IV SAB/Wa 1083/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie orzeczenia w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych 1) zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku o wydanie orzeczenia w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych; 2) stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3) stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt 2. wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego B. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. K. (dalej: "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej: "organ", "Wójt") w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie orzeczenia w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 10 sierpnia 2018 r. Wójt Gminy [...], na skutek przekazanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") podania skarżącego z dnia 6 października 2010 r., wszczął postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...], [...] i [...], w związku z remontem drogi gminnej na działce o nr. ew. [...], [...], [...] polegającym na położeniu 4 cm warstwy asfaltu na istniejącej utwardzonej drodze.

Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Wójt zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez PINB w przedmiocie nieprawidłowości przy remoncie drogi gminnej na działce o nr ew. [...].

Na postanowienie, Wójta w przedmiocie zawieszenia postępowania w dniu 20 sierpnia 2019 r. skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ odwoławczy"), które postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania i umorzyło postępowanie w tej sprawie.

Zawiadomieniem z dnia 8 listopada 2018 r. Wójt poinformował skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy tj. do 10 grudnia 2018 r.

Pismami z dnia 21 listopada 2018 r. Wójt wezwał właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością gminną do przesłuchania ich w charakterze świadków w dniu 4 grudnia 2018 r. Jednocześnie o terminie przesłuchania ww. osób w charakterze świadka organ poinformował stronę.

W dniu 26 listopada 2018 r. (data wpływu do organu) skarżący wniósł ponaglenie, które pismem z dnia 30 listopada 2018 r. zostało przekazane do SKO. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. SKO uznało przedmiotowe zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta za nieuzasadnione.

W dniu 4 grudnia 2018 r. organ przesłuchał świadków na okoliczność zakłócenia stosunków wodnych.

Pismem z dnia 5 grudnia 2018 r. Wójt zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i zebranych informacji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na działkach zlokalizowanych na wysokości drogi nr ew. działek [...], [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...].

Od powyższej decyzji w dniu 2 stycznia 2019 r. (data pisma) strona złożyła odwołanie do SKO. Akta sprawy Wójt przekazał do organu II instancji w dniu 10 stycznia 2019 r.

Pismem z dnia 24 stycznia 2019 r. SKO zwróciło się do Wójta o przesłanie wypisów z rejestru gruntów dla nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ przesłał żądane dokumenty przy piśmie z dnia 31 stycznia 2019 r.

Zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2019 r. organ odwoławczy poinformował strony o uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 k.p.a. oraz przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia 11 marca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. SKO uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta z dnia [...] grudnia 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że organ pierwszej instancji w sposób niepełny ustalił krąg stron niniejszego postępowania. Jednocześnie SKO zwróciło uwagę, że organ I instancji ograniczył postępowanie dowodowe wyłącznie do przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz jednokrotnych oględzin objętych postępowaniem nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy zobowiązał Wójta Gminy [...] do wykonania opinii biegłego w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowa decyzja została przekazana do organu I instancji przy piśmie z dnia 11 marca 2019 r. (wpływ do Urzędu Gminy w [...] w dniu 13 marca 2019 r.).

Zawiadomieniem z dnia 21 marca 2019 r. Wójt poinformował strony o wszczęciu postępowania w celu ponownego rozpatrzenia sprawy zalewania drogi.

Na podstawie umowy z dnia 9 maja 2019 r. Wójt zlecił firmie zewnętrznej (dalej: "Wykonawca") wykonanie ekspertyzy i sporządzenie opinii biegłego w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub melioracji wodnej w sprawie zmiany stanu wody na działkach o nr ew. [...], [...] oraz [...] obręb geodezyjny [...] gm. [...], w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie zalewania drogi (poprzez gromadzenie się wód opadowych) oraz podwórek na wysokości drogi zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych [...], [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Organ wyznaczył termin na wykonanie przedmiotowej ekspertyzy do 9 sierpnia 2019 r.

W dniu 2 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które organ przekazał do SKO wraz z aktami sprawy w dniu 10 lipca 2019 r. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. uznał przedmiotowe ponaglenie za nieuzasadnione.

Zawiadomieniem z dnia 6 lipca 2019 r. Wykonawca poinformował strony postępowania o terminie wizji lokalnej wyznaczonym na dzień 18 lipca 2019 r., w którym to terminie stawiły się strony postępowania. W związku z tym, że w wyznaczonym dniu wizji lokalnej ze strony Wykonawcy nikt się nie stawił, organ wystąpił o podanie przyczyn nieobecności biegłego na wizji.

Pismem z dnia 22 lipca 2019 r. skarżący zwrócił się do organu o udzielenie odpowiedzi na jakim etapie znajduje się przedmiotowa sprawa. Organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 8 sierpnia 2019 r.

W dniu 29 lipca 2019 r. wpłynęło pismo z SKO z informacją o złożeniu przez stronę zażalenia na postanowienie SKO z dnia [...] lipca 2019 r. oraz prośba o pilne nadesłanie skompletowanych i oryginalnych akt przedmiotowej sprawy. Akta zostały przesłane do SKO w dniu 2 sierpnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. SKO stwierdziło niedopuszczalności zażalenia.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2019 r. Wykonawca zwrócił się do organu z prośbą o wydłużenie terminu realizacji umowy do 31 sierpnia 2019 r. Z uwagi na nie wykonanie żadnej czynności przez Wykonawcę od 9 maja 2019 r. (tylko przesłanie zawiadomienia o wizji), nie stawienie się na wizję w wyznaczonym przez siebie terminie, brak informacji o niemożliwości przeprowadzenia wizji, nie odbierania telefonów w dniu wizji Wójt nie wyraził zgodny na wydłużenie terminu realizacji umowy i rozwiązał umowę.

Umową z dnia 19 sierpnia 2019 r. Wójt zlecił kolejnej spółce zewnętrznej (dalej: "Zleceniobiorca") wykonanie ekspertyzy i sporządzenie opinii biegłego w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub melioracji wodnej w sprawie zmiany stanu wody na działkach o nr ew. [...], [...] oraz [...] obręb geodezyjny [...] gm. [...], w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie zalewania drogi (poprzez gromadzenie się wód opadowych) oraz podwórek na wysokości drogi zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych [...], [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...] w terminie do dnia 19 października 2019 r.

Zawiadomieniem z dnia 2 września 2019 r. Wójt poinformował strony postępowania o terminie wizji lokalnej w dniu 17 września 2019 r. W wyznaczonym terminie wizja odbyła się.

W dniu 19 września 2019 r. skarżący złożył wniosek dowodowy z prośbą o przekazanie go biegłemu wykonującemu ekspertyzę. Organ prowadzący postępowanie przekazał niniejszy wniosek Zleceniobiorcy w dniu 24 września 2019 r.

W dniu 17 października 2019 r. do organu wpłynęła opinia biegłego dotycząca zakłócenia stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] obręb [...] gmina [...], mogących mieć szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie nr [...], [...] i [...]. W związku ze złożonymi przez stronę uwagami, ostateczna wersja opinii została przedłożona w dniu 28 października 2019 r.

Zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2019 r. Wójt poinformował strony postępowania o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 k.p.a. Ponadto pismem z dnia 5 listopada 2019 r. organ przekazał skarżącemu kopię opinii biegłego dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych.

Po przeanalizowaniu ekspertyzy i uznaniu, iż nie naruszono stosunków wodnych, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na działkach zlokalizowanych na wysokości drogi nr ew. działek [...], [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...].

Pismem z dnia 5 grudnia 2019 r. SKO przekazało kserokopię odwołania skarżącego od ww. decyzji i zwróciło się o przekazanie oryginalnych akt przedmiotowej sprawy. Akta sprawy zostały przekazane przez Wójta w dniu 13 grudnia 2019 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. SKO uchyliło w całości ww. zaskarżoną decyzję Wójta i przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. SKO zakwestionowało część ustaleń i wniosków zawartych w opinii biegłego, w oparciu o które została wydana zaskarżona decyzja. Jednocześnie SKO uznało, że organ I instancji przy ponownym rozstrzyganiu sprawy winien przeprowadzić nowy dowód z opinii innego biegłego lub zespołu biegłych, posiadających wiadomości specjalne z zakresu hydrologii, hydrogeologii lub stosunków wodnych.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. organ zawiadomił strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. organ powołał biegłego w zakresie hydrogeologii, hydrologii oraz stosunków wodnych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zalewania (poprzez gromadzenie się wód opadowych) oraz podwórek na wysokości drogi zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...] w miejscowości [...] gm. [...], celem wykonania ekspertyzy i sporządzenia opinii. Jednocześnie organ wyznaczył biegłemu termin na wykonanie zobowiązania do dnia 29 maja 2020 r.

Zawiadomieniem z dnia 11 marca 2020 r. poinformowano strony postępowania o terminie wizji lokalnej, wyznaczonej na dzień 31 marca 2020 r.

W dniu 24 marca 2020 r. ww. biegły zwrócił się do organu z wnioskiem o odwołanie wyznaczonej na dzień 31 marca 2020 r. wizji lokalnej niezbędnej do wykonania ekspertyzy i sporządzenia opinii z uwagi na obowiązującą w całej Polsce pandemię wirusa COVID-19. Wójt uwzględnił przedmiotowy wniosek i pismem z tego samego dnia poinformował strony o odwołaniu wyznaczonej na dzień 31 marca 2020 r. wizji lokalnej.

W dniu 14 kwietnia 2020 r. strona wniosła do organu ponaglenie z jednoczesnym wnioskiem o wyznaczenie terminu przebudowy drogi i przywrócenie stosunków wodnych, które zostały zakłócone podczas budowy dróg.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. SKO uznało ww. zażalenie skarżącego na bezczynność Wójta przy rozpatrywaniu sprawy nr [...] za nieuzasadnione.

Zawiadomieniem z dnia 26 maja 2020 r. Wójt poinformował strony postępowania o nowym terminie wizji lokalnej wyznaczonym na dzień 16 czerwca 2020 r. W dniu 16 czerwca 2020 r. odbyły się oględziny miejsca przy udziale biegłego zakończone sporządzonym protokołem z oględzin.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Wójt zmienił postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie powołania biegłego w zakresie przedłużenia terminu na przedłożenie opinii przez biegłego do dnia 14 sierpnia 2020 r.

Zawiadomieniem z dnia 30 grudnia 2020 r. Wójt poinformował strony postępowania, że z uwagi na przekazanie akt do innego organu, wniosek w sprawie zalewania drogi oraz podwórek nie może być rozpatrzony w ustawowym terminie. Jednocześnie organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2021 r.

Pismem z dnia 7 stycznia 2021 r. (data pisma) skarżący złożył kolejne ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Kolejnym pismem, z dnia 25 stycznia 2021 r. strona zwrócił się do Wójta o interwencję w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. Wójt zwrócił się do WSA w Warszawie z wnioskiem o wypożyczenie akt administracyjnych na okres 1 miesiąca celem wydania stosownej decyzji. Następnie w dniu 26 stycznia 2021 r. (data pisma) organ przekazał do SKO ponaglenie z dnia 7 stycznia 2021 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. SKO uznało zażalenie skarżącego na bezczynność Wójta za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi dodatkowy dwumiesięczny termin załatwienia sprawy.

W toku postępowania administracyjnego, tj. w dniu 26 maja 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta w zakresie wydania decyzji dot. naruszenia stosunków wodnych. Do przedmiotowej skargi skarżący dołączył kserokopie pism kierowanych do organów administracji publicznej, postanowień, odwołań i wyroków oraz inne materiały (m.in. artykuły prasowe) mające w ocenie strony znaczenie w przedmiotowej sprawie.

Z uzasadnienia skargi wynika, że strona postępowania wielokrotnie wnosiła do organu pisma w przedmiotowej sprawie w oczekiwaniu na pozytywne jej załatwienie. Skarżący czuje się poszkodowany w związku z sytuacją w jakiej się znajduje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Ponadto organ odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie realizacji remontu i przebudowy dróg w latach 2010 i 2013 wskazał, że sprawy te były przedmiotem analizy przez Radę Gminy [...].

Organ wskazał również, że w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie zalewania drogi (poprzez gromadzenie się wód opadowych) oraz podwórek na wysokości drogi zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych [...], [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...] – B. K. złożył dwie skargi na działalność Wójta Gminy [...]. Pierwsza w zakresie realizacji remontu i przebudowy dróg w latach 2010 i 2013, natomiast druga w zakresie nieprawidłowości, jakie w opinii skarżącego zaistniały w toku prowadzonego przez Wójta Gminy postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych - w szczególności w zakresie opinii biegłych. Końcowo organ wskazał, że kwestia uregulowania granic dróg gminnych była przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w [...], które zakończyło się postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. (sygn. akt [...]) stwierdzającym nabycia własności spornych nieruchomości.

Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. (data pisma) skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu załatwiania spraw przez organy takie jak m.in. Ministerstwo Rozwoju, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Głównego Geodetę Kraju. Do przedmiotowego pisma strona dołączyła m.in. zdjęcia dotyczące przesunięcia granicy działki.

Kolejnymi pismami z dnia 6 sierpnia 2020 r. (data pism) skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę wniesionej przez organ. Z przedmiotowego pisma wynika, iż skarżący zasadniczo nie zgadza się z czynnościami dokonywanymi przez Wójta Gminy w zakresie remontu drogi. Jednocześnie strona dołączyła dodatkowe zdjęcia oraz kserokopie pism kierowane do organów państwowych.

Pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. (data pisma) skarżący przede wszystkim odniósł się do postępowania toczącego się przed SKO na skutek odwołania wniesionego od decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2020 r. jednocześnie strona dołączyła kolejne dokumenty, które w jej ocenie mają znaczenie w przedmiotowej sprawie, tj. m.in. kserokopie pism otrzymanych z prokuratury, kserokopię wniosku do prokuratury o przeprowadzenie kontroli, kserokopię map, a także zdjęć.

Pismem z dnia 19 lutego 2021 r. (data pisma) skarżący nadesłał do Sądu kserokopię decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2021 r. uchylająca decyzję Starosty [...] o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków gminy [...] oraz m.in. kserokopię map i zdjęć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie mieści się we wskazanych wyżej ramach.

Na wstępie zauważyć należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei z art. 149 § 1a p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przechodząc do meritum należy podnieść, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, dostępne w CBOSA). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie.

Podkreślenia wymaga, że na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Według art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Zauważyć należy, że do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

W przedmiotowej sprawie, kontroli Sądu podlegał okres od daty przekazania sprawy przez SKO do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r.) do dnia przekazania skargi do Sądu w dniu 26 maja 2020 r. (ponad 4 miesiące). Przy czym nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, że postępowanie w niniejszym przedmiocie toczy się już od 10 sierpnia 2018 r. Po przekazaniu skargi do Sadu, do daty wydania wyroku w sprawie nie podjęto rozstrzygnięcia.

Niewątpliwie, powyższe zestawienie dat jasno wskazuje, iż organ nie dotrzymał ustawowego terminu załatwienia sprawy. Zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania organ wprawdzie podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy do czasu wniesienia skargi przez stronę do Sądu w dniu 26 maja 2020 r. Jednakże, później, nawet po otrzymaniu opinii biegłego w sprawie pozostał bezczynny z uwagi na oczekiwanie na zwrot akt administracyjnych sprawy.

Z akt sprawy wynika, ze dopiero w dniu 30 grudnia 2012 r. zawiadomiono stronę o nowym terminie załatwienia sprawy (31 stycznia 2021 r.). Jako przyczynę zwłoki podano przekazanie akt dla innego organu.

Znamienne w sprawie jest, że nawet po wpłynięciu skargi do Sądu oraz po upływie wyznaczonego terminu – 31 stycznia 2021 r. organ w dalszym ciągu nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. (wpływ do Sądu 29 stycznia) Wójt zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wypożyczenie akt administracyjnych na okres 1 miesiąca celem wydania stosownej decyzji.

Argumentacja dotycząca oczekiwania na zwrot akt nie może stanowić usprawiedliwienia dla organu w zakresie czasu oczekiwania na wydanie stosownego rozstrzygnięcia.

Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że brak akt sprawy przesłanych innemu organowi albo sądowi, nie jest przyczyną niezależną od organu. Rzeczą organu jest bowiem takie zorganizowanie pracy, aby być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 461/17).

Sąd zaznacza, że to na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji.

Zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu sprawy skarżącego należało uznać za w pełni uzasadniony (pkt 2. wyroku).

W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, gdyż prowadzenie postępowania przez ponad 4 miesiące do momentu wpłynięcia skargi do Sądu i późniejsze nie wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie miało uzasadnienia w przedstawionych okolicznościach.

Z uwagi na to, że w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie przez organ w sprawie, konieczne stało się zobowiązanie do tego organu przez Sąd.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie 1. wyroku.

Rozważając natomiast kwestię objętą normą art. 149 § 1a p.p.s.a., należy mieć na względzie znaczenie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1169).

W wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., I OSK 883/05 (LEX nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa" konstatując, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Ponadto w judykaturze podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja.

W przedmiotowej sprawie, jak wyżej wskazano, organ nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w terminach wskazanych w k.p.a. Biorąc pod uwagę okres bezczynności organu, przedmiot sprawy i okoliczności, które stanowiły przyczynę bezczynności, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego. W szczególności z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, kiedy przekroczenie terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i jest wyrazem niedającego się usprawiedliwić świadomego lekceważenia przez organ zasady szybkości postępowania. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2916/18, z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1775/17, z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14 i w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13).

Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.), a przyczyny tego stanu rzeczy leżały wyłącznie po stronie organu.

Biorąc pod uwagę czas załatwienia sprawy, w szczególności upływ czasu do dnia wniesienia skargi do Sądu oraz towarzyszącemu temu okoliczności faktyczne i prawne, Sąd doszedł do wniosku, że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa strony skarżącej do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a., o czym Sąd orzekł w punkcie 3. wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4. wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.