V KO 161/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 września 2025 r.
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie A. T.
w związku z zażaleniem wyżej wymienionej na postanowienie prokurator
Prokuratury Rejonowej w Iławie z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], o
odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 19 września 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu zawartego w postanowieniu z dnia 5
września 2025 r., sygn. akt VIII Kp 435/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Malborku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 września 2025 r., sygn. akt VIII Kp 435/25, Sąd
Rejonowy w Elblągu wystąpił, w oparciu o przepis art. 37 § 1 k.p.k., do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o przekazanie, do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu zażalenia A.T. na postanowienie prokurator Prokuratury Rejonowej
w Iławie z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa o
czyn z art. 231 § 1 k.k. Uzasadniając inicjatywę sąd meriti wskazał, że
V KO 161/25
2
postanowienie wydane w toku postępowania przygotowawczego związane jest z
zawiadomieniem A. T. o możliwości popełnienia przestępstw przez sędziów Sądu
Rejonowego w Elblągu w związku z procedowaniem przez nich w sprawach z
udziałem małoletniego P. T. poprzez nienależyte zabezpieczenie reprezentowania
jego interesów w prowadzonych postępowaniach sądowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego należało uwzględnić.
Wprawdzie przepis art. 37 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i w związku z
tym nie może być interpretowany rozszerzająco, zwłaszcza w kontekście treści
przepisu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie ulega jednak
wątpliwości, że istnieją sytuacje, w których rozpoznanie sprawy przez sąd do tego
właściwy miejscowo, z uwagi na udział w postępowaniu określonych podmiotów,
może wzbudzić w odbiorze społecznych, i to niezależnie od sposobu
rozstrzygnięcia w przedmiocie procesu, mające charakter realny wątpliwości, co do
obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja jest bez wątpienia
niewskazana, stanowiąc zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, które jest
jedyną przesłanką pozwalającą Sądowi Najwyższemu uwzględnić stosowną
inicjatywę sądu, przed którym dana sprawa zawisła.
Wymownym przykładem tego rodzaju jest właśnie niniejsze postępowanie, w
którym przedmiotem rozstrzygania jest zażalenie pokrzywdzonej na postanowienie
prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie z zawiadomienia A.T. o
podejrzeniu popełnienia przestępstw przez sędziów sądu właściwego miejscowo,
do którego miało dojść w związku z wykonywaniem przez nich czynności
procesowych w Sądzie Rejonowym w Elblągu. W takiej sytuacji trudno odrzucić
możliwość, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu postanowienia,
pojawienia w odbiorze społecznym (u postronnego obywatela) – wprawdzie bez
wątpienia nieuprawnionych – lecz jednak prawdopodobnych wątpliwości, i to
niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia, że środek odwoławczy wniesiony
przez pokrzywdzonego rozpoznany został w sposób bezstronnych i obiektywny bez
jakichkolwiek poza procesowych wpływów. Zagrożenie dla dobra wymiaru
sprawiedliwości jest w takim wypadku ze wszech miar realne, a nie tylko
hipotetyczne.
V KO 161/25
3
Z tych względów, w interesie wymiaru sprawiedliwości, a więc dla
przeciwdziałania mylnemu odbiorowi społecznemu o braku bezstronności sądu, jest
rozpoznanie wniesionego zażalenia przez inny sąd równorzędny, którym będzie
Sąd Rejonowy w Malborku położony w relatywnie bliskiej odległości od siedziby
sądu właściwego miejscowo, a jednocześnie poza obszarem właściwości Sądu
Okręgowego w Elblągu.
Uwzględniając powyższe postanowiono jak na wstępie.
SSN (Tomasz Artymiuk)
[J.J.]
[a.ł]
