V KK 72/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 kwietnia 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie J.N.
skazanej za przestępstwa z art. 79 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 29 września 1994 r. o
rachunkowości,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 kwietnia 2026 r.
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na niekorzyść oskarżonej
od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia
w Łodzi z dnia 2 października 2025 r., sygn. V K 668/25,
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę oskarżonej
przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
do ponownego rozpoznania.
Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
V KK 72/26
2
Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi, wyrokiem z dnia 27 lutego
2025 r., sygn. VI K 47/24, warunkowo umorzył postępowanie karne toczące się
wobec oskarżonej J.N. o czyny z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o
rachunkowości, ustalając okres próby na jeden rok, orzekając nadto świadczenie
pieniężne w kwocie 2500 zł na rzecz Funduszy Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej.
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia
12 czerwca 2025 r., sygn. IV Ko 975/25 przedmiotowe postępowanie zostało podjęte
wobec nieuiszczenia przez oskarżoną świadczenia pieniężnego.
Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, wyrokiem nakazowym z dnia
2 października 2025 r., sygn. V K 668/25, przyjmując, że okoliczności czynów i wina
oskarżonej nie budzą wątpliwości, na podstawie art. 500 § 1 i § 3 k.p.k. uznał
oskarżoną za winną popełnienia wszystkich zarzuconych jej czynów
zakwalifikowanych z art. 79 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 29 września 1994 r. o
rachunkowości i za to wymierzył jej, na podstawie wskazanego przepisu, za każdy z
czynów karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na
kwotę 20 zł, po czym orzekł karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych,
ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł.
Zmiana kwalifikacji prawnej czynów oskarżonej została dokonana w zgodzie
z treścią ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy
o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1863) i nie jest przedmiotem kasacji.
Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Od tego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator
Generalny. Skarżący zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art.
502 § 1 k.p.k. polegające na tym, że po wymierzeniu oskarżonej wyrokiem
nakazowym za pięć przypisanych jej czynów z art. 79 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 29
września 1994 r. kar jednostkowych, w postaci grzywny w wymiarze 100 stawek
dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20 zł, Sąd wymierzył
karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości
jednej stawki na kwotę 20 zł, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1
V KK 72/26
3
k.p.k. górna granica możliwej do wymierzenia na mocy wyroku nakazowego kary
grzywny może wynosić maksymalnie 200 stawek dziennych.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie
sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacji okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Słusznie podniesiono w kasacji, odwołując się do wskazanego w niej do
orzecznictwa Sądu Najwyższego, że zakres przedmiotowy postępowania
nakazowego jest węższy od zakresu postępowania zwyczajnego w tym sensie, iż
zgodnie z treścią art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem w tym postępowaniu można orzec karę
ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do
200 000 zł. Przepis ten określa zarówno rodzaj kary jakie można orzec w
postępowaniu nakazowym, jak też wysokość kar grzywny, przy czym górny limit
grzywny odnosi się zarówno do kar jednostkowych, jak i kary łącznej wymierzonej
wyrokiem nakazowym. Niezastosowanie się do wskazanego ograniczenia, co do
wysokości grzywny w postępowaniu nakazowym i skazanie oskarżonego na tę karę
w wyższej liczbie stawek dziennych, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 502 §
1 k.p.k.
Zatem bezsporne jest, że Sąd Rejonowy, wymierzając karę łączną grzywny w
wysokości 250 stawek dziennych, rażąco naruszył wskazany przepis, a uchybienie
to miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż oskarżona poniosła odpowiedzialność
inną niż przewidziana w ustawie.
Z tych względów należało uchylić zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę
przekazać Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi do ponownego
rozpoznania. Sąd będzie obowiązany przy tym rozstrzygnąć, czy procedować po raz
kolejny w postępowaniu nakazowym, z koniecznością respektowania art. 502 § 1
k.p.k., czy też orzekać w postępowaniu zwyczajnym, co z kolei – wobec wywiedzenia
kasacji na niekorzyść – będzie uprawniało Sąd do orzeczenia kary grzywny także w
wysokości powyżej granicy wyznaczonej treścią art. 502 § 1 k.p.k.
V KK 72/26
4
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska
