Sygn. akt: KIO 1816/17
WYROK
z dnia 3 października 2017 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Paweł Trojan
Członkowie: Barbara Bettman
Renata Tubisz
Protokolant: Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 i 28 września 2017 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 września 2017 r. przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum E. S.A., (...),
P. E. Spółka z o.o., (...) oraz S. E. S.A., (...) w postępowaniu prowadzonym przez
Zamawiającego – PGNiG Termika S.A., (...) w trybie przetargu nieograniczonego pn.:
„Budowa kotłowni szczytowej w EC Ż." – (postępowanie znak 16DFZZ256)
przy udziale wykonawców wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Konsorcjum P.
B. K. P. S.A., (...), V. T. Spółka z o.o., (...) oraz E.(2) Spółka z o.o., (...) zgłaszających
przystąpienie do postępowania wszczętego wskutek wniesienia odwołania po stronie
Zamawiającego.
przy udziale wykonawcy M. W. S.A., (...) zgłaszającego przystąpienie do postępowania
wszczętego wskutek wniesienia odwołania po stronie Odwołującego.
orzeka:
1. oddala odwołanie
2. kosztami postępowania w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy
złotych i zero groszy) obciąża Odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia Konsorcjum E. S.A., (...), P. E. Spółka z o.o., (...) oraz S. E. S.A.,
(...) i:
1) zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie:
dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum E. S.A., (...), P. E. Spółka z
o.o., (...) oraz S. E. S.A. tytułem wpisu od odwołania.
3. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 22 grudnia 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.) na niniejszy
wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:
……………………
Członkowie:
……………………
……………………
U z a s a d n i e n i e
do wyroku z dnia 3 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt KIO 1816/17
Zamawiający – PGNiG Termika S.A., (...) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Budowa kotłowni szczytowej w EC
Ż." – (postępowanie znak 16DFZZ256).
Izba ustaliła, iż postępowanie prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego
o wartości powyżej kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8
ustawy Pzp.
W dniu 05.11.2016 r. ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w suplemencie do Dz.
U. UE pod numerem 2016/S 214-390137.
W dniu 22.08.2017 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyniku postępowania.
I. Odwołujący odwołaniem wniesionym do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1
września 2017 r. zaskarżył czynność podjętą przez PGNiG Termika S.A, z siedzibą w
Warszawie, polegająca na wyborze najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu złożonej przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. P. B. K. P. S.A. z
siedzibą w L. (…), V. T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (…), E.(2) Sp. z o.o. z siedzibą w P.
(adres: (...)) (dalej łącznie zwani „Konsorcjum P."), a także zaniechanie ujawnienia i
udostępnienia przez Zamawiającego 1) dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez
Konsorcjum P. dotyczących spełnienia warunków udziału w Postępowaniu dotyczących
posiadanej zdolności technicznej lub zawodowej, 2) korespondencji prowadzonej pomiędzy
Konsorcjum P. a Zamawiającym, dotyczącej dokonania modyfikacji treści oferty tego
wykonawcy w zakresie wskazanego w ofercie parametru zużycia energii elektrycznej na
potrzeby własne.
II. Opisanym powyżej czynnościom i zaniechaniom Zamawiającego Odwołujący zarzucił
naruszenie:
1. art. 24 ust. 1 pkt 12 PZP w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 1 PZP w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 5 PZP w
zw. z § 7 ust. 3 Rozporządzenia Dokumentowego poprzez dokonanie wyboru
najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu złożonej przez Konsorcjum P., podczas gdy
wykonawca ten nie wykazał, że w stosunku do podmiotu trzeciego, na zasobach którego
polegał na potrzeby spełnienia warunków udziału w Postępowaniu - B. E. F. S.A. („Spółka
Białoruska") - nie zaistniała przesłanka wykluczenia z art. 24 ust. 1 pkt 21 PZP, ponieważ
forma dokumentu przedłożonego przez Konsorcjum P. (tj. oświadczenie złożone przez p. J.
S. N. w dniu 22 marca 2017 r. działającego w imieniu Spółki Białoruskiej) jest niezgodna z §
7 ust. 3 Rozporządzenia Dokumentowego, ponieważ wskazany dokument nie został
przedłożony w formie oświadczenia złożonego przed notariuszem, a w formie oświadczenia,
pod którym notariusz poświadczył jedynie autentyczność podpisu osoby składającej to
oświadczenie a na obecnym etapie Postępowania nie istnieje już możliwość ponownego
uzupełnienia tego dokumentu (dokument ten podlegał jaz bowiem uzupełnienia w trybie art.
26 ust. 3 PZP;
2. art. 87 ust. 1 PZP oraz art. 87 ust. 2 PZP poprzez dokonanie nieuprawnionej modyfikacji
treści oferty Konsorcjum P. w zakresie parametru dotyczącego zużycia energii elektrycznej
na potrzeby własne (z wartości 0,8 MW wskazanej w treści oferty Konsorcjum P. na 2,4
MW), podczas gdy Zamawiający nie miał prawa do tak daleko posuniętej ingerencji w treść
oferty wykonawcy, a w szczególności nie było uprawnionym poprawienie wskazanej w
ofercie wartości w sposób przyjęty przez Zamawiającego (co, w zasadzie, miało charakter
niedozwolonych ustawą negocjacji z art. 87 ust. 1 PZP), w konsekwencji należałoby uznać,
że Zamawiający w rzeczywistości naruszył także:
3. art. 24 ust. 1 pkt 17 PZP w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 1 PZP w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 5) PZP
poprzez dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu złożonej przez
Konsorcjum P., podczas gdy oferta Konsorcjum P. podlega odrzuceniu w związku z tym, że
została złożona przez wykonawcę, który powinien podlegać wykluczeniu z Postępowania,
ponieważ działając, co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa, przedstawił on
Zamawiającemu informacje wprowadzające w błąd w zakresie wartości parametru zużycia
energii elektrycznej na potrzeby własne, a powyższe miało istotny wpływ na uzyskaną liczbę
punktów w przyjętych w Postępowaniu kryteriach oceny ofert.
Jednocześnie, Odwołujący zarzucił także Zamawiającemu naruszenie:
4. art. 96 ust. 3 PZP w zw. z art. 7 ust. 1 PZP w zw. z art. 8 ust 1 do 3 PZP w zw. z art. 11
ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji2 („UZNK") poprzez zaniechanie
ujawnienia i udostępnienia dokumentów zastrzeżonych przez Konsorcjum P. odnoszących
się do spełnienia warunków udziału w Postępowaniu dotyczących posiadanej zdolności
technicznej lub zawodowej oraz korespondencji prowadzonej pomiędzy Konsorcjum P. a
Zamawiającym dotyczącej dokonania modyfikacji treści oferty tego wykonawcy w zakresie
wskazanego w ofercie parametru zużycia energii elektrycznej na potrzeby własne, podczas
gdy wskazane dokumenty dotyczyły potwierdzenia spełnienia przez Konsorcjum P.
warunków udziału w Postępowaniu lub zgodności treści oferty Konsorcjum P. z
wymaganiami SIWZ obowiązującej w Postępowaniu, a jednocześnie nie istnieją podstawy do
zastrzeżenia informacji w nich zawartych jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
III. W związku z powyżej wskazanymi zarzutami Odwołujący wniósł o:
1. merytoryczne rozpatrzenie przez Krajową Izbę Odwoławczą („KIO") niniejszego odwołania
i jego uwzględnienie w całości,
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji Postępowania, innych
dowodów, które zostały powołane w treści niniejszego odwołania, a także tych, które będą
przedłożone na rozprawie,
3. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności z 22 sierpnia 2017 r. polegającej na
wyborze najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu złożonej przez Konsorcjum P.,
4. nakazanie Zamawiającemu wykluczenia Konsorcjum P. z Postępowania oraz odrzucenia
oferty Konsorcjum P. jako złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu,
5. nakazanie Zamawiającemu ujawnienie i udostępnienia dokumentów zastrzeżonych przez
Konsorcjum P. odnoszących się do spełnienia warunków udziału w Postępowaniu, a
dotyczących posiadanej zdolności technicznej lub zawodowej oraz korespondencji
prowadzonej pomiędzy Konsorcjum P. a Zamawiającym dotyczącej dokonania modyfikacji
treści oferty tego wykonawcy w zakresie wskazanego w ofercie parametru zużycia energii
elektrycznej na potrzeby własne,
6. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania
odwoławczego, w tym kosztów doradztwa prawnego, według norm przepisanych i zgodnie z
fakturą przedstawioną przez Odwołującego na rozprawie.
Wymagania formalne odwołania
W związku z faktem, że wartość przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem jest
wyższa od kwot wskazanych w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów wydanego na
podstawie dyspozycji art. 11 ust. 8 PZP, odwołanie wnosi się w terminie 10 dni od przesłania
informacji o czynności Zamawiającego stanowiącej podstawę wniesienia odwołania.
Zamawiający zawiadomił Odwołującego o czynności stanowiącej podstawę wniesienia
odwołania (tj. o wyborze oferty Konsorcjum P. jako najkorzystniejszej w Postępowaniu) w
dniu 22 sierpnia 2017 r.
W związku z powyższym niniejsze odwołanie zostało wniesione w terminie wynikającym z
art. 182 ust. 1 pkt 1 PZP.
Jednocześnie Odwołujący informuje, że zgodnie z dyspozycją art. 187 ust. 2 PZP wpis od
odwołania w kwocie 20.000 złotych został uiszczony przed dniem wniesienia odwołania, a
dowód uiszczenia wpisu jest załączony do odwołania.
Interes Odwołującego we wniesieniu odwołania
Zgodnie z art. 179 ust. 1 PZP Odwołujący wskazuje, iż zaskarżone czynności oraz
zaniechania Zamawiającego naruszają interes Odwołującego w uzyskaniu zamówienia, a
także że Odwołujący może ponieść szkodę w wyniku wskazanych powyżej naruszeń
przepisów PZP. Oferta Odwołującego została zaklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu
ofert zgodnie z kryteriami oceny ofert ustalonymi w Postępowaniu przez Zamawiającego. W
przypadku zarzutów odwołania mających na celu odrzucenie oferty Konsorcjum P. (zarzuty
wskazane w punktach II.1-3 petitum niniejszego odwołania), zidentyfikowane przez
Odwołującego nieprawidłowości w sposób oczywisty skutkują brakiem możliwości uzyskania
zamówienia przez Odwołującego i dopiero uwzględnienie jego zarzutów tę możliwość mu
przywróci. W przypadku bowiem uznania przez Krajową Izbę Odwoławczą zasadności
wskazanych zarzutów odwołania, a następnie po dokonaniu przez Zamawiającego żądanych
czynności, Odwołujący będzie mógł uzyskać przedmiotowe zamówienie (jego oferta zgodnie
z przyjętymi w Postępowaniu kryteriami oceny ofert powinna zostać uznana za
najkorzystniejszą), co niewątpliwie jest zgodne z jego interesem.
W przypadku zaś zarzutu odwołania mającego na celu ujawnienie zastrzeżonych części
oferty Konsorcjum P. (zarzut wskazany w punkcie II.4 petitum niniejszego odwołania), w
razie jego uwzględnienia, Odwołujący będzie miał możliwość pełnej weryfikacji oferty
złożonej przez konkurencyjnego wykonawcę. Na obecnym etapie Postępowania nie można
bowiem wykluczyć, że oferta złożona przez Konsorcjum P., pomimo że została obecnie
uznana za najkorzystniejszą w Postępowaniu, powinna w rzeczywistości zostać odrzucona.
Niewątpliwie grozi to poniesieniem przez Odwołującego szkody. Powyższe potwierdza
orzecznictwo KIO, zgodnie z którym naruszenie zasady jawności postępowania, w tym
prawa wglądu do pełnej treści oferty, powoduje uszczerbek prawny w uzyskaniu zamówienia
lub zagraża jego powstaniem (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 1 marca 2010 r.,
sygn. KIO/UZP 6/10). Powyższe dowodzi wykazania przez Odwołującego przestanek z art.
179 ust. 1 PZP uprawniających do wniesienia odwołania.
UZASADNIENIE
1. STAN FAKTYCZNY
1.1. Zamawiający wszczął Postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego. Ogłoszenie o
zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2016/S 214-
390137 w dniu 5 listopada 2016 r.
1.2. Przedmiotem zamówienia, dla którego prowadzone jest Postępowanie, jest budowa
kotłowni szczytowej w EC Ż. o mocy około 390 MWt wraz z jej powiązaniami do istniejącej
lub przebudowanej infrastruktury EC Ż. Kotłownia składać się będzie z trzech kotłów
wodnych usytuowanych w nowym budynku, w obudowie lekkiej.
1.3. Wśród kryteriów oceny ofert Zamawiający (zob. punkt 15 instrukcji dla wykonawców)
oprócz wskaźnika dotyczącego oceny ekonomicznej oferty (85% punktów możliwych do
zdobycia), ustanowił także m. in. parametr zużycia energii elektrycznej na potrzeby własne
(5% punktów możliwych do zdobycia).
1.4. O tym, że zadeklarowany przez wykonawców w ofercie parametr odnoszący się do
zużycia energii elektrycznej na potrzeby własne miał dla Zamawiającego istotne znaczenie,
świadczy zapis projektu umowy udostępnionej wykonawcom w toku Postępowania, gdzie w
punkcie 17.7.2.3 zapisano karę umowną, należną Zamawiającemu w przypadku
nieosiągnięcia przez wykonawcę deklarowanego gwarantowanego zużycia energii
elektrycznej na potrzeby własne, w wysokości 5% wynagrodzenia wykonawcy netto. Na
marginesie można wskazać, że w przypadku Konsorcjum P., ewentualna kara umowna z
tytułu niedotrzymania wskazanego parametru wyniosłaby 5.279,695,31 PIN.
Dowód: Ogłoszenie o zamówieniu (Załącznik nr 11 do niniejszego odwołania).
instrukcja dla wykonawców (Załącznik nr 12 do niniejszego odwołania).
Wzór umowy udostępniony wykonawcom w toku Postępowania (Załącznik nr
13 do niniejszego odwołania).
1.5. Ostatecznie termin składania ofert w Postępowaniu został wyznaczony na dzień 7
kwietnia 2017 r.
1.6. We wskazanym powyżej terminie, swoje oferty złożyło 8 wykonawców, w tym
Odwołujący oraz Konsorcjum P..
1.7. Jednocześnie, w treści oferty Konsorcjum P. zadeklarowało, że zużycie energii
elektrycznej na potrzeby własne będzie wynosiło 0,8 MW. Pozostali wykonawcy wskazali
znacznie większe zużycie, tj. R. S.A. - 3,3 MW, Odwołujący - 2,9 MW, konsorcjum z liderem
C. P. S.A. - 4,3 MW, konsorcjum z liderem E. Z. W. Sp. z o.o. 4,4 MW, M. W. S.A. - 2,8 MW,
E.(3) S.A. - 2,1 MW oraz B. S.A. - 2,2 MW.
Dowód: Informacja z otwarcia ofert z 10 kwietnia 2017 r. (Załącznik nr 14 do
niniejszego odwołania).
1.8. Na potrzeby spełnienia warunków udziału w Postępowaniu Konsorcjum P. powołało się
na udostępnione jej zasoby podmiotu trzeciego - Spółki Białoruskiej.
1.9. W dniu 20 czerwca 2017 r. Zamawiający działając na podstawie art. 26 ust. 1 PZP
wezwał Konsorcjum P. do złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzających, że
wykonawca ten spełnia warunki udziału w Postępowaniu i nie podlega wykluczeniu.
Dowód: Wezwanie Zamawiającego skierowane do Konsorcjum P. w dniu 20
czerwca 2017 r. (Załącznik nr 15 do niniejszego odwołania).
1.10. W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego Konsorcjum P. w dniu 27 czerwca
przedłożyło wymagane dokumenty.
Dowód: Pismo przewodnie Konsorcjum P. z 27 czerwca 2017 r. (Załącznik nr 16 do
niniejszego odwołania).
1.11. Jak się później jednak okazało, przedłożone przez Konsorcjum P. dokumenty były
niekompletne. W związku z powyższym, w dniu 6 lipca 2017 r. Zamawiający działając na
podstawie art. 26 ust. 3 PZP wezwał Konsorcjum P. do uzupełnienia informacji z właściwego
rejestru albo oświadczenia, że wobec Spółki Białoruskiej nie orzeczono zakazu ubiegania się
o zamówienia publiczne. We wcześniej przedłożonych dokumentach znalazło się bowiem
wyłącznie oświadczenie dotyczące prawa polskiego, tymczasem (jak wskazał Zamawiający)
oświadczenie powinno dotyczyć karalności w państwie siedziby spółki.
Dowód: Wezwanie Zamawiającego skierowane do Konsorcjum P. w dniu 6 lipca 2017
r. (Załącznik nr 17 do niniejszego odwołania).
1.12. W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z 6 lipca 2017 r. Konsorcjum P.
dokonało w dniu 27 lipca 2017 r. uzupełnienia dokumentów odnoszących się do Spółki
Białoruskiej. Na potrzeby wykazania braku orzeczonego wobec tej spółki zakazu ubiegania
się o zamówienia publiczne przedłożono oświadczenie z 22 marca 2017 r. złożone przez p,
J. S. N. działającego w imieniu Spółki Białoruskiej, z którego treści wynika; że wskazana
osoba oświadczyła, że sąd nie orzekł wobec Spółki Białoruskiej zakazu udziału w
postępowaniach o zamówienia publiczne. Pod pisemnym oświadczeniem tej osoby,
notariusz białoruski - p. P. V. N. - poświadczył autentyczność podpisu p. N.
Dowód: Odpowiedź Konsorcjum P. z dnia 27 lipca 2017 r. (Załącznik nr 18 do
niniejszego odwołania).
Oświadczenie przez p. J. S. N. działającego w imieniu Spółki Białoruskiej z 22
marca 2017 r. (Załącznik nr 19 do niniejszego odwołania).
1.13. W dniu 22 sierpnia 2017 r. Zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty w
Postępowaniu. Wybrana została oferta złożona przez Konsorcjum P., uzyskując w przyjętych
przez Zamawiającego kryteriach oceny ofert 91 punktów. Oferta Odwołującego została
zaklasyfikowana na drugim miejscu, z wynikiem 86,70 punktów.
1.14. Jednocześnie z informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty wprost wynika, że
zadeklarowany przez Konsorcjum P. w treści złożonej oferty (i podany w informacji z
otwarcia ofert) parametr dotyczący zużycia energii elektrycznej na potrzeby własne tj. 0,8
MW został zmieniony i w Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty wskaźnik ten wynosił
już 2,4 MW.
Dowód: informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z 22 sierpnia 2017 r. (Załącznik
nr 20 do niniejszego odwołania}.
1.15. W dniu 22 sierpnia 2017 r. Odwołujący wystąpił do Zamawiającego z wnioskiem o
udostępnienie wszelkiej korespondencji (wraz z załącznikami tj. dokumentami) prowadzonej
pomiędzy Zamawiającym a Konsorcjum P. od chwili złożenia oferty.
Dowód: Wniosek Odwołującego o udostępnienie korespondencji prowadzonej
pomiędzy Zamawiającym a Konsorcjum P. z 22 sierpnia 2017 r. (Załącznik nr
21 do niniejszego odwołania).
1.16. W dniu 23 sierpnia 2017 r. Zamawiający udostępnił Odwołującemu szereg
dokumentów stanowiących wnioskowaną przez niego korespondencję. W przekazanych
dokumentach brak jednak tych istotnych, odnoszących się do spełnienia warunków udziału w
Postępowaniu, a dotyczących posiadanej zdolności technicznej lub zawodowej. Brakuje
również korespondencji prowadzonej pomiędzy Konsorcjum P. a Zamawiającym, dotyczącej
dokonania modyfikacji treści oferty tego wykonawcy w zakresie wskazanego w ofercie
parametru zużycia energii elektrycznej na potrzeby własne.
2. UZASADNIENIE ZARZUTU DOTYCZĄCEGO NIEPRAWIDŁOWEJ FORMY
DOKUMENTU POTWIERDZAJĄCEGO BRAK ZAISTNIENIA PRZESŁANEK
WYKLUCZENIA
2.1. Istotą omawianego zarzutu jest kwestionowanie przez Odwołującego dokumentu
przedłożonego przez Konsorcjum P., mającego wykazać brak orzeczonego zakazu
ubiegania się o zamówienia publiczne w stosunku do Spółki Białoruskiej. Według
Odwołującego dokument ten jest nieprawidłowy w zakresie jego formy z punktu widzenia § 7
ust. 3 Rozporządzenia Dokumentowego.
2.2. Wskazany przepis Rozporządzenia Dokumentowego wymaga bowiem, aby w sytuacji
kiedy w danym kraju nie wydaje się urzędowych zaświadczeń, można było takie
zaświadczenie zastąpić oświadczeniem własnym wykonawcy złożonym przed notariuszem.
Przepis ten stanowi implementację do polskiego prawa artykułu 60 ust. 2 Dyrektywy
2014/24/UE (który znajduje zastosowanie także do Postępowania z uwagi na odpowiednie
odesłanie zawarte w art. 80 ust. 3 Dyrektywy 2014/25/UE ), zgodnie z którym, jeżeli państwo
trzecie (inne niż państwo członkowskie Unii Europejskiej) nie wydaje zaświadczeń
potwierdzających brak zaistnienia przesłanek do wykluczenia, można je zastąpić
oświadczeniem złożonym pod przysięgą lub w państwach trzecich nieposiadających
przepisów o oświadczeniach pod przysięgą, uroczystym oświadczeniem złożonym przez
zainteresowaną osobę przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym,
notariuszem, albo właściwym organem zawodowym lub branżowym w państwie
członkowskim lub w państwie pochodzenia wykonawcy lub w państwie, w którym ma on
siedzibę.
2.3. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że zarówno w świetle przepisów
Rozporządzenia Dokumentowego jak i w świetle przywołanego przepisu Dyrektywy
2014/24/UE czymś zupełnie innym niż oświadczenie złożone przed notariuszem jest
oświadczenie, pod którym notariusz poświadcza jedynie podpis danej osoby.
2.4. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, że zasadniczym elementem odróżniającym
czynność zwykłego poświadczenia podpisu od czynności złożenia oświadczenia przed
notariuszem (niezależnie od porządku prawnego) jest element zapoznania się przez
notariusza z treścią składanego oświadczenia. Warto w tym miejscu przywołać wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z 21 maja 2012 r. (sygn. KIO 873/12; KIO 884/12; KIO 885/12;
KIO 886/12), w którym Izba słusznie zwróciła uwagę, że kluczową kwestią przy ocenie tego
czy dane oświadczenie jest złożone przed notariuszem (czy też stanowi jedynie
poświadczenie podpisu) jest właśnie okoliczność faktycznego zapoznania się przez
notariusza z merytoryczną zawartością oświadczenia.
2.5. Tymczasem jednak w zaistniałym w sprawie faktycznym, oświadczenie złożone przez p.
J. S. N. działającego w imieniu Spółki Białoruskiej z 22 marca 2017 r. nie stanowi
oświadczenia złożonego przed notariuszem (o którym mówi § 7 ust. 3 Rozporządzenia
Dokumentowego), a jedynie oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym.
Analizując treść przedłożonego dokumentu należy uznać, że notariusz - p. P. V. N. - jedynie
poświadczył autentyczność podpisu p. J. S. N., a już na pewno w żaden sposób nie
potwierdził faktu zapoznania się z treścią składanego oświadczenia oraz jego
prawdziwością.
2.6. Potwierdzeniem powyższe jest literalna treść tego dokumentu, w której zawarte zostały
następujące stwierdzenia: „oświadczając zgodność podpisu złożonego na dokumencie,
notariusz nie bierze odpowiedzialności za przedstawioną informację, treści i nie odpowiada
za następstwa po składaniu dokumentu" (...) Ja, P. V. N., notariusz Brzeskiego Notarialnego
Okręgu Republiki Białoruś (...) poświadczam autentyczność podpisu Prezesa Zarządu Spółki
Akcyjnej „B. E. F." J. S. N. złożonego w mojej obecności na tym dokumencie (...}".
2.7. W świetle powyższego, poświadczenie podpisu osoby podpisującej wskazane
oświadczenie nie może być uznane za równoznaczne ze złożeniem oświadczenia przed
notariuszem.
2.8. Oczywiście, jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej (zob.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 4 września 2009 r., sygn. KIO/UZP 1082/09, K10/UZP
1095/09, KIO/UZP 1112/09), nikt nie oczekuje, aby notariusze państw obcych dokonywali
stricte czynności w rozumieniu polskiej ustawy Prawo o notariacie. Jednocześnie jednak nic
nie stoi na przeszkodzie, aby np. notariusz zagraniczny poświadczył i oddał fakt swojego
przyjęcia i zapoznania się z oświadczeniem złożonymi przed nim przez określoną osobę, a
nie tylko potwierdził autentyczność podpisu pod oświadczeniem.
2.9. Także w tym zakresie można zarzucić Zamawiającemu zaniechanie dołożenia należytej
staranności przy weryfikacji dokumentów dotyczących Spółki Białoruskiej - w tym
konkretnym przypadku brak weryfikacji formy przedłożonego dokumentu. Należy bowiem
wyraźnie podkreślić, że badanie oświadczeń i dokumentów przez Zamawiającego nie
ogranicza się przy tym do zawartych w nich treści, ale obejmuje również formę, w jakiej
zostały one złożone (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 7 czerwca 2010 r., sygn.
KIO/UZP 938/10, KIO/UZP 997/10, KIO/UZP 1035/10).
2.10. Niedopełnienie obowiązku przedłożenia dokumentu w wymaganej przepisami
Rozporządzenia Dokumentowego formie ma identyczne skutki jak brak przedłożenia
jakiegokolwiek dokumentu. Biorąc zaś pod uwagę fakt że Konsorcjum P. było już wzywane
do uzupełnienia (w trybie art. 26 ust. 3 PZP) dokumentu wykazującego brak orzeczonego
zakazu ubiegania się o zamówienia w stosunku do Spółki Białoruskiej, nie istnieje już
obecnie możliwość ponownego wezwania tego wykonawcy do przedłożenia prawidłowego
dokumentu (w tym przypadku: dokumentu w prawidłowej formie oświadczenia złożonego
przed notariuszem).
2.11. W związku z powyższym, Konsorcjum P. podlega wykluczeniu z uwagi na
niewykazanie braku zaistnienia przesłanek do wykluczenia.
3. UZASADNIENIE ZARZUTU DOTYCZĄCEGO NIEUPRAWNIONEJ INGERENCJI
ZAMAWIAJĄCEGO W TREŚĆ OFERTY KONSORCJUM P.
3.1. Zanim Odwołujący odniesie się w sposób konkretny do uzasadnienia przedmiotowego
zarzutu, warto jednak w sposób skrótowy przywołać znajdujący zastosowanie stan prawny.
3.2. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że regułą generalną w przepisach PZP jest,
że oferta, której treść nie odpowiada treści SIWZ, podlega odrzuceniu. Sytuacje wskazane w
art. 87 ust. 2 PZP, w których zamawiający ma prawo w pewnym stopniu ingerować w treść
złożonej oferty stanowią zaś wyjątki od tej zasady, a co za tym idzie, muszą być one
interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 25
października 2010 r., sygn. KIO 2243/10). Przyjęcie bowiem przeciwnej wykładni
oznaczałoby naruszenie zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania
wykonawców. Per analogiam, można odwołać się w tym zakresie także do wyroku wydanego
w dniu 4 maja 2017 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-387/14
- Esaprojekt, w którym Trybunał jasno przesądził, że zmiany oferty złożonej przez
wykonawców powinny mieć charakter wyjątkowy .
3.3. Ewentualne zmiany do treści przedłożonej oferty można zatem wprowadzać wyjątkowo z
uwzględnieniem art. 87 ust 2 PZP, który przewiduje trzy możliwości dokonania takiej
modyfikacji. Każda z nich zostanie omówiona w kolejnych punktach treści niniejszego
uzasadnienia wraz z wykazaniem, że żadna z nich nie mogła znaleźć zastosowania do
poprawienia parametru wskazanego w treści oferty Konsorcjum P..
3.4. Pierwsza z omawianych możliwości poprawienia oferty wykonawcy wynika z art 87 ust.
2 pkt 1 PZP. Przepis ten mówi o możliwości poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej. Z
uwagi na oczywisty charakter omyłek możliwych do poprawienia w tym trybie, muszą one
być widoczne „na pierwszy rzut oka", bez konieczności dokonywania jakichkolwiek
dodatkowych ustaleń (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 9 maja 2014 r., sygn. KIO
841/14). Z oczywistych zatem powodów, omawiany mechanizm nie może znaleźć
zastosowania do parametru wskazanego w ofercie Konsorcjum P..
3.5. Druga z możliwości poprawienia oferty wykonawcy wynika z art. 87 ust 2 pkt 2 PZP i
dotyczy poprawienia oczywistych omyłek rachunkowych. Także tego typu omyłki muszą być
łatwo zauważalne („oczywisty" charakter) a w dodatku powinny być one związane z błędną
operacją rachunkową na liczbach. Co więcej, to, że omyłka nastąpiła skutkiem błędnego
działania arytmetycznego jest niewystarczające, gdyż popełniony błąd rachunkowy, aby był
możliwy do poprawy w omawianym trybie, powinien być ewidentny, możliwy do stwierdzenia
na pierwszy rzut oka i łatwy do ustalenia dla każdego (por. wyrok Krajowej izby Odwoławczej
z 7 września 2016 r., sygn. KIO 1578/16). Tym samym, także w tym przypadku nie istnieje
podstawa do zastosowania tego trybu do poprawy parametru dotyczącego zużycia energii
elektrycznej wskazanego w ofercie P..
3.6. Zostaje zatem jedynie trzecia możliwość dokonania korekty w ofercie, przewidziana w
art. 87 ust. 2 pkt 3 PZP. Przepis ten mówi o możliwości poprawienia niezgodności treści
oferty z SIWZ, która to poprawa nie będzie powodowała istotnych zmian w treści oferty.
Przepis ten także nie będzie mógł znaleźć zastosowania do ewentualnej poprawy oferty
Konsorcjum P., co najmniej z kilku powodów:
3.6.1. Po pierwsze, należy uznać, że nieprawidłowo podany przez Konsorcjum P. parametr
dotyczący zużycia energii elektrycznej w ogóle nie stanowił niezgodności z SIWZ. W tym
sensie, przepisy SIWZ wymagały od wykonawców padania tego parametru, co Konsorcjum
P. uczyniło. Podanie wskazanego parametru na nierealnym poziomie nie stanowiło jednak
niezgodności z SIWZ ponieważ żaden zapis specyfikacji nie zabraniał wykonawcom podania
tego parametru nawet na poziomie zerowym.
3.6.2 Po drugie, nawet jeżeli by przyjąć, że doszło do niezgodności treści oferty
Konsorcjum P. z wymaganiami SIWZ (co dopiero mogłoby skutkować zaistnieniem
możliwości zastosowania art. 87 ust. 2 pkt 3 PZP), to i tak na potrzeby powyższego
konieczne byłoby spełnienie jeszcze dwóch dodatkowych przesłanek: (i) Zamawiający
musiałby być w stanie samodzielnie (bez udziału Konsorcjum P., na podstawie całej treści
przedłożonej oferty) poprawić omyłkę i musiałby istnieć tylko jeden możliwy sposób poprawy
tej omyłki oraz (ii) poprawienie omyłki nie może prowadzić do istotnych zmian w treści oferty.
O ile druga ze wskazanych powyżej okoliczności wynika wprost z literalnego brzmienia art.
87 ust. 2 pkt 3 PZP, o tyle w stwierdzeniu pierwszej z nich konieczne jest odwołanie się do
treści innych przepisów PZP, w tym w szczególności do art. 89 ust. 1 pkt 7 PZP, a także do
ugruntowanego orzecznictwa Krajowej izby Odwoławczej, Zgodnie bowiem z przywołanym
przepisem, zamawiający poprawia omyłki w ofercie wykonawcy we własnym zakresie, a
następnie jedynie zawiadamia wykonawcę o tym fakcie. Wówczas wykonawca może jedynie
następczo wyrazić zgodę na poprawkę dokonaną przez zamawiającego. W każdym innym
przypadku, jego oferta zostanie odrzucona. Innymi słowy, wykonawca nie ma żadnej
możliwości by w jakikolwiek sposób sugerować zamawiającemu sposób poprawienia omyłki
w jego ofercie - jego wybór ogranicza się jedynie do wyrażenia zgody na już dokonaną przez
zamawiającego poprawkę. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że można
poprawić omyłkę w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 PZP tylko kiedy istnieje wyłącznie jeden sposób
poprawienia niezgodności oferty z SIWZ.
Zważywszy że Konsorcjum P. wskazało w swojej ofercie zużycie energii elektrycznej na
potrzeby własne na poziomie 0,8 MW, co było poziomem nierealnym, można by ten
parametr poprawić w zasadzie na dowolną wartość (przy zapewnieniu jej realności).
Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że w żadnym innym miejscu oferty Konsorcjum P.
nie został wskazany ponownie ten parametr, co mogłoby dawać podstawę dla stwierdzenia
wewnętrznej sprzeczności oferty i dalszy asumpt do ewentualnego ustalenia rzeczywistej
woli Konsorcjum P. w przedmiocie tego parametru. Co więcej, inne aspekty techniczne
wynikające z wymagań stawianych przez Zamawiającego (o czym będzie mowa w dalszej
części niniejszego pisma) tym bardziej wskazują na to, że parametr dotyczący zużycia
energii elektrycznej (na poziomie 0,8 MW) jest nierealny. Wprawdzie uwzględniając inne
parametry techniczne, wymagane przez Zamawiającego do przedstawienia w ofercie, można
znacząco zbliżyć się do realnej wartości parametru zużycia energii elektrycznej Konsorcjum
P. to i tak mając tak dużą granicę swobody, nigdy nie będzie można jednoznacznie tego
parametru ustalić. Już samo to przesądza o niemożności zastosowania przez
Zamawiającego art. 87 ust. 2 pkt 3 PZP.
3.6.3. Po trzecie i niezależnie od powyższego należy wskazać, że nawet gdyby uznać, iż
Zamawiający był w stanie samodzielnie poprawić nieprawidłowo podany przez Konsorcjum
P. parametr, z czym Odwołujący stanowczo się nie zgadza, to i tak nie byłby on uprawniony
do podjęcia takiego działania z uwagi na okoliczność, iż spowodowałoby ono istotną zmianę
w treści oferty Konsorcjum P.
Zamawiający bardzo precyzyjnie określił bowiem we wzorze umowy okoliczności związane z
deklaracją wykonawcy w powyższym zakresie. Po pierwsze, parametr ten był brany pod
uwagę przy ocenie ofert. Po drugie, deklaracja wykonawcy w powyższym zakresie była
wiążąca na etapie realizacji umowy i w razie niedotrzymania gwarantowanego parametru
skutkowała naliczeniem wykonawcy kary umownej w wysokości 5% wynagrodzenia
wykonawcy netto. Tym samym należy przyjąć, że deklaracja wykonawcy w zakresie
parametru zużycia energii elektrycznej miała dla Zamawiającego kluczowe znaczenie
(wykładnia autentyczna postanowień SIWZ).
3.6.4. Warto też wskazać, że postanowienia SIWZ (zarówno dotyczące kryteriów oceny
ofert, jak i w zakresie kary umownej za niedotrzymanie gwarantowanego parametru) były
znane wszystkim wykonawcom biorącym udział w Postępowaniu. Wszelkie zatem
odstępstwa w tym zakresie, których Zamawiający dopuścił się dopiero po złożeniu oferty
przez Konsorcjum P., są równoznaczne z naruszeniem zasady równego traktowania
wykonawców oraz uchybieniem zasadzie uczciwej konkurencji. Stawiałyby bowiem na tej
samej pozycji wykonawcę, który rzetelnie zapoznał się z wymaganiami Zamawiającego
zawartymi w SIWZ (czyli wszystkich wykonawców biorących udział w Postępowaniu poza
Konsorcjum P.) oraz takiego wykonawcę (w zaistniałym w Postępowaniu wyłącznie
Konsorcjum P.), który uchybił należytej staranności przedkładając ofertę z nieprawidłowo
wskazanym parametrem, licząc na to, że będzie mógł dokonać jego poprawy (po zapoznaniu
się z deklaracjami Innych wykonawców biorących udział w Postępowaniu).
3.7. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że Zamawiający nie był (ani nie może być obecnie)
uprawniony do wezwania Konsorcjum P. do wyjaśnień dotyczących treści złożonej przez
niego oferty. Skorzystanie z trybu określonego w art. 87 ust. 1 PZP i uzyskanie od
wykonawcy wyjaśnień co do złożonej przez niego oferty może mieć bowiem miejsce jedynie
wówczas, kiedy treść oferty nie jest jednoznaczna. Taka sytuacja nie miała miejsca w
Postępowaniu w odniesieniu do oferty Konsorcjum P. Nie zaistniała bowiem jakakolwiek
wątpliwość u Zamawiającego odnośnie (i) treści oświadczenia złożonego przez Konsorcjum
P. oraz (ii) treści wymagań Zamawiającego wyartykułowanych w SIWZ.
3.8 Przyjęcie przeciwnego wniosku oznaczałoby naruszenie zakazu prowadzenia
negocjacji dotyczących złożonej oferty, ustanowionego w art. 87 ust. 1 PZP. Skoro bowiem,
jak zostało wykazane powyżej, Konsorcjum P. dysponowało nieograniczoną wręcz liczbą
możliwości poprawy omyłki w treści oferty, to wezwanie go do wyjaśnień treści oferty
prowadziłoby nie do odtworzenia jego pierwotnego oświadczenia, lecz do wytworzenia
całkowicie nowej deklaracji. Ponadto, biorąc pod uwagę, że Konsorcjum P. mogło swobodnie
modyfikować wartość dla wskazanego parametru, nietrudno wyobrazić sobie, iż chciałoby
doprowadzić np. do zminimalizowania ryzyka wystąpienia kary umownej z,tytułu jego
niedotrzymania, :a jednocześnie ustalenia go