzającej naruszenie obowiązków przez spółkę, natomiast nie ma podstaw do ponownego stwierdzania tych naruszeń w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary na członka zarządu spółki (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II GSK 1248/17, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 6 czerwca 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2322/17 i z 29 marca 2022 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2657/21).
Jednocześnie, w ocenie Sądu, KNF prawidłowo uznała – powołując się na art. 371 ksh – że odpowiedzialność skarżącej jako członka zarządu spółki publicznej nie została wyłączona przez to, że zarząd podejmował uchwały, w których określał podział zadań i kompetencji między swoich członków. KNF prawidłowo wywiodła, że co do zasady każdy członek zarządu ma obowiązek prowadzenia spraw spółki (a w konsekwencji odpowiada za całość prowadzenia spraw spółki), chyba że inaczej określa to statut spółki, a nie uchwały jej zarządu. Skarżąca jako członek Zarządu odpowiedzialna była za obszar rozwoju i relacji inwestorskich, co oznacza, że była zaangażowana w kluczowe procesy w Spółce i odpowiadała za prawidłowe wypełnianie obowiązków informacyjnych przez Spółkę. W zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w G. podległy jej Departament Relacji Inwestorskich współpracował z Pionem Finansów, a w szczególności z Departamentem Sprawozdawczości Finansowej, który przekazywał dokumenty sprawozdań finansowych oraz inne wybrane dane podlegające publikacji w informacjach okresowych. Skarżąca ze względu na swoje doświadczenie w branży windykacyjnej posiadała odpowiednią wiedzę i kwalifikacje z zakresu zarządzania należnościami, co stanowiło podstawową działalność spółki, by zapewnić poprawne wykonywanie przez spółkę ustawowych obowiązków, czego, pomimo ciążącej na niej odpowiedzialności za prowadzenie spraw spółki, nie zrobiła.
Po trzecie, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł została wydana w dniu 17 grudnia 2019 r., zaś zaskarżona Decyzja została wydana w dniu 16 grudnia 2020 r.
Wobec powyższego, zdaniem sądu, spełnione zostały wszystkie przesłanki odpowiedzialności strony oraz możliwości nałożenia na nią kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem Sądu, KNF prawidłowo przeanalizowała kwestię przesłanek wymiaru kary, odwołując się – stosownie do art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie – do unormowania zawartego w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie publicznej, z którego wynika, że przy wymierzaniu kary za naruszenia, o których mowa w ust. 1-1e oraz ust. 1i-1l, Komisja bierze w szczególności pod uwagę: 1) wagę naruszenia oraz czas jego trwania; 2) przyczyny naruszenia; 3) sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara; 4) skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić; 5) straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić; 6) gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia; 7) uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy, a także bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, popełnione przez podmiot, na który jest nakładana kara. Z uwagi na to, że katalog przesłanek wymiaru kary wskazany w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie jest katalogiem otwartym, KNF wymierzając karę uwzględniła również dodatkowe przesłanki, w tym te wskazane w art. 189d kpa.
Zdaniem Sądu, kara pieniężna nałożona przez KNF na skarżącą w tej sprawie jest odpowiednia do skali, liczby i wagi stwierdzonych naruszeń.
W ocenie Sądu, KNF w sposób przekonujący i wyczerpujący uzasadniła zwłaszcza przesłankę, którą można uznać za zasadniczą, to jest wagę naruszenia obowiązków informacyjnych przez Spółkę, za którą działała (reprezentowała ją) skarżąca jako członek jej zarządu. Sąd podziela stanowisko KNF, że stwierdzone naruszenia mogły w sposób znaczący wpłynąć na podejmowanie decyzji co do inwestycji w papiery wartościowe Spółki, przez co doszło do rażącego naruszenia zasady transparentności rynku kapitałowego.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu w tym zakresie.
Komisja wydając zaskarżoną decyzję nie dopuściła się naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77§ 1 kpa w zw. z art. 80 kpa oraz art. 7 kpa. Wydanie decyzji poprzedziło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, który następnie został poddany kompleksowej ocenie, zaś nałożona na skarżącą kara administracyjna w pełni odzwierciedla jej przyczynienie się do niezapewnienia skutecznego i prawidłowego nadzoru nad Spółką.
W sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który umożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz ocenę działalności Spółki w okresie kiedy m. in. skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Powiązane przepisy
Zapytaj AI o to orzeczenie
Pytanie 1/2 (bez konta)