Sygn. akt V CSK 288/12
POSTANOWIENIE
Dnia 15 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Dończyk
w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości Fabryki "K." Spółki Akcyjnej w K.
w upadłości likwidacyjnej
przeciwko "K.-D." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
o ustalenie bezskuteczności umowy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2013 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 8 lutego 2012 r.,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617
(trzy tysiące sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu
kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze
kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący
wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego
w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które -
zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi
kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach
Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powód Syndyk Masy Upadłości Fabryki „K.” S.A. w K. w upadłości
likwidacyjnej w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia
8 lutego 2012 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparł na przesłankach
wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie,
że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz aby istniała potrzeba
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości. Kwestie podniesione
przez powoda w ramach sformułowanych w skardze kasacyjnej zagadnień
prawnych względnie uzasadnione potrzebą wykładni przepisów prawa, budzących -
w ocenie skarżącego - poważne wątpliwości były już przedmiotem wypowiedzi
Sądu Najwyższego. W szczególności w stosunku do relacji pomiędzy powództwem
o ustalenie bezskuteczności czynności prawnej a powództwem z art. 134 ustawy z
dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (obecnie tekst jedn. Dz.U.
z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej: „u.p.n.”) Sąd Najwyższy odniósł się w
orzeczeniach: z dnia 16 kwietnia 2010 r., IV CSK 453/09, Lex nr 578163, IV CSK
424/09, Lex nr 602729, z dnia 8 stycznia 2010 r., IV CSK 298/09, OSNC-ZD 2010,
nr 3, poz. 88). Wprawdzie wskazane orzeczenia dotyczą bezskuteczności
czynności prawnej na podstawie art. 128 u.p.n., jednakże w przepisie tym
przewidziana jest taka sama sankcja – bezskuteczności czynności prawnej z mocy
prawa – jak w art. 127 u.p.n., powołanym w zarzutach skargi kasacyjnej. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się przy tym jednolicie, że żądanie
ustalenia bezskuteczności czynności prawnej, przewidzianej w przepisach u.p.n.,
wymaga wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Jest on, co do
zasady, wyłączony jeżeli możliwe jest dochodzenie roszczenia na podstawie art.
134 u.p.n. Natomiast odnośnie do zagadnienia, czy art. 134 ust. 1 u.p.n. znajduje
zastosowanie także do czynności prawnej mającej za przedmiotem zbycie udziałów
w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wypowiedział się Sąd Najwyższy w
wyroku z dnia 3 października 2007 r., IV CSK 184/07 (OSNC 2008, nr 12, poz.
142). W świetle wypowiedzi orzecznictwa oraz doktryny prawa nie budzi
wątpliwości, że sankcja bezskuteczności czynności prawnej w odróżnieniu od
sankcji bezwzględnej nieważności czynności prawnej ma ograniczony charakter i z
tej przyczyny nie można się na nią powoływać w odniesieniu do wszystkich
uczestników obrotu i zwalczać wszystkich konsekwencji prawnych powstałych w
następstwie późniejszych zdarzeń prawnych zaistniałych już po dokonaniu
czynności prawnej dotkniętej sankcją z art. 127 u.p.n.
Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu
(art. 39813 § 1 k.p.c.).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99
w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz przepisów rozporządzenia § 13 ust. 4 pkt
2 w zw. z § 6 pkt 7 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
(Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
jw
