V KB 97/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 stycznia 2026 r.
SSN Antoni Bojańczyk
o ponowne rozpoznanie wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku X. Y. wymogów niezawisłości i bezstronności z
uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po
powołaniu na podstawie art. 42a § 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334 t.j.),
w sprawie z wniosku sędziego SA X. Y.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 stycznia 2026 r.
wniosku i oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło o wyłączenie od
udziału w sprawie o sygn. akt V KB 97/25
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć sędziego SN Jacka Widło od udziału w sprawie.
UZASADNIENIE
W dniu 8 lipca 2025 r. sędzia SN Jacek Widło złożył wniosek i oświadczenie
nie wskazując podstawy prawnej, podnosząc okoliczności mające uzasadniać
wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt V KB 97/25 w przedmiocie wniosku
sędziego SA w Gdańsku X. Y. od rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z
25 kwietnia 2025 r., II AKp 90/25 o ponowne rozpoznanie wniosku o zbadanie
spełnienia przez niego wymogów niezawisłości i bezstronności.
V KB 97/25
2
W uzasadnieniu wniosku jego Autor wskazał na trzy okoliczności cyt.: „[p]o
pierwsze, wniosek pierwotny i wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, dotyczy w
istocie zarzutu niewłaściwej obsady sądu, w składzie którego bierze udział sędzia
powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelą
z dnia 8 grudnia 2017 r.”. Jak stwierdził wnioskodawca, okoliczności podniesione
we wniosku, ograniczające się do podstawy prawnej i trybu powołania sędziego, w
analogiczny sposób dotyczą jego osoby jako sędziego. W odbiorze obiektywnym, a
także subiektywnym, zdaniem wnioskodawcy, mogą powstać wątpliwości co do
jego bezstronności i co jest oczywiste, orzekałby on jako „sędzia we własnej
sprawie”, nie spełniając tym samym wymogu bezstronności w sprawie. Po drugie,
wskazał na okoliczność sposobu jego powołania na urząd sędziego do Izby Kontroli
Nadzwyczajnej, co powoduje, że sąd w składzie którego jest powołany, może nie
być uznany za sąd ustanowiony na podstawie ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1
akapit drugi TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych (wyrok Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C- 718/21). Po trzecie
zaznaczył, że wniosek złożył z uwagi na treść wyroku Europejskiego Trybunału
Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r. (Dolińska -Ficek , Ozimek,
49868/19 i 57511/19) z którego wynika, że orzeczenie wydane przez Sąd, w
składzie którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), narusza standard z art. 6
Konwencji (sądu ustanowionego ustawą). Powoduje to, zdaniem wnioskodawcy,
poważne ryzyko traktowania orzeczenia wydanego w takiej sytuacji jak w
warunkach nieważności postępowania, jak i prowadzi do powstawania roszczeń
odszkodowawczych, nadmieniając, że w orzecznictwie wydane orzeczenia w
kwestionowanym składzie traktowane są także jako nieistniejące. Konkludując
wniósł o wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy (k. 22).
Wniosek ten został zarejestrowany w tzw. kontrolce rozstrzygnięć
incydentalnych (KRI) pod numerem 1136 (k. 23).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
V KB 97/25
3
W sprawach o wyłączenie sędziego w nowszej judykaturze najwyższego
organu władzy sądowniczej (niewątpliwie pod wpływem szczególnych napięć
przenikających od pewnego czasu ustrój wymiaru sprawiedliwości) wykształciła się
linia orzecznicza, której podstawą jest dostrzeżenie pewnych szczególnych
uwarunkowań związanych z momentem "stanu psycho–emocjonalno–duchowego"
sędziego rzutujących na ocenę możliwości prawidłowego rozpoznania sprawy. W
myśl tego stanowiska możliwe jest uwzględnienie żądania wyłączenia (wniosku o
wyłączenie) złożonego przez sędziego wylosowanego do rozpoznania sprawy, gdy
wskazane przez tego sędziego powody uprawniają do konkluzji, iż akceptowana
przez niego wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego
zainteresowanego sędziego, w realiach sprawy każe przyjąć, że "hipotetyczny
rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho-emocjonalno-duchowego danego
sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie". Linia
ta została zapoczątkowana wydaniem postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6
czerwca 2023 r., sygn. I Zo 28/23 (a następnie kontynuowana postanowieniami SN
z: 31 stycznia 2024 r., sygn. I Zo 17/24 i 7 marca 2024 r., sygn. I Zo 30/24 oraz
innymi rozstrzygnięciami wydawanymi w innych składach Sądu Najwyższego, por.
także postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 września 2023 r., sygn. I Zo 73/23;
21 listopada 2023 r., sygn. I Zo 113/23; 14 grudnia 2023 r., sygn. I Zo 159/23; 6
lutego 2024 r., sygn. I Zo 5/24; 30 kwietnia 2025 r., sygn. II KO 80/25, w których ⎯
ubocznie ⎯ rozwinięto i nawiązano do stanowiska zaprezentowanego w
rozstrzygnięciu z dnia czerwca 2023 r., sygn. I Zo 28/23).
W niniejszej sprawie "hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu
psycho–emocjonalno–duchowego danego sędziego" zapewne "byłby gotowy uznać
jego niezdolność do orzekania w tej sprawie". Przemawiało to za wyłączeniem
sędziego SN Jacka Widło od udziału w sprawie o sygn. akt V KB 97/25.
Dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[r.g.]
V KB 97/25
4
Antoni Bojańczyk
