V CSK 545/16

Sygn. akt V CSK 545/16

POSTANOWIENIE

Dnia 28 marca 2017 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa R. w R.
‎przeciwko K. S.A. w K.
‎o naprawienie szkody,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2017 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt V ACa (…),

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześcset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 398⁹ § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 398⁴ § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Powódka wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparła na przesłance wymienionej w art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem powódki, w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne związane z wyrażonymi w art. 442² § 1 k.c. dwoma terminami przedawnienia a zagadnienie to wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Istotnym zagadnieniem jest też według powódki kwestia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia.

Wobec tak sprecyzowanego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania trzeba podnieść, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że jeżeli skarżący, jako okoliczność uzasadniającą wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien to zagadnienie przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a ponadto wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, nie publ; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, nie publ; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, nie publ; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, nie publ; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, nie publ.).

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia tych wymagań. Wykładnia dotycząca przepisów regulujących przedawnienie roszczeń z czynów niedozwolonych była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Najszerzej odniósł się do tego zagadnienia Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05 (OSNC 2006/7-8/114), przy czym w jej uzasadnieniu odniósł się wprost do wyrażonych przez powódkę wątpliwości wskazując, że artykuł 442 § 1 zdanie drugie k.c. jest przepisem całkowicie jasnym. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że nawiązuje do przepisu zawartego w zdaniu go poprzedzającym, a zatem dotyczy roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, i to każdej szkody, niezależnie od tego, jakie dobro doznało uszczerbku i niezależnie od rodzaju szkody. Po drugie, użyte w nim - jako w kolejnym zdaniu normy traktującej o przedawnieniu roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym - słowa "jednakże w każdym wypadku", oznaczają, że bez względu na uregulowanie zawarte w zdaniu poprzednim, roszczenie przedawnia się z upływem terminu określonego w tym przepisie, biegnącego od wymienionego w nim zdarzenia. Wynika z tego, że jeżeli roszczenie nie przedawniło się na podstawie art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c., to gdy wypełniona została hipoteza przepisu art. 442 § 1 zdanie 2 k.c., roszczenie ulega przedawnieniu na podstawie tego przepisu. Przesłanki przedawnienia w obu przepisach określone zostały samodzielnie i są różne; dotyczy to tak długości terminu przedawnienia, jak i początku jego biegu.

Ustawą nowelizującą, która weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2007 r., został uchylony art. 442 k.c. i wprowadzony art. 442¹ k.c., w którym zachowany został jako § 1 przepis ogólny stwierdzający, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Oznacza to, tak samo jak na gruncie art. 442 § 1 k.c., że obowiązuje zasada ogólna, iż niezależnie od tego, kiedy szkoda powstała czy ujawniła się oraz kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, roszczenie odszkodowawcze ulega przedawnieniu najpóźniej z upływem dziesięciu lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2016 r., II CSK 365/15, nie publ.).

Jeśli chodzi o podnoszone wątpliwości dotyczące początku trzyletniego terminu przedawnienia to powódka nie sformułowała na tym tle ogólnego zagadnienia prawnego a odnosiła się do „realiów niniejszej sprawy”. W związku z tym trzeba mieć na względzie wiążące Sąd Najwyższy odmienne od podnoszonych w skardze kasacyjnej ustalenia Sądu drugiej instancji dotyczące uzyskania wiedzy o szkodzie.

Z tych względów uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98, 99 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, 398²¹ k.p.c.

jw