POSTANOWIENIE

Dnia 19 kwietnia 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Siwek

w sprawie zażalenia M. J.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2023 r.,

wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w E.

z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt VIII Kp 72/23

o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w E. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia M. J. na postanowienie o umorzeniu śledztwa z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt […], innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazano, iż w przedmiotowym postępowaniu zarówno skarżąca, która była zatrudniona na stanowisku inspektora BHP i zarzuciła popełnienie czynu zabronionego polegającego na przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez Dyrektora Sądu Okręgowego w X, jak i B. Z., z racji bycia wieloletnimi pracownikami wymiaru sprawiedliwości, a co za tym idzie rozmaitym kontaktom zawodowym są dobrze znane sędziom miejscowo właściwego Sądu Rejonowego.

Wskazane we wniosku okoliczności, zdaniem Sądu Rejonowego, mają uzasadniać skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k. zważywszy, że w przedmiotowym postępowaniu ocenie podlegać będzie nie tylko zachowanie samej Dyrektor Sądu Okręgowego w X., ale również w związku z treścią jej oświadczeń zachowanie Prezesa Sądu Okręgowego w X, który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów właściwego Sądu Rejonowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Przypomnieć należy, że skorzystanie z art. 37 k.p.k., może mieć miejsce wyjątkowo, a więc w sytuacji powstania nadzwyczajnych względów związanych z potrzebą ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, do których należą okoliczności dotyczące sądu, które w realiach konkretnej sprawy mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy, ewentualnie rzutować na swobodę orzekania. Oznacza to, że zbyt szerokie stosowanie tej instytucji nie powinno mieć miejsca nie tylko z uwagi na ratio legis tego przepisu, ale także efekt potencjalnego osłabienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości, skoro regułą jest, iż każda co do zasady sprawa powinna być rozpoznana przez sąd właściwy nie tylko rzeczowo, ale i miejscowo.

Wniosek Sądu Rejonowego w E. oraz podniesione w nim argumenty nie czynią zadość tak rozumianej potrzebie ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Okoliczność, że niniejsze postępowanie dotyczy osób związanych, z racji pełnionych funkcji i wykonywanych obowiązków, z Sądem Okręgowym w X., nie stanowi jeszcze o potrzebie skorzystania z instytucji przewidzianej w treści art. 37 k.p.k. Nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla zastosowania tego przepisu fakt wieloletniego zatrudnienia pokrzywdzonej na stanowisku inspektora BHP oraz skierowanie zarzutów pod adresem Dyrektor Sądu Okręgowego w X., a także fakt złożenia zeznań w sprawie przez pracowników tego Sądu.

Sugerowany we wniosku poziom znajomości zawodowych wskazanych osób z sędziami pełniącymi służbę w Sądzie Rejonowym w E., jeżeli nie przekroczył ściślejszej, aniżeli zwyczajowo przyjęta w takich sytuacjach relacji, nie wskazuje na jakiekolwiek zagrożenie dla niezależnego i w obiektywnego rozpoznania sprawy.

Gdyby natomiast było inaczej i znajomości te miały charakter bliższych, należałoby rozważyć zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 41 k.p.k. Z postanowienia Sądu Rejonowego w E. z 20 lutego 2023 r., sygn. akt VIII Kp 72/23, którym odmówiono wyłączenia sędziego referenta od rozpoznania przedmiotowej sprawy, wynika jednak, że takie okoliczności nie miały miejsca (k. 10).

Wyjątkową w rozumieniu art. 37 k.p.k. nie jest również okoliczność, że postępowanie niniejsze dotyczy zarzutów stawianych Dyrektor Sądu Okręgowego w X. B. Z. , która jak twierdziła, miała podejmować wszystkie podlegające aktualnej ocenie decyzje w porozumieniu z prezesem Sądu Okręgowego w X.. Odnotowane w tym aspekcie zależności służbowe nie dotyczą sędziów Sądu Rejonowego w E. i osoby skarżącej, ani osoby wskazywanej jako sprawca zarzucanych czynów. W postępowaniu tym ocenie podlegać będzie, co najwyżej postępowanie B. Z., jako Dyrektora Sądu Okręgowego w X., a nie – jak sugerowano we wniosku – również P. Ż. pełniącego funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w X. Wszelkie sprawy związane kadrą pracowniczą administracji sądowej podlegają przecież wyłącznej kompetencji dyrektora sądu, który jest ich bezpośrednim zwierzchnikiem służbowym (art. 31a § 1 pkt 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. ustawa o sądownictwie powszechnym – Dz. U. z 2023, poz. 217), a nie prezesowi sądu.

Nie stwierdzając zatem podstaw do zastosowania art. 37 k.p.k. w przedstawionej sprawie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[SOP]

[ł.n]