V KO 24/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2025 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie T.J.
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 5 lutego 2025 r.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania
w Ostródzie.
Sądowi
Rejonowemu
[WB]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt VIII K 730/24, Sąd
Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia
za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w
przedmiotowej sprawie T.J. oskarżony jest o popełnienie przestępstwa z art. 288 §
1 k.k. na szkodę X.Y., która jest sędzią tego Sądu, orzekającym w Wydziale […].
Sędziowie wnioskującego Sądu utrzymują z pokrzywdzoną relacje pozazawodowe i
koleżeńskie. Powyższe okoliczności mogą w odbiorze społecznym budzić
wątpliwości, czy właściwy miejscowo Sąd będzie obiektywnie rozpoznawał
wniesione oskarżenie. W przekonaniu wnioskującego Sądu, dobro wymiaru
sprawiedliwości i troska o to, aby rozstrzygnięciu sądowemu towarzyszyła
V KO 24/25
2
społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji istniejących między
pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia wniosek o przekazanie
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy
realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o
braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.
W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie wniesionego aktu oskarżenia przez Sąd
miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony
postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W
kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w
trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej
przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania
powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla
wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby
wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności
oskarżenia. Rozpoznanie niniejszej sprawy w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu
uzyskała status pokrzywdzonego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez
wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o jej rozpoznaniu w sposób
nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art.
37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których
prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu,
wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej
sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO
36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04,
LEX nr 186473).
Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu Ostródzie.
[WB]
V KO 24/25
3
[a.ł]