V KO 35/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
Dnia 9 maja 2025 r.
w sprawie zażalenia E. M.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Nowym Mieście
Lubawskim
z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
zawartego w postanowieniu z dnia 28 lutego 2025 r., VIII Kp 94/25,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Braniewie.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. Sąd Rejonowy w Elblągu wystąpił
w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie Prokuratury
Rejonowej w Nowym Mieście Lubawskim z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. […], o
V KO 35/25
2
odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn zakwalifikowany z art. 231 § 1 k.k.,
rzekomo popełniony przez sędziego tego sądu X.Y..
Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Sąd Rejonowy w Elblągu stwierdził m. in., że cyt.: „[f]akt orzekania przez sędziego,
którego dotyczy zawiadomienie w sądzie właściwym do rozpoznania zażalenia na
postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania przygotowawczego w tej
sprawie, a także znaczny, ze względu na długoletni staż pracy, stopień
personalizacji stosunków zawodowych z innymi sędziami, stanowią realne
okoliczności, które uzasadniają uwzględnienie złożonego wniosku”. Wskazując
jednocześnie na brak podstaw do twierdzenia, że na rozstrzygnięcie sprawy wpływ
miałyby kryteria pozamerytoryczne, to jednak mając na względzie okoliczność, że
odbiór społeczny nie zawsze jest racjonalny, mogłoby to determinować przekonanie
o stronniczym nastawieniu sądu wnioskującego, co godziłoby w dobro wymiaru
sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Elblągu zasługiwała na uwzględnienie i
sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z
uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37
k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na
swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku
warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, SIP
«Lex» nr 282245). W podobnym duchu wypowiedziała się najwyższa instancja
sądowa choćby w postanowieniach z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW
1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83 czy z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, SIP «Lex» nr
186944.
Każdorazowo wniosek o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu
sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa
w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie. Decyzja o przekazaniu sprawy,
wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości,
musi uwzględniać niepowtarzalny układ faktyczny i procesowy danej sprawy. To
V KO 35/25
3
konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do
zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Konieczność rozpoznania przez sąd właściwy miejscowo środka zaskarżenia
na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa co do czynu
zabronionego, którego miał się rzekomo dopuścić sędzia tego sądu X.Y., stanowi w
istocie okoliczność, która w odbiorze zewnętrznym osłabiać może zaufanie do
bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie
wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania
sprawy nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. autora zażalenia E. M. ,
ale również w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi
równorzędnemu do rozpoznania.
Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na
Sąd Rejonowy w Braniewie, pozostający w relatywnie niedużej odległości od sądu
wnioskującego i w tym samym okręgu sądowym (elbląskim).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]]
