POSTANOWIENIE

Dnia 4 października 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący)
‎SSN Małgorzata Bednarek
‎SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca)

Protokolant Patrycja Kotlarska

Przy udziale Prokuratora del do Prokuratury Krajowej Anety Orzechowskiej
‎Sprawę wywołano o godzinie 13:30
‎-------------------------------------------------------------------------------------------

Postanowienie:

1) Na podstawie art. 409 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Sąd Najwyższy postanowił wznowić przewód sądowy w sprawie;

2) po rozpoznaniu z urzędu kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. zawiesić postępowanie w sprawie sygn. akt V KK 76/23 do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego sygn. I KZP 6/23.

UZASADNIENIE

Obrońcy A. K. oraz M. A. (poprzednio K.) skazanych z art. 207 § 1 i 1a k.k. złożyli kasacje od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 6 kwietnia 2022 r. sygn. V Ka 1001/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi 29 marca 2021 r. sygn. III K 78/20, podnosząc między innymi zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, mianowicie m.in. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 185a k.p.k., które sprowadzało się do odmowy uwzględnienia żądania ponownego przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych, o jakich mowa w art. 185a § 1 k.p.k., złożone przez oskarżonych, którzy w czasie pierwszego przesłuchania takich świadków nie mieli obrońców.

W związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie Sądu Najwyższego w wykładni powyższej normy prawnej, Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracami Izby Karnej, na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 154), skierował w dniu 1 lipca 2023 r. wniosek o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego następującego zagadnienia prawnego:

Czy żądanie ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego,
‎o jakim mowa w art. 185a § 1 k.p.k., złożone przez oskarżonego, który w czasie pierwszego przesłuchania takiego świadka nie miał obrońcy, stanowi zwykły wniosek dowodowy, który powinien być oceniony przez sąd przez pryzmat art. 170 § 1 k.p.k. czy też stanowi ono podstawę obligatoryjnego przeprowadzenia czynności przesłuchania takiego świadka?

Mając na uwadze potrzebę zapewnienia jednolitej wykładni przepisów prawa, których doniosłość ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przedmiotowe postępowanie należało w oparciu o treść art. 22 § 1 k.p.k. zawiesić. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie zawiesza się, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, na czas trwania przeszkody. Za taką uznaje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. np. postanowienie Sądy Najwyższego z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Zdaniem Sądu Najwyższego do takich procedur niewątpliwie zaliczyć należy także tę, przewidzianą w art. 83 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepis art. 22 § 1 k.p.k., choć normuje wyjątek od zasady prowadzenia postępowania karnego bez nieuzasadnionej zwłoki, to służy także realizacji zasady trafnej reakcji karnej, której jednym z elementów jest jednolitość stosowania prawa, u podstaw której leży jednolita wykładnia prawa. W realiach procesowych niniejszej sprawy długotrwałość przeszkody procesowej materializuje się w stanie niepewności co do treści normatywnej prawa, jakie sąd ma zastosować w rozpatrywanej sprawie i potrzebie usunięcia przedstawionych w pytaniu prawnym wątpliwości interpretacyjnych. Długotrwałość tego stanu limitowana jest terminem posiedzenia Sądu Najwyższego w sprawie I KZP 6/23, które wyznaczony zostało na dzień 17 stycznia 2024 r. Zważywszy na wagę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, termin ten nie jest odległy na tyle, by ze względu na ekonomikę procesową wykluczyć zasadność zawieszenia niniejszego postępowania. Z tego względu, postanowiono jak w sentencji.

(B.B.)

[ms]