V KO 76/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
Dnia 22 maja 2025 r.
w sprawie z zażalenia pokrzywdzonej I. Z.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kutnie z 20 sierpnia 2024 r.
sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 maja 2025 r.
na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w
Łodzi
z 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV Kp 218/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi
równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Rejonowego dla Łodzi-
Śródmieścia w Łodzi o sygn. akt IV Kp 218/25, przekazać do
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Mazowieckim.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, zawisła sprawa
z zażalenia I. Z. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w
Prokuratury Rejonowej w Kutnie z 20 sierpnia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie
wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu
Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w związku z prowadzonymi przez nich
sprawami zainicjowanymi przez pokrzywdzona w 2023 i 2024 roku, tj. o czyn z art.
V KO 76/25
2
231 § 1 k.k. Z wniosku wynika, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przekroczenia
uprawnień przez sędzię X. Y. podczas rozpoznawania sprawy o sygnaturze VI Kp
195/24.
Zdaniem Sądu Rejonowego okoliczność ta i związana z nią okoliczność
łączących tego sędziego z pozostałymi sędziami pionu karnego tego sądu
wieloletnimi relacjami nie tylko służbowymi, ale i koleżeńskimi, potwierdzona
załączonymi do akt oświadczeniami większość sędziów, przemawia za
przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji łódzkiej,
albowiem okoliczności te mogą wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i
samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w
sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy
innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości.
Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym.
Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane
z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie
o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95,
OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW
2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać
uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie
konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie
(nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z
12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja
zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym
może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie
rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko
tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań
sędziów tego sądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca
V KO 76/25
3
2010 r. sygn. akt V KO 66/10; z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV KO 26/21). Dobro
wymiaru sprawiedliwości oznacza zatem potrzebę wyeliminowania sytuacji
mogących wywołać choćby subiektywne przekonanie opinii publicznej o braku
warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie (postanowienie
Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1999 r. sygn. akt III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000. z.
3, poz. 7).
Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości,
Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu
postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, mogą
powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do
bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, iż
wspomniane relacje między sędziami przybrały formę ściślejszą, przekraczającą
granice zwyczajnych stosunków zawodowych i mogłyby stanowić podstawę
wyłączenia poszczególnych sędziów w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k., co potwierdzają
załączone do akt sprawy oświadczenia sędziów, Sąd Najwyższy postanowił,
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Mazowieckim,
tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji łódzkiej, do której należy
Sąd Rejonowy w dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi.
[PŁ]
[r.g.]
