IV SAB/Wr 103/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi N. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 22 listopada 2024 r., a przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 22 listopada 2024 r.; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 17 czerwca 2024 r. wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego wniosek N. W. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały.

W dniu 22 listopada 2024 r. strona złożyła na podstawie art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. wniosek o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego datę złożenia i wpływu wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt stały, potwierdzającego złożenie wniosku osobiście lub potwierdzającego osobiste stawiennictwo, potwierdzającego uzupełnienie braków formalnych wniosku i przedłożenie dokumentów, o których mowa w art.203 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. strona złożyła ponaglenie na bezczynność i przewlekłość w wydaniu zaświadczenia.

W dniu 13 stycznia 2025 r. skarżąca – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła skargę z dnia 9 stycznia 2025 r. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek z dnia 17 czerwca 2024 r., zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, art. 217 § 3 k.p.a. przez przekroczenie terminu 7 dni do wydania zaświadczenia i wniosła o:

1) stwierdzenie przewlekłości organu, skutkującej niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony;

2) stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty 4.000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca w uzasadnieniu podała, że jest ignorowana przez organ, nie otrzymuje od organu korespondencji, poniosła relewantne i obiektywne straty ekonomiczne i społeczne. Przyznanie sumy pieniężnej winno zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania oraz naruszeniem prawa i stanowić sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego oraz zrekompensować krzywdę moralna spowodowaną przewlekłością postępowania.

W dniu 14 stycznia 2025 r. organ wezwał stronę do uiszczenia opłaty skarbowej od zaświadczenia w wysokości 17 zł.

W dniu 15 stycznia 2025 r. organ wystosował wezwanie do wskazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu daty złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały i innych wnioskowanych informacji w terminie 7 dni.

W dniu 16 stycznia 2025 r. organ wydał decyzję nr SOC-PCIII.6152.1.644.2024.MSW o udzieleniu wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt stały. W dniu 17 stycznia 2025 r. organ przesłał stronie decyzję i informację o sposobie odbioru karty pobytu.

W odpowiedzi na skargę z dnia 17 stycznia 2025 r. organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wyłączenie właściwości sądu, względnie o oddalenie w całości z uwagi na zawieszenie terminów rozpatrywania spraw.

W dniu 29 stycznia 2025 r. wpłynęło pismo strony o odmowie uiszczenia opłaty skarbowej, ponieważ tego rodzaju zaświadczenie nie podlega opłacie skarbowej.

W dniu 5 marca 2025 r. organ wydał postanowienie nr SOC-PCIII.6152.1.644.2024-MSW zwracające wniosek o wydanie zaświadczenia, ponieważ wezwanie z dnia 14 stycznia 2025 r. strona odebrała w dniu 20 stycznia 2025 r., jednakże strona nie dołączyła dowodu uiszczenia wymaganej opłaty skarbowej. Zwrot wniosku nastąpił z powodu nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku innych niż decyzje i postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skarga na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest dopuszczalna. Zgodnie z tym stanowiskiem brak jest również podstaw do zastosowania w tego rodzaju sprawach art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2003 r., poz. 103), w tym art. 100c ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 784/23 i II OSK 785/23).

Przesądzenie kwestii dopuszczalności niniejszej skargi pozwoliło Sądowi stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła przewlekłość (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sądowa kontrola dokonana została na dzień wniesienia skargi, wobec czego zbadano w sprawie działalność organu (przewlekłość) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi.

Przewlekłość działania organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Trzeba wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 22 listopada 2024 r., zatem powinien na podstawie art. 217 § 3 k.p.a. zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 29 listopada 2024 r. Kontrola sądowa przewlekłości w niniejszej sprawie obejmuje zaś okres do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce w dniu 13 stycznia 2025 r. Zestawiając powyższe terminy należało stwierdzić, że zwłoka organu nie była znaczna. W orzecznictwie wskazuje się, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22).

W rezultacie Sąd stwierdził (pkt I sentencji wyroku), że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 5 marca 2025 r. postanowienie o zwrocie wniosku o wydanie zaświadczenia, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku o wydanie ww. zaświadczenia (pkt II sentencji wyroku).

Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, należy wskazać, że pomimo ogólnego powołania się przez pełnomocnika na negatywne przeżycia psychiczne i moralne strony, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to te negatywne konsekwencje przewlekłości nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla skarżącej. Nie mamy też do czynienia ani z wielotygodniowym oczekiwaniem, ani z wielokrotnym przekroczeniem terminu. Negatywne przeżycia psychiczne i moralne strony nie zostały zestawione z przewlekłością organu w wydaniu zaświadczenia. Ponadto pełnomocnik nie wskazał, z jakich konkretnie prerogatyw nie mogła skorzystać skarżąca, w wyniku braku zaświadczenia. Negatywne odczucia w postaci stresu, niepokoju i obaw strony stanowią kwestię subiektywną, która może uzasadniać będzie potrzebę kompensaty, jednak w kontekście charakteru czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie zaświadczenia i braku wykazania, że jego niewydanie wywołało bezpośrednio wymierne konsekwencje w życiu skarżącej, jak też stwierdzonego okresu zwłoki organu, nie można przyjąć, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie jej żądanej sumy pieniężnej. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. Z tych względów w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt III sentencji).

O kosztach (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.