V CSK 382/19

Sygn. akt V CSK 382/19

POSTANOWIENIE

Dnia 31 stycznia 2020 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z powództwa M. B.
‎przeciwko […] Wojskowemu Szpitalowi Klinicznemu z P.

Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej

z siedzibą w W.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2020 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt I ACa (…),

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
‎i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie o zapłatę zmienił zaskarżony wyrok z dnia 25 września 2018 r. Sądu Okręgowego w W..

Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując występującą, jego zdaniem, rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych w zakresie odpowiedzialności inwestora za kwoty zatrzymane przez generalnego wykonawcę na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. Skarżący przedstawił dwa poglądy; pierwszy, wskazujący, że zatrzymanie części wynagrodzenia jest objęte odpowiedzialnością solidarną inwestora z generalnym wykonawcą, oraz drugi, przyjmujący, że zatrzymanie części wynagrodzenia w formie tzw. kaucji gwarancyjnej statuuje nową umowę i eliminuje tę część wynagrodzenia z reżimu odpowiedzialności. Na poparcie swoich argumentów przytoczył m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2017 r., V CSK 428/16, nie publ., z dnia 9 listopada 2018 r., V CSK 501/17, nie publ., z dnia 25 maja 2016 r., V CSK 481/15, nie publ., i z dnia 17 grudnia 2015 r., I CSK 1005/14, nie publ.).

Sad Najwyższy zważył, co następuje:

Ocena prawna czynności prawnych podejmowanych przez strony należy - w razie sporu - do sądu, który ustaliwszy treść złożonych oświadczeń woli, a zwłaszcza ich elementów przedmiotowo istotnych, a także innych istotnych okoliczności, a następnie dokonawszy aktu subsumcji, określa charakter podjętej czynności. Podłożem ustaleń i wniosków sądu jest materiał dowodowy przedstawiony przez strony i poddany ocenie.

W sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną, Sądy meriti dokonały takiej oceny, przy czym ostatnie słowo należało oczywiście do Sądu drugiej instancji. Poddawszy krytyce wnioski Sądu pierwszej instancji, Sąd ten dokonał wszechstronnej oceny umów stron, a zwłaszcza ich brzmienia określonego jako jednoznaczne, i wyciągnął z niej stosowne wnioski. W ocenie Sądu Apelacyjnego, strony umów jednoznacznie i precyzyjnie określiły charakter dokonanego zabezpieczenia, wskazując, że w umowach z podwykonawcą ustanowienie kaucji następuje przez potwierdzenie zapłaty pełnego wynagrodzenia z jednoczesnym utworzeniem za zgodą wykonawcy kaucji w formie zatrzymania z faktur odpowiedniej kwoty. Strony precyzyjnie opisały sposób utworzenia kaucji oraz inne szczegóły konsensu.

W tej sytuacji wskazywana we wniosku przyjęcia skargi kasacyjnej rozbieżność orzecznictwa nie może stanowić istotnego argumentu, w istocie bowiem skarżący wskazał nie na rozbieżność, lecz różnorodność rozstrzygnięć, dyktowaną odmiennością stanów faktycznych oraz ich oceny in casu. Orzeczenia te  ilustrują także bogactwo praktyki, w tym niejednoznaczność w nazywaniu przez strony zawieranych umów (kaucja gwarancyjna, kaucja na zabezpieczenie, kaucja z tytułu dobrego wykonania umowy itp.). Z tych względów oczywiste jest, że w każdym konkretnym wypadku niezbędna jest oddzielna diagnoza dotycząca charakteru, cech i skutków zawartej przez strony umowy oraz innych elementów istotnych do rozstrzygnięcia sporu, zatem rozmaitość orzeczeń, nawet w podobnych wypadkach, nie oznacza przewidzianej w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. rozbieżności w orzecznictwie sądów wywołujących potrzebę wykładni. Przeciwnie, w tym wypadku taka uniwersalna wykładnia nie jest możliwa.

Przez rozbieżność w orzecznictwie sądów, uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w których mają zastosowanie te same przepisy prawne, wyłożone lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo innych decyzji procesowych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016, nr 2, poz. 29). Sprawy, w których wydano orzeczenia przytoczone przez skarżącego, różnią się stanem faktycznym, niekiedy zasadniczo, zatem orzeczenia w nich wydane nie stwarzają rozbieżności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej w tej konkretnej sprawie.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398⁹ § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c.

jw