V KK 7/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 21 marca 2025 r.
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie P. Ł. ,
skazanego z art. 191 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 r.
w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.),
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. V Ka 634/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gostyninie
z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II K 164/20,
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W złożonej przez obrońcę skazanego P. Ł. kasacji od wyroku Sądu
Okręgowego w Płocku z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. V Ka 634/23, jej autorka
sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz
orzeczenia Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II K
164/20. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie ww. orzeczeń zależy od
rozstrzygnięcia kasacji zaś kara pozbawienia wolności jest karą najdalej ingerującą
w sferę praw i wolności obywatelskich, stąd zasadnym jest wstrzymanie jej
wykonania do czasu rozstrzygnięcia kasacji.
V KK 7/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego P. Ł. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma
charakter wyjątkowy, jedynie w szczególnych przypadkach dopuszczalne jest
wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia. Wyrok posiadający atrybut
prawomocności podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.).
Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z domniemania
prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją tego założenia
dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego środka
zaskarżenia ⎯ którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego orzeczenia
sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano kontroli wyrok
sądu I-szej instancji ⎯ jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w sposób
automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia.
Przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie określa przesłanek skutkujących
wstrzymaniem wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia,
którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji). W judykaturze przyjmuje się
jednak, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego
zmaterializowania się dwóch kryteriów.
Po pierwsze chodzi o to, że ocena zarzutów wyartykułowanych w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia (dokonana, co wypada podkreślić, wyłącznie
na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wydania
rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym) pozwala już prima facie na
stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia - w
miarę kategorycznej - prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów
kasacyjnych przez Sąd Najwyższy. Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione
orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich
poparcie) w kasacji dają asumpt do przyjęcia poglądu o ewidentnej, niejako
"rzucającej się w oczy" wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego. Po
wtóre zaś, konieczne jest wykazanie przez autora wniosku, że dalsze wykonywanie
orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne
skutki dla skazanego.
V KK 7/25
3
Przy analizie potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w
związku z wniesieniem kasacji posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem
oceny, czy ewentualne wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź
zarzutów sformułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby
do wydania przez najwyższą instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą
odstąpienia od dalszego wykonywania wobec skazanego orzeczonej w stosunku do
niego kary (czy środka karnego). Nie w każdym bowiem przypadku stwierdzenia
istnienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutów kasacyjnych
nieodzowne stanie się wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia - także z
uwagi na uwarunkowania wynikające z innych zaszłości współkształtujących
aktualny status prawny skazanego w płaszczyźnie wykonywania orzeczonych
wobec niego (innych) kar.
Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym
rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie i finalnej oceny
zaprezentowanych w niej zarzutów, należy stwierdzić, że zupełnie wstępna analiza
zarzutów postawionych w kasacji obrońcy skazanego ⎯ dokonana przez Sąd
Najwyższy jedynie w ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej
dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na
użytek rozpoznania tego wniosku ⎯ nie upoważnia do wyrażenia poglądu, iżby
zarzuty te były zasadne w stopniu oczywistym ("rzucającym się w oczy") czy
formułowania stanowczej prognozy o istnieniu szczególnie wysokiego
prawdopodobieństwa uwzględnienia tych zarzutów w wyniku rozpoznania kasacji
wniesionej przez obrońcę skazanego. Tymczasem ⎯ jak już powiedziano wyżej – to
wyłącznie stwierdzenie zaistnienia tych okoliczności otwiera drogę do rozważenia
potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją.
Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że obrońca skazanego formułując
wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje głównie
na okoliczność wymierzenia skazanemu kary pozbawienia wolności będącej
niewątpliwie „karą najdalej ingerującą w sferę praw i wolności obywatelskich”, której
wdrożenie do wykonania - przed rozpoznaniem kasacji - mogłoby spowodować dla
skazanego ewentualne skutki, których jednak nie wskazuje. Samo zaś pozbawienie
V KK 7/25
4
wolności jest konsekwencją wydania prawomocnego wyroku skazującego wobec
popełnienia przez P. Ł. przypisanych mu przestępstw.
Sumując należy zatem stwierdzić, że brak było jakichkolwiek podstaw do
uwzględnienia sformułowanego w kasacji obrońcy skazanego wniosku o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
