V KO 143/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 grudnia 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie skazanego A.Z.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego
na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a
contrario
p o s t a n o w i ł
wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: M.B., A.B. i
R.W. pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie
SSN M.B., SSN A.B. i SSN R.W. od rozpoznania sprawy o sygn. V KO 143/25
(wznowienie postępowania), z uwagi na istnienie obawy co do ich bezstronności,
bowiem powołani zostali na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca odwołał się także do orzecznictwa
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego należało pozostawić bez rozpoznania jako
niedopuszczalny z mocy ustawy.
V KO 143/25
2
Głównym argumentem na jaki obrońca skazanego powołał się we
wniesionym wniosku jest fakt powołania SSN M.B., SSN A.B. i SSN R.W. na urząd
sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Na wstępie należy podkreślić, że zawarte we wniosku obrońcy skazanego
okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie
Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności
sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z
jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w
procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z
dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października
2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru
abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob.
postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).
Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w
związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie
wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w
skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12
maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i
914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3
pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z
dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące
powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do
podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o SN w sposób szczególny
reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności
V KO 143/25
3
towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art.
29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1
k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej
procedurze (zob. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21).
Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż
niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści
wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych
w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę
wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania SSN M.B., SSN
A.B. i SSN R.W., a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc
Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia
2017 r. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4
ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza
możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu
Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z
powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.
Z powyższych względów wniosek obrońcy skazanego był niedopuszczalny z
mocy ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania.
[WB]
[r.g.]
