Sąd Najwyższy

V CZ 58/12

postanowienie z dnia 2012-11-29

Pełna treść
1 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaV CZ 58/12

Data orzeczenia2012-11-29

Rodzaj orzeczeniapostanowienie

SądSąd Najwyższy

WydziałWydział V

SędziowieAnna Kozłowska, Katarzyna Tyczka-Rote, Marian Kocon (autor uzasadnienia)

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 28. Na liście 20 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

I ACa 34/20Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-07-24
„Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2010 r., CZ 66/12, LEX nr 1232749, z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063).”
V ACa 1020/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-01-11
„Ocena sądu, czy zachodzą wskazane w przepisie art. 102 k.p.c. przesłanki ma charakter dyskrecjonalny, wobec czego w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, Lex nr 1214589).”
III APz 28/17Sąd apelacyjny · postanowienie · 2017-11-28
„Powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, w szczególności pogląd wyrażony w postanowieniach: z dnia 29 listopada 2012 r. (V CZ 58/12), z dnia 15 marca 2013 r. (V CZ 89/12), z dnia 17 kwietnia 2013 r. (V CZ 103/12) oraz z dnia 18 kwietnia 2013 r. (V CZ 75/12), zgodnie z którym rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 102 k.p.c. ma …”
I ACa 1195/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-10-10
„… instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa; ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być tylko wyjątkowa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063, z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 69/12, LEX nr 1232622).”
I ACa 343/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-11-08
„… zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być tylko wyjątkowa (tak Sad Najwyższy w postanowieniach z dnia 12.października 2012 r., IV CZ 69/12, LEX nr 1232622, z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063).”
I ACa 3/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-06-07
„Chybione są natomiast zarzuty apelującego dotyczącego wadliwego zastosowania art. 102 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sadu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 29 listopada 2012 r. V CZ 58/12 LEX nr 1289063 i z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 69/12, LEX nr 1232622), ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności pozostawiona została sądowi, który …”

Pokaż pozostałe (14)

IV Pa 22/24Sąd powszechny · wyrok · 2024-07-03
„… przez sąd pierwszej instancji ocena okaże się oczywiście dowolna (tak SN m.in. w postanowieniach: z 27.03.2013 r., V CZ 96/12, LEX nr 1341743; z 17.04.2013 r„ V CZ 103/12, LEX nr 1341712; z 29.11.2012 r„ V CZ 58/12, LEX nr 1289063; z 10.10.2012 r„ I CZ 66/12, LEX nr 1232749; z 5.10.2012 r., IV CZ 63/12, LEX nr 1232814).”
IV Pa 65/24Sąd powszechny · wyrok · 2024-06-07
„… sąd pierwszej instancji ocena okaże się oczywiście dowolna (tak SN m.in. w postanowieniach: z 27.03.2013 r., V CZ 96/12, LEX nr 1341743; z 17.04.2013 r., V CZ 103/12, LEX nr 1341712; z 29.11.2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063; z 10.10.2012 r., I CZ 66/12, LEX nr 1232749; z 5.10.2012 r., IV CZ 63/12, LEX nr 1232814).”
II Ca 1489/23Sąd powszechny · wyrok · 2024-02-20
„Jakakolwiek ingerencja sądu odwoławczego w rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 102 k.p.c. jest ograniczona do sytuacji, gdy zastosowanie tego przepisu nie zostało w ogóle uzasadnione bądź nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł w nim przewidzianych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r. V CZ 58/12, opubl.”
II Ca 348/23Sąd powszechny · wyrok · 2023-04-25
„Należy przy tym dodać, że ocena ta dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych (p. postanowienie SN z dnia 23.05.2012r., III CZ 25/12; postanowienie z dnia 29.11.2012r., V CZ 58/12).”
VIII Cz 227/18Sąd powszechny · postanowienie · 2018-04-23
„… się oczywiście dowolna (tak słusznie SN np. w postanowieniach: z dnia 27 marca 2013 r., V CZ 96/12, LEX nr 1341743; z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 103/12, LEX nr 1341712; z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063; z dnia 10 października 2012 r., I CZ 66/12, LEX nr 1232749; z dnia 5 października 2012 r., IV CZ 63/12, LEX nr 1232814).”
I Ca 464/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-01-30
„… sposób oczywisty (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 kwietnia 2013 roku, III CZ 75/12, Lex nr 1353220; z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V CZ 130/12, Lex nr 1341731; z dnia 29 listopada 2012 roku, V CZ 58/12, Lex nr 1289063; z dnia 10 października 2012 roku, I CZ 66/12, Lex nr 1232749).”
II Cz 815/16Sąd powszechny · postanowienie · 2017-01-17
„… przez Sąd I instancji ocena okaże się oczywiście dowolna (tak słusznie SN np. w postanowieniach: z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 103/12, publ. LEX nr 1341712; z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, publ. LEX nr 1289063; z dnia 10 października 2012 r., I CZ 66/12, publ. LEX nr 1232749; z dnia 5 października 2012 r., IV CZ 63/12, publ. LEX nr 1232814).”
II Ca 362/16Sąd powszechny · wyrok · 2016-11-17
„… się oczywiście dowolna (patrz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r., V CZ 96/12, LEX nr 1341743; z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 103/12, LEX nr 1341712; z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063; z dnia 10 października 2012 r., I CZ 66/12, LEX nr 1232749; z dnia 5 października 2012 r., IV CZ 63/12, LEX nr 1232814).”
II Cz 566/16Sąd powszechny · postanowienie · 2016-09-06
„… gdy dokonana przez Sąd I instancji ocena okaże się oczywiście dowolna (tak słusznie SN np. w postanowieniach: z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 103/12, publ. LEX nr 1341712; z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, publ. LEX nr 1289063; z dnia 10 października 2012 r., I CZ 66/12, publ. LEX nr 1232749; z dnia 5 października 2012 r., IV CZ 63/12, publ. LEX nr 1232814).”
XVII GC 362/15Sąd powszechny · 2015-05-07
„Możliwość zastosowania powyższej reguły, jak wskazuje Sąd Najwyższy i ocena tego, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt V CZ 58/12, Lex nr 1289063).”
II Cz 749/14Sąd powszechny · postanowienie · 2014-11-27
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawił się również dalej idący pogląd, że z racji wyżej wymienionych względów ocena sądu dotycząca zastosowania art. 102 k.p.c. w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29.11.2012 r., V CZ 58/12, LEX nr 1289063).”
V Pz 54/14Sąd powszechny · postanowienie · 2014-11-19
„… czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r., V CZ 58/12, Lex nr 1214589).”
I Ca 96/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-05-08
„… z dnia 18 kwietnia 2013 roku, III CZ 75/12, Lex nr 1353220, postanowienie Sądu Naj. z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V CZ 130/12, Lex nr 1341731, postanowienie Sądu Naj. z dnia 29 listopada 2012 roku, V CZ 58/12, Lex nr 1289063 oraz postanowienie Sądu Naj. z dnia 10 października 2012 roku, I CZ 66/12, Lex nr 1232749).”
II Cz 701/13Sąd powszechny · postanowienie · 2013-11-20
„Należy przy tym dodać, że ocena ta dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych. – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r. V CZ 58/12, podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 17 kwietnia 2013 r. V CZ 130/12 i 27 marca 2013 r. V CZ 96/12 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r. I ACa 1027/12.”

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt V CZ 58/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa T. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu w O. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2012 r., zażalenia powoda na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r., oddala zażalenie; nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29 grudnia 2011 r. zawarł postanowienie, w którym obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego. W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie w sytuacji, która to uzasadniała. Podał, że jest w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, będącej podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rację ma powód jedynie o tyle, o ile twierdzi, że zgodnie z art. 99 k.p.c. Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata, a nie radcy prawnego, jak to uczynił Sąd Apelacyjny. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 102 k.p.c., wprowadzającym wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, gdy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. W ten sposób ustawodawca - w określonych okolicznościach - przyznał prymat zasadzie słuszności, nie sprecyzował jednak pojęcia "wypadku szczególnie uzasadnionego" i nie podał jego przykładów, podobnie jak nie uczynił tego w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego, w których odwołał się do takich lub podobnych przypadków (np. art. 134 § 1, art. 169 § 4, art. 320, 4241 § 2 i art. 554 § 1). Z tego względu ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności odnośnie do obowiązku zwrotu kosztów procesu pozostawiona została sądowi, który powinien kierować się w tym zakresie własnym poczuciem sprawiedliwości. Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c., ma zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2912 r., III CZ 25/12 nie publ.). Należy przy tym dodać, że ocena 3 ta dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, nie publ.). W sprawie nie występuje sytuacja uzasadniająca odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Wprawdzie warunki życiowe i materialne powoda uzasadniały zwolnienie od kosztów sądowych i korzystanie z pomocy prawnej świadczonej z urzędu, niemniej jednak powód wytoczył powództwo oczywiście bezzasadne, a następnie - po jego oddaleniu z przekonywającym uzasadnieniem - równie bezzasadną apelację, która także została oddalona. Jest oczywiste, że w tej sytuacji strona pozwana miała prawo podjąć obronę i ponieść jej koszty, które powinny zostać zwrócone; swoiste dodatkowe premiowanie powoda odstąpieniem od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. jw

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 2. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

III CZ 25/12Sąd Najwyższy · postanowienie · 2012-05-23
„… w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2912 r., III CZ 25/12 nie publ.).”
II CZ 88/09Sąd Najwyższy · postanowienie · 2010-01-27
„Należy przy tym dodać, że ocena 3 ta dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, nie publ.).”

Powiązane przepisy

Art. 99.Kodeks postępowania cywilnego