V KO 68/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 28 maja 2025 r.
w sprawie M. J.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 maja 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 11 kwietnia 2025 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
[PŁ]
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim zawisła sprawa z
zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego M. J. na postanowienie prokuratora
Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 03.01.2025 r., sygn. […],
o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie popełnienia przez sędzię Sądu
Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim X. Y., rozpoznającą sprawę II Cz 23/24,
występku z art. 227 k.k. albo, jak sformułował to zawiadamiający, art. 231 k.k. (w
razie uznania, że X. Y. jest funkcjonariuszem publicznym), wobec stwierdzenia, iż
zarzucony jej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, postanowieniem z dnia 11
kwietnia 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy,
V KO 68/25
2
zarejestrowanej pod sygn. akt II Kp 149/25, do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu
postanowienia wskazał, że skoro objętą zawiadomieniem jest sędzia jednego z
wydziałów Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, nadrzędnego względem
sądu właściwego miejscowo, to w odbiorze społecznym może powstać przekonanie
o braku bezstronności Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim przy
rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w
trybie art. 37 § 1 k.p.k. następuje tylko w wyjątkowych sytuacjach - gdy wymaga
tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za
przekazaniem sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ
na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków
do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo
właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie
okoliczności spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1
k.p.k. Pamiętać przy tym trzeba, że przepis art. 37 § 1 k.p.k. jako wprowadzający
wyjątek od ogólnej zasady nie podlega interpretacji rozszerzającej (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021 r., II KO 109/21).
Przesłankę dobra wymiaru sprawiedliwości należy więc wykładać ściśle, bacznie
uważając, czy w realiach danej sprawy jest ono rzeczywiście zagrożone.
Argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie
Trybunalskim okazała się w tym względzie nieprzekonująca. Okoliczność, że osobą,
wobec której skierowano zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa
jest sędzia sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, wcale nie musi
wywoływać stanu zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, poprzez
wzbudzenie wątpliwości co do bezstronności sądu rozpoznającego zażalenie na
postanowienie odmawiające wszczęcia w takiej sprawie postępowania karnego.
Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce, gdyby zażalenie zawiadamiającego miał
rozpoznać sędzia pozostający w bliskich relacjach towarzyskich z osobą, przeciwko
której skierowano owo zawiadomienie. Natomiast brak jest podstaw do powzięcia
V KO 68/25
3
takich wątpliwości w sytuacji, gdy znajomość tych sędziów jest wyłącznie służbowa
– wynika z faktu pełnienia służby w jednostkach mających siedziby w tej samej
miejscowości.
Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając nadto na
uwadze, że Sąd Rejonowy Piotrkowie Trybunalskim i Sąd Okręgowy w Piotrkowie
Trybunalskim to jednostki o stosunkowo licznej obsadzie sędziowskiej, co wpływa
na stopień znajomości sędziów w nich orzekających, uznać należało, że bez trudu
można w Sądzie Rejonowym ukształtować skład orzekający złożony z sędziów,
którzy nie są znajomymi sędzi Sądu Okręgowego X. Y., tym bardziej, iż orzeka ona
w innym niż karny pionie. Nie ma więc realnych przeszkód do rozpoznania sprawy
przez Sąd miejscowo właściwy.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie
przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art.
37 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[PŁ]
[a.ł]
