V KO 88/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
Dnia 28 maja 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 maja 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego […]
z dnia 29 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II K 1692/24),
o przekazanie sprawy przeciwko X. Y. oraz X.Y.1., prowadzonej pod sygn. akt II K
1692/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę, X. Y. oraz X.Y.1., prowadzonej pod sygn. akt II
K 1692/24 przez Sąd Rejonowy […] do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Elblągu.
[PŁ]
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego […], z dnia 29 kwietnia 2025 roku (sygn.
akt II K 1692/24) na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego o
przekazanie sprawy przeciwko X. Y. i X.Y.1. do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
Wniosek dotyczy aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela
prywatnego K. I. przeciwko:
· X. Y., sędziemu Sądu Rejonowego […],
· X.Y.1., Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej […].
V KO 88/25
2
Obojgu oskarżonym zarzuca się popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k.
(pomówienie). Z uzasadnienia aktu oskarżenia wynika, że pomówienie dokonane
przez sędzię X. Y. było ściśle związane z wydaniem orzeczenia w przedmiocie
środków zapobiegawczych oraz treścią jego uzasadnienia.
Do aktu oskarżenia nie dołączono zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego na
ściganie sędzi X. Y. ani Prokuratora X.Y.1. Oskarżyciel wniósł natomiast o
skierowanie wniosku do właściwych sądów dyscyplinarnych o uzyskanie takiej
zgody. K. I. wniósł również o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy
wszystkich sędziów orzekających w sądach rejonowych w okręgu Sądu
Okręgowego w […] z uwagi na okoliczności wywołujące wątpliwości co do ich
bezstronności. Sędziowie pionu karnego Sądu Rejonowego […] zostali już
wyłączeni od rozpoznania tej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się zasadny.
Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może, z inicjatywy właściwego sądu,
przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga
tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Pod pojęciem "dobra wymiaru
sprawiedliwości" rozumie się potrzebę przeprowadzenia postępowania z
odstąpieniem od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu, w sytuacjach, które
mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania
sprawy.
Sędzia X. Y. od wielu lat orzeka w Sądzie Rejonowym […]. Pełni również
funkcję Zastępcy Przewodniczącej […] Wydziału Karnego oraz sędziego sądu
dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. Jest aktywnie zaangażowana w
prace Okręgowej Komisji Wyborczej w […], co sprawia, że jest powszechnie znana
w swojej jednostce.
Rozpoznanie sprawy przeciwko sędziemu X. Y. w tym samym sądzie, w
którym orzeka i jest powszechnie znana, może u osób postronnych zrodzić
przekonanie o braku bezstronności postępowania. Sędzię łączą liczne relacje
koleżeńskie, a z częścią sędziów również relacje służbowe. Te okoliczności mogą
w odbiorze społecznym budzić przeświadczenie, że obiektywne i bezstronne
rozpoznanie sprawy jest możliwe wyłącznie w innej jednostce.
V KO 88/25
3
Ocena zdolności sędziego do bezstronnego rozpoznania sprawy nie może
ograniczać się jedynie do subiektywnego przeświadczenia samego sędziego lub
środowiska sędziowskiego. Należy ją rozpatrywać w szerszym kontekście
społecznym i odnosić do odczuć przeciętnego obywatela. Obiektywna
bezstronność sędziego powinna skutkować przekonaniem zasadniczej części opinii
publicznej, że dany sędzia jest zdolny do rozpoznania sprawy w sposób wolny od
osobistych uprzedzeń, sympatii, antypatii czy innego rodzaju pozamerytorycznego
nastawienia.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy, w trosce o dobro wymiaru
sprawiedliwości i zapewnienie percepcji obiektywizmu, postanowił przekazać
przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sądowi
Rejonowemu w Elblągu.
[PŁ]
[r.g.]
