V CZ 62/21

Sygn. akt V CZ 62/21

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)
‎SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)
‎SSN Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa K. P.
‎przeciwko Bankowi […] w G.
‎o ustalenie,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2021 r.,
‎zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 lipca 2021 r., sygn. akt V ACz […]

odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną powódki K. P. na postanowienie z dnia 24 maja 2021 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarzadzenie Przewodniczącego
‎w Sądzie Okręgowym w G. dotyczące wymiaru opłaty sądowej. Przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej było złożenie jej osobiście przez powódkę oraz niedopuszczalność skarg, która zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia
‎w przedmiocie odrzucenia pozwu.

Powódka wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 26 lipca 2021 r. do Sądu Najwyższego, ponownie jako pismo własne.

Sąd Najwyższy zważył:

Zgodnie z art. 87¹ k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych,
‎w określonych kategoriach spraw przez rzeczników patentowych, z wyjątkiem występowania osobiście przez stronę będącą sędzią, prokuratorem, notariuszem, adwokatem, radcą prawnym, profesorem lub doktorem habilitowanym prawa (art. 87¹ § 2 k.p.c.). Skarżąca podnosi, że zażalenie dotyczy merytorycznie kwestii związanych ze zwolnieniem jej jako strony z kosztów sądowych i z tej przyczyny nie jest objęte wymaganiem sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika w myśl art. 87¹ § 2 k.p.c. Nie sposób jednak podzielić tego stanowiska. Przepis ten wprowadza kolejny wyjątek względem ogólnej normy z art. 87¹ § 1 zd. 2 k.p.c., ale jako lex specialis powinien być wykładany ściśle. Postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych kończy się wraz z wydaniem postanowienia uwzględniającego albo oddalającego wniosek o zwolnienie w całości lub w części. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze niezaskarżalnym, które może być kwestionowane jedynie poprzez powołanie art. 380 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. w środku zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu w przedmiocie odrzucenia pisma procesowego ze względu na jego nieopłacenie. Zaskarżanie orzeczeń w przedmiocie odrzucenia zażalenia stanowi już oddzielne od zakończonego postępowania o zwolnienie
‎z kosztów postępowanie odwoławcze. W postępowaniu zażaleniowym prowadzonym przed Sądem Najwyższym strona, poza wskazanymi wyżej wyjątkami, jest pozbawiona zdolności postulacyjnej, stąd konieczne jest reprezentowanie jej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2019 r., IV CZ 12/19 oraz z dnia 28 marca 2018 r., V CZ 16/18 – niepubl.). Zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c. pismo kierowane do Sądu Najwyższego, sporządzone z naruszeniem obowiązku adwokacko
‎- radcowskiego, obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym i podlega zwrotowi, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Odmienność rygoru niedochowania tego obowiązku, o jakiej mowa w tym przepisie, dotyczy szczególnej kategorii pism procesowych, jakimi są środki zaskarżenia, które w naszym systemie procesowym z powodu braków formalnych podlegają generalnie odrzuceniu, a nie zwrotowi. Sąd Najwyższy przyjął, że ze względu na systemową koniecznością zapewnienia jednakowej treści rozstrzygnięciom wydawanym w przypadku stwierdzenia braków
‎i wad formalnych środków zaskarżenia należy przyjąć, że obecnie każdy z nich sporządzony przez stronę osobiście i adresowany do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 130 § 5 k.p.c.

W związku z tym, że skarga została sporzadzona osobiście przez K. P., pozbawioną zdolności postulacyjnej, a wada pisma ma charakter nieusuwalny, co wyklucza wszczęcie postępowania naprawczego Sąd Najwyższy na podstawie art. 394¹ § 3 w zw. z art. 398⁶ § 2 i § 3 k.p.c.postanowił jak wyżej.