V KO 27/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2025 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 marca 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 5 lutego 2025 r. (sygn. akt VIII Kp
24/25), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę zażalenia M. W. na postanowienie Prokuratora
Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu z dnia 29 listopada 2024 r.
o umorzeniu śledztwa ([…]) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
we Włocławku.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 5 lutego 2025 r. (sygn.
akt VIII Kp 24/25) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o
przekazanie innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania zażalenia na
postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu z dnia 29
listopada 2024 r. o umorzeniu śledztwa ([…]) w sprawie ew. przekroczenia
uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez sędziów orzekających m.in. w
Sądzie Rejonowym w Toruniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KO 27/25
2
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej.
Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności
sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady
rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie
zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii
tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru
sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został
standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w
której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu
Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli
postepowanie dotyczy sędziego, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły
bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien
orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru
sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe
wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu
jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których
nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi
kryteriami.
Realia niniejszej sprawy (zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia
przestępstwa przez sędziów m.in. Sądu Rejonowego w Toruniu) przekonują, że
konieczna jest zmiana forum, na jakim powinno odbyć się rozpoznanie zażalenia.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za
przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd
Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego we Włocławku.
[J.J.]
[a.ł]
V KO 27/25
3
