IV SA/Wa 977/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], o nałożeniu na M. O., będącego odbiorcą odpadów w postaci [...] uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04 - administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W okresie od [...] listopada do [...] grudnia 2015 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzili kontrolę interwencyjną u M. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w W.. Z protokołu z ww. kontroli nr [...] wynika, iż kontrolowany podmiot w okresie od [...] lipca do [...]października 2015 r. wylicytował na aukcjach internetowych i zakupił [...] pojazdów od firmy C. [...] L. w W. B. w oparciu o faktury sprzedaży pojazdów powypadkowych (org. Salvage Vehicle Invoice) - zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] listopada 2015 r. przez tłumacza przysięgłego A. S.-R.. Ww. faktury zostały wystawione na rzecz kontrolowanego podmiotu w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r.. Na wszystkich ww. fakturach sprzedający – C. [...] L. umieścił następującą adnotację (zgodnie z ww. tłumaczeniem przysięgłym) - "Sprzedaż pojazdów uszkodzonych: niniejszy pojazd jest sprzedawany w stanie, w jakim był w dniu oględzin, bez gwarancji co do jego zdatności do użytku" (org. SALE OF DAMAGE VEHICLES: This Vehicle is sold as seen with no guarantee as to fitness of use). Przedmiotem omawianych faktur były następujące pojazdy:

1. N. P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

2. R. L., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

3. M. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

4. S. I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

5. V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

6. C. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

7. M. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]

8. R. L., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

9. S. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

10. R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

11. V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

12. F. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

13. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

14. S. F., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

15. R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

16. R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

17. R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

18. R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

19. S. F., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

20. R. S., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

21. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

22. F. F. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

23. S. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

24. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

25. R. L., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

26. C. K., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

27. F. F., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

28. S. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

29. T. C., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

30. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

31. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

32. V. Z., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

33. V. V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

34. F. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

35. V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

36. V. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

37. F. G. P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

38. P. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

39. V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

40. S. I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

41. R. L., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

42. S. I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

43. S. O., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

44. V. Z., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

45. V. P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...].

W toku kontroli ustalono, że w okresie od [...] sierpnia do 2015 października [...]r. M. O. sprzedał [...] pojazdy (wymienione powyżej w pozycjach od 1 do 33), na rzecz L. Spółki z o.o. w Z., prowadzącej stację demontażu pojazdów. Omawiana sprzedaż pojazdów została udokumentowana na siedmiu fakturach:

- nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 4 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015r., potwierdzającej sprzedaż 10 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 3 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] września 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 3 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] września 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 5 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] października 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 5 pojazdów;

- nr [...] z dnia [...] października 2015 r., potwierdzającej sprzedaż 3 pojazdów.

Na ww. fakturach, w pozycji "Uwagi", znajdują się adnotacje "Pojazd przeznaczony na złom". Dla wszystkich pojazdów przekazanych do ww. stacji demontażu, podmiot ją prowadzący wydał zaświadczenia o demontażu pojazdów. Ustalono, że spośród ww. 33 pojazdów, tylko 5 pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia do Polski, posiadało dowody rejestracyjne, tj.:

- N. P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] ([...]);

- V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] ([...]);

- M. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] ([...]);

- R. M., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] ([...]);

- F. F. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] ([...]).

Ponadto ustalono, że kontrolowany podmiot w dniu [...] grudnia 2015 r. w oparciu o fakturę Nr [...], sprzedał na teren U. 2 ww. pojazdy (poz. 34 i 35), tj. F. M. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz V. A., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...].

M. O. poinformował w trakcie kontroli, że do jednego z ww. pojazdów był załączony dowód rejestracyjny, ale nie pamięta, do którego. Powyższe informacje zostały odnotowane w Protokole z przesłuchania do Protokołu Kontroli Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r..

W toku kontroli ustalono również, że wszystkie ww. pojazdy były przywożone na wynajmowany plac w Z. przy ulicy S. [...]. W trakcie oględzin ww. placu, wykonanych przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, stwierdzono, że wzdłuż ogrodzenia na terenie nieutwardzonym, ustawionych było 10 pojazdów (wskazanych powyżej w poz. 36-45), tj. V. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; F. G. P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; P. [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; V. A. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; S. I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; R. L., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; S. I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; S. O. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; V. Z. [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] i V. P. T., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Ww. pojazdy posiadały widoczne uszkodzenia nadwozia oraz elementy niebezpieczne m.in. w postaci silników z płynami eksploatacyjnymi i akumulatorami. W trakcie oględzin nie stwierdzono wycieków olejów i innych płynów eksploatacyjnych. M. O. poinformował, że nie posiada dla ww. 10 pojazdów dowodów rejestracyjnych, jak również, że pojazdy te zostały przywiezione na terytorium RP bez tych dokumentów.

Ponadto ustalono, że dla 5 pojazdów z 33 przekazanych do Spółki L. M. O. posiadał w chwili przywozu do Polski dokumenty rejestracyjne, zaś przemieszczeniu wszystkich pozostałych pojazdów nie towarzyszyły dokumenty rejestracyjne. Biorąc pod uwagę powyższe, w toku kontroli ustalono, że w przypadku 40 pojazdów, przywóz do Polski odbył się bez dowodów rejestracyjnych, a zatem pojazdy te stanowiły odpady przemieszczone nielegalnie. Kontrolowany podmiot odmówił podpisania ww. Protokołu kontroli Nr [...], a następnie, przez ustanowionego pełnomocnika, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł do niego zastrzeżenia. Po ich przeanalizowaniu, pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował stronę, że wniesione zastrzeżenia nie wpływają na zmianę ustaleń kontrolnych.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048 ze zm.), [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia w drodze decyzji na M. O. kary pieniężnej, jako odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. O powyższym ww. organ zawiadomił pełnomocnika M. O..

Następnie organ poinformował pismem pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma, lecz strona nie skorzystała z tego uprawnienia.

Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na M. O., jako odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 i art. 107 kpa oraz art. 32 ust. 1, art. 34 i art. 35 ust. 1-3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na sprzedaż przez M. O. dwóch z ww. pojazdów na teren U. (w oparciu o fakturę nr [...]) wraz ze wszystkimi dokumentami, w tym z jednym dowodem rejestracyjnym, organ nie był w stanie stwierdzić, do którego pojazdu był on przypisany, a tym samym organ nie mógł stwierdzić, który z ww. dwóch pojazdów stanowił odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.). W związku z powyższym, w uzasadnieniu omawianej decyzji wyjaśniono, że rozstrzygając na korzyść strony, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odstąpił od wymierzenia kary za 7 spośród 45 przemieszczonych przez stronę pojazdów (tj. 2 pojazdy sprzedane na U. oraz 5 pojazdów, których międzynarodowemu przemieszczeniu towarzyszyły dowody rejestracyjne), klasyfikując jako odpady pozostałe 38 pojazdów.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości i wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ odwoławczy, wydał decyzję z dnia [...] października 2016 r., nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

M. O. nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaskarżenia ww. decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..

Biorąc pod uwagę wskazania organu II instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] lutego 2017r. doręczył stronie postępowania – M. O., zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], o wszczęciu niniejszego postępowania oraz poinformował o możliwości zapoznania się aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie oraz możliwości wniosków i zastrzeżeń.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., ustanowiona w sprawie przez stronę pełnomocnik wyjaśniła ponownie, że sporne pojazdy zostały nabyte przez M. O. na terenie W. B. celem ich importowania do Polski, a następnie ich naprawy i odsprzedaży. Pełnomocnik podkreśliła, ze sporne pojazdy były zdatne do użytkowania i nie były przemieszczane jako odpady o kodzie 16 01 04, czego potwierdzenie stanowią faktury VAT, które zostały wystawione jako dowód nabycia pojazdów uszkodzonych, a nie odpadów. Ponadto podkreśliła, że M. O. posiada dokumenty pt. Certyfikat Eksportu Permanentnego (org. Certificate of permanent export V561), które umożliwiają rejestrację spornych pojazdów w Polsce i jej zamiarem było wprowadzenie ww. pojazdów do użytku, jednak strona nie dokonała rejestracji omawianych pojazdów z uwagi na fakt, że koszty naprawy przedmiotowych pojazdów przewyższają ich wartość rynkową. Pełnomocnik wyjaśniła, że sporne pojazdy nie wypełniają ustawowej definicji odpadu, zaś ww. stanowisko zostało potwierdzone decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2016 r., którą to decyzją organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04 w postaci 10 spośród spornych pojazdów sprowadzonych do Polski przez M. O.. Pełnomocnik podkreśliła też, że w uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż pojazdy, które posiadają certyfikaty V561 nie są odpadami.

Biorąc pod uwagę powyższe, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił się do pełnomocnika strony o przekazanie kopii dokumentów Certificate of Permanent Export V561 (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) wydanych do dnia [...] listopada 2015 r., tj. do dnia rozpoczęcia kontroli WIOŚ.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik strony poinformowała, że M. O. nie posiada certyfikatów wydanych dla spornych pojazdów w 2015 r.. Oświadczyła, że po otrzymaniu nowych, poprawionych certyfikatów, błędne certyfikaty zostały zutylizowane, bądź odesłane do podmiotu wystawiającego certyfikaty (strona nie pamięta).

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił pełnomocnika strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie. Ww. pismo zostało doręczone w dniu [...] lipca 2017 r., lecz strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Następnie, decyzją, z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na M. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą WIM M. O. w W., jako odbiorcę odpadów w postaci 38 sztuk uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 i art. 107 kpa oraz art. 32 ust. 1, art. 34 i art. 35 ust. 1-3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt. 35 lit. a oraz art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

W uzasadnieniu ww. decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przytoczył okoliczności ujawnienia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów w postaci 38 uszkodzonych pojazdów, przebieg postępowania w sprawie zagospodarowania ww. nielegalnie przywiezionych do Polski odpadów o kodzie 16 01 04, prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz przebieg prowadzonego przez siebie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Organ wyjaśnił, z jakich przyczyn ww. pojazdy stanowią odpady przemieszczone nielegalnie do M. O., który jest ich odbiorcą i wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Uzasadniając zaskarżoną decyzję ww. organ określił również, jakimi przesłankami kierował się przy określaniu wysokości kary.

Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i wniosła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości. Pełnomocnik strony wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ze względu na jego bezprzedmiotowość, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez ich zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, jako na odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04 w sytuacji, gdy nie można uznać go za odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, a sprowadzonych przez niego pojazdów nie można uznać za odpady;

- art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł przy niedostatecznym uwzględnieniu okoliczności łagodzących wymiar kary pieniężnej, podczas gdy w sprawie brak jest udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska spowodowanego przez przedmiotowe pojazdy, co mogłoby skutkować zagrożeniem dla ludzi i środowiska, a skarżący nie naruszył wcześniej żadnych przepisów w tym zakresie, zaś rodzaj i charakter pojazdów - uznanych przez organy za odpady - nie stanowi zagrożenia dla ludzi i środowiska.

Zarzucono również naruszenie następujących przepisów postępowania:

- art. 104 i art. 107 kpa, w związku z art. 2 ust. 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b iii Rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez wydanie przez organ decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w sytuacji, w której brak jest podstaw do uznania, by sprowadził on przedmiotowe pojazdy nielegalnie i aby pojazdy te można było zakwalifikować (w myśl obowiązujących przepisów) jako odpady;

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że sporne pojazdy były niezdatne do wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy po przeprowadzeniu drobnych napraw pojazdy mogły zostać wykorzystane zgodnie z ich pierwotny przeznaczeniem, jak również poprzez całkowite pominięcie w analizie zebranego materiału dowodowego wskazówek metodycznych w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów z dnia 3 kwietnia 2008 r., wydanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, co skutkowało błędnym zakwalifikowaniem spornych pojazdów jako odpady.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie i wypowiedzenia się co do tego materiału, lecz strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zgodności ustalonego stanu faktycznego z normami prawnymi obowiązującymi w tym zakresie i w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Organ podkreślił, że dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny, w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Co równie istotne, "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

Organ podniósł, że kwestia uznania za odpady 38 spośród 45 pojazdów sprowadzonych przez M. O. z terytorium W. B. do Polski została prawidłowo rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego od [...] lipca do [...] października 2015 r. wylicytował on na aukcjach internetowych i zakupił 45 pojazdów od C. [...] L. w W. B. w oparciu o faktury sprzedaży pojazdów powypadkowych (org. Salvage Vehicle invoice). Faktury te zostały wystawione na rzecz kontrolowanego podmiotu w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r.. Na wszystkich tych fakturach sprzedający – C. [...] L., umieścił adnotację "Sprzedaż pojazdów uszkodzonych: niniejszy pojazd jest sprzedawany w stanie, w jakim był w dniu oględzin, bez gwarancji co do jego zdatności do użytku". Przemieszczeniu omawianych 38 spośród 45 pojazdów nie towarzyszyły dowody rejestracyjne, jak również żadne inne dokumenty stwierdzające rejestrację spornych pojazdów.

Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 160 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. Powyższe zostało również podkreślone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podkreślono też, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że istotne są dokumenty "towarzyszące" pojazdowi w momencie jego sprowadzania, a których istnienie wskazuje na zaistnienie przesłanki pozbycia się, a późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżący nie dysponował w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu, a ponadto, że w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Z uwagi na powyższe, przekazane organowi przez pełnomocnika skarżącego dokumenty w postaci Certyfikatów Eksportu Permanentnego - "Certificate of permanent export" V561 dla 41 pojazdów (w tym dla wszystkich 38 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem), na okoliczność możliwości rejestracji spornych pojazdów w Polsce, pozostaje bez znaczenia dla stanu prawnego i faktycznego spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia. Sporne pojazdy zostały zakupione i sprowadzone z W. B. w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r., zaś omawiane dokumenty "Certificate of permanent export" V561, zostały wystawione przez Agencję ds. Rejestracji Kierowców i Pojazdów w W. B. w okresie od [...] lutego do [...] lipca 2016 r.. W związku z powyższym, w dacie międzynarodowego przemieszczenia spornych pojazdów, ich przemieszczeniu nie towarzyszyły ww. dokumenty, co uniemożliwiało użytkowanie tych pojazdów na drogach publicznych, jak również ich ewentualne zarejestrowanie po sprowadzeniu na terytorium RP, a więc użytkowanie tych pojazdów zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem.

Co równie istotne, zgodnie z adnotacjami na fakturach sprzedaży, omawiane pojazdy został sprzedane na rzecz M. O. w stanie uszkodzonym, jako pojazdy powypadkowe.

Powyższe okoliczności faktyczne zostały również potwierdzone przez samą stronę, która w Protokole z przesłuchania do Protokołu kontroli Nr [...], w dniu [...] grudnia 2015 r. wyjaśniła: "Ogółem do dnia [...] grudnia 2015 r. kupiłem 45 samochodów osobowych. 33 samochody sprzedałem do firmy L. Sp. z o.o., 2 samochody sprzedałem na U. (...), pozostałe 10 samochodów znajduje się na terenie przy ul. S. [...] w Z., który wynajmuję od dnia [...] lipca 2015 r.. Samochody są sprowadzane w różnym stanie technicznym, najczęściej pokolizyjne i wszystkie wymagają naprawy. Są to samochody kompletne (...). Wszystkie samochody sprowadzone z W. B. były przywiezione bezpośrednio na mój plac w Z. (...). W momencie sprzedaży, przekazałem L. Sp. z o.o. kopie faktur zakupu pojazdów w W. B. oraz 5 dowodów rejestracyjnych, które posiadałem (...). Faktura zakupu oraz faktury sprzedaży uprawniały L. do wystąpienia o dowody rejestracyjne po ich naprawie do właściwego organu w W. B., ale na chwilę obecną nie wiem, który to jest, ponieważ dotychczas nie naprawiłem samochodów".

Organ stwierdzić zatem, że stan prawny i faktyczny spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia nie pozwalał na użytkowanie tych pojazdów zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co zgodnie z orzecznictwem przekłada się wprost na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się" ww. pojazdów. 38 sztuk uszkodzonych pojazdów z W. B., z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych oraz uszkodzenia, stało się w danym miejscu i czasie nieprzydatnych dla ich dotychczasowego posiadacza w związku z brakiem możliwości użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Innymi słowy, użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest uzależniona od jego odpowiedniego stanu technicznego oraz możliwości użytkowania na drogach publicznych, których to warunków pojazdy będące przedmiotem niniejszego postępowania nie spełniały. Powyższe świadczy zatem o prawidłowym zakwalifikowaniu przez organ I instancji spornych pojazdów jako odpadów.

Ponadto na marginesie organ wskazał, że, pomimo wyjaśnień M. O., który w toku przesłuchania zeznał, że przywoził samochody z zamiarem ich naprawy i dalszej sprzedaży lub sprzedaży do naprawy i nie działał na zlecenie stacji demontażu w celu dostarczenia pojazdów do demontażu, stan faktyczny sprawy wskazuje, że 28 spośród 38 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem (a w sumie 33 pojazdy) zostały przez odwołującego sprzedane na rzecz stacji demontażu (Spółka L. w Z.), z adnotacją na fakturach sprzedaży "Odwrotne obciążenie, Pojazdy przeznaczone na złom". Sprzedaż ww. pojazdów przez M. O. na rzecz stacji demontażu następowała w okresie niecałego miesiąca od daty ich zakupu przez niego na terenie W. B.. W tym okresie odwołujący nie naprawił ww. pojazdów (patrz Protokół z przesłuchania do Protokołu kontroli Nr [...]), jak również nie uzyskał dla pojazdów, które nie posiadały dowodów rejestracyjnych, Certyfikatów Eksportu Permanentnego - "Certificate of permanent export" V561 (jak wykazano powyżej, omawiane dokumenty zostały wystawione na terenie W. B. od [...] lutego do [...] lipca 2016 r.). Powyższe okoliczności świadczą zatem o tym, że pojazdy objęte niniejszym postępowaniem w części, w której zostały sprzedane na rzecz L. Sp. z o.o., zostały przez odwołującego przeznaczone na złom.

Organ ponownie podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem NSA, dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istnieją w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu.

Z uwagi na powyższe, podnoszona okoliczność uzyskania przez M. O. w 2016 r. dokumentów w postaci Certyfikatów Eksportu Permanentnego - "Certificate of permanent export" V561 dla 41 pojazdów (w tym dla wszystkich 38 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem) - a więc nie tylko już po sprowadzeniu tych pojazdów przez odwołującego z W. B. na terytorium RP, ale również po przekazaniu przez niego części pojazdów do stacji demontażu L. Sp. z o.o., gdzie zostały zezłomowane - pozostaje bez wpływu na stan faktyczny i prawny spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia, który to stan świadczy bezsprzecznie o tym, że pojazdy te stanowiły wyłącznie odpady.

Wyżej opisany stan faktyczny sprawy świadczy zatem o tym, iż sporne pojazdy zostały sprzedane na rzecz M. O. bez dowodów rejestracyjnych, w stanie poważnie uszkodzonym, bez gwarancji co do ich zdatności do użytku. Sprzedający na terenie W. B. nie dokonał naprawy spornych pojazdów i nie uzyskał dla nich dokumentów umożliwiających rejestrację, a zatem sprzedając je miał świadomość, że w omawianym stanie faktycznym pojazdy te nie mogły być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co jak już wykazano powyżej, jest tożsame z wolą "pozbycia się".

Przemieszczeniu 38 omawianych pojazdów nie towarzyszyły dokumenty rejestracyjne lub dokumenty uprawniające do rejestracji, co wykluczało możliwość użytkowania tych pojazdów na drogach publicznych w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia. Z uwagi na powyższe, zakres uszkodzeń każdego ze spornych pojazdów pozostaje bez wpływu na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się" ww. pojazdów przez ich poprzedniego właściciela na rzecz odwołującego.

Ponadto organ zauważył, że w dacie kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, 33 z 45 przemieszczonych z W. B. pojazdów było już zdemontowanych przez Spółkę L., zaś 2 pojazdy zostały sprzedane przez odwołującego na U., w związku z czym ewentualne przeanalizowanie stanu technicznego możliwe byłoby jedynie w odniesieniu do 10 pojazdów, które w dacie ww. kontroli, znajdowały się na kontrolowanym terenie - tym niemniej, jak już wykazano powyżej, stan techniczny spornych pojazdów jest w niniejszej sprawie kwestią drugorzędną.

Organ wyjaśnił również, że przywołany przez pełnomocnika odwołującego dokument pt. "Wskazówki metodyczne z dnia 3 kwietnia 2008 r. z korektami pkt 2 z dnia 15 lipca 2008 r. oraz 21 marca 2013 r. ws. uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów", zgodnie z jego tytułem, stanowi wskazówki metodyczne i został wydany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Tym niemniej, nie wyczerpuje on jednak wszystkich możliwych przypadków, w których pojazd może stanowić transgranicznie przemieszczany odpad, a ponadto część przytoczonych wskazówek metodycznych (pkt 2), dotycząca procentowego ubytku wartości pojazdu uszkodzonego - jest już nieaktualna i nie była aktualna w dacie sprowadzenia pojazdów do kraju.

Na marginesie organ wskazał, że zgodnie z Wytycznymi Korespondentów Unijnych nr 9 do Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad m.in., gdy jest przeznaczony do demontażu i ponownego użycia części zamiennych lub do strzępienia/złomowania (pkt 8 ppkt c) ww. Wytycznych). Sporne pojazdy, zgodnie z oświadczeniem odwołującego, zostały transgranicznie przemieszczone w celu naprawy i odsprzedaży, tym niemniej stan faktyczny sprawy wskazuje, że omawiane pojazdy - w stanie uszkodzonym i bez dokumentów umożliwiających rejestrację - zostały przemieszczone z W. B. na terytorium Polski, a następnie większość z nich została przekazana do demontażu, co stanowi dodatkową przesłankę przemawiającą za "pozbyciem się" tej części spornych pojazdów, które zostały przez odwołującego przekazane do stacji demontażu, z adnotacją na fakturze "Pojazd przeznaczony na złom".

Organ wyjaśnił, że ww. Wytyczne Korespondentów nie są prawnie wiążące, ale biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88 należy wskazać, że w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z uwagi na ww. argumentację, organ uważa za uzasadnione kierowanie się w niniejszej sprawie m.in. wytycznymi zawartymi w ww. dokumencie, które przedstawiają w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Odnosząc się do argumentacji, zgodnie z którą sporne pojazdy były naprawialne i po przeglądzie technicznym mogły zostać zarejestrowane, jak również miały określoną wartość rynkową, zaś fakt zakupu ich z rynku wtórnego spowodował, że nie mogły być one objęte jakąkolwiek gwarancją, tym niemniej fakt ten nie świadczy o wyzbyciu się omawianych pojazdów jako odpadów, bowiem po naprawie i zarejestrowaniu, mogły one być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem - organ wyjaśnił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Zmiana sposobu użytkowania spornych pojazdów - w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia - pozostaje w niniejszej sprawie bezsporna, z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych. Należy wyjaśnić, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale też przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. Tym samym odpady mogą i podlegają obrotowi gospodarczemu, co pozostaje jednak bez wpływu na ich status, zaś rozpatrując stan techniczny danego pojazdu, organ może zakwalifikować jako odpad nie tylko pojazd nienadający się do naprawienia (niemożność techniczna lub technologiczna albo nieopłacalność ekonomiczna, stan określany jako "szkoda całkowita"). Ewentualna naprawa i rejestracja pojazdu (która, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika odwołującego, byłaby możliwa z uzyskanymi w [...] r. przez M. O. dokumentami Certyfikatów Eksportu Permanentnego - "Certificate of permanent export" V561), nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu, bowiem w judykaturze utrwalony jest pogląd, że okoliczność, iż pojazd będzie mógł być poddany remontowi, nie wyklucza go spod kategorii odpadu. Zgodnie z ogólnymi wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości UE, zawartymi w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05, odnośnie interpretacji pojęcia odpadów, musi być ono interpretowane "w sposób szeroki", celem zapewnienia przez UE "wysokiego poziomu" ochrony środowiska, ponadto uwzględniona musi zostać "zasada prewencji i przezorności". Zasady te z kolei nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich działań, które mają na celu "zapobieżenie zdarzeniom mogącym (wystarczy sama możliwość) negatywnie oddziaływać na środowisko". Organ administracji powinien zatem w swoich działaniach wykazać się wysokim stopniem przewidywalności, ale i zapobiegawczości.

Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wymierzenie kary pieniężnej następuje wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki - doszło do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to było nielegalne, tj. bez uprzedniego zgłoszenia. Z analizy zaskarżonej decyzji wynika, że na podstawie zgromadzonych dowodów organ I instancji wyczerpująco wykazał, że 38 spornych pojazdów, z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych oraz uszkodzenia, stało się w danym miejscu i czasie nieprzydatnych dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym, sporne pojazdy stanowiły odpady przemieszczone nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią faktur wystawionych przez C. [...] L. w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r. - był M. O..

Organ wyjaśnił również, że z uwierzytelnionego tłumaczenia Certyfikatów V561, nie wynika (wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony), że pojazdy objęte niniejszym postępowaniem nadawały się do dalszej eksploatacji w dniu ich zakupu przez odwołującego. W omawianych dokumentach wskazana została jedynie data, w której ostatni posiadacz pojazdów – M. O. - nabył oraz wywiózł ww. pojazdy poza terytorium W. B.. Ponownie podkreślono, że omawiane Certyfikaty V561 istotnie umożliwiały rejestrację spornych pojazdów, ale dopiero w dacie ich fizycznego wydania przez właściwy organ w W. B., co - jak już wyjaśniono powyżej - miało miejsce po dacie międzynarodowego przemieszczenia ww. pojazdów, co więcej - w większości przypadków już po dacie ich przekazania do stacji demontażu.

W odpowiedzi na zarzut odnośnie odmiennych stanów faktycznych w przywołanych przez organ I instancji orzeczeniach, organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji trafnie powołał się na wszystkie przytoczone w zaskarżonej decyzji judykaty, co zostało wyczerpująco wyjaśnione zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w treści decyzji organu II instancji.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny w sprawie, dokonał oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśnił, z jakich przyczyn sporne pojazdy stanowiły nielegalnie przemieszczone odpady.

Auta te były kompletne w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia, a więc zawierały m.in. silnik i akumulator. Rodzaj i charakter omawianych odpadów w postaci 38 sztuk uszkodzonych pojazdów, tj. odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04, pozostaje bezsprzeczny z uwagi na:

- zeznanie samego odwołującego, który w Protokole przesłuchania do Protokołu kontroli Nr [...] oświadczył, że sprowadzał samochody kompletne;

- oględziny 10 z 38 spornych pojazdów, które znajdowały się w toku ww. kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na placu przy ul. S. [...] w Z. - zgodnie z Protokołem kontroli Nr [...] omawiane pojazdy posiadały elementy niebezpieczne, m.in. w postaci silników z płynami eksploatacyjnymi i akumulatorów;

- "Zaświadczenia o demontażu pojazdów", wydane dla pozostałych 28 spornych pojazdów, przekazanych przez odwołującego do stacji demontażu Spółki L., gdzie przedsiębiorca prowadzący stację demontażu, przyjmując pojazd wycofany z eksploatacji, który jest kompletny, obowiązany jest m.in. do wydania zaświadczenia o demontażu pojazdów.

Z tej przyczyny należało stwierdzić, że sporne pojazdy, jako odpady, posiadały właściwości niebezpieczne, zatem zostały prawidłowo zaklasyfikowane przez organ I instancji pod kodem 16 01 04 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923). Organ zaznaczył, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykazał, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. Rozporządzenia, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA;

- mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Odpady w postaci spornych pojazdów nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV, ani IVA i z tej przyczyny ich międzynarodowe przemieszczenie wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów.

Przywołując treść art. 2 pkt 35 lit. a ww. Rozporządzenia, w myśl którego przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, przemieszczenie odpadów w postaci spornych pojazdów z terytorium W. B. na terytorium Polski, nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, iż wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł. W związku z faktem, iż 38 sztuk uszkodzonych pojazdów, zostało zakwalifikowanych przez [...] Inspektora Ochrony Środowiska jako odpady w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ww. organ był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na ich odbiorcę. Według art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Ponadto domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje, że w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r. M. O. wylicytował na aukcjach internetowych, zakupił i sprowadził na wynajmowany przez siebie teren 45 pojazdów od C. [...] L. w W. B., w oparciu o faktury sprzedaży pojazdów, a zatem jest on odbiorcą odpadów w postaci 38 spośród 45 ww. pojazdów. Ww. faktury zostały wystawione na rzecz kontrolowanego podmiotu w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r..

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska słusznie uznał M. O. za odbiorcę odpadów w postaci 38 spornych pojazdów i nałożył na niego karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Jak wynika z treści ww. art. 32 ust. 1 ww. ustawy, karę pieniężną nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł. Według art. 34 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i art. 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i Rozporządzenia nr 1013/2006.

Ustalając wysokość omawianej kary, należało zatem zastosować kryteria określone w ww. art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, tj. uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i Rozporządzenia Nr 1013/2006.

Z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że nakładając karę pieniężną, jako główne kryterium organ wskazał rodzaj i charakter przemieszczonych odpadów - odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04 w postaci uszkodzonych pojazdów zawierających elementy i substancje niebezpieczne - oraz wziął pod uwagę ilość ww. odpadów - 38 ich sztuk. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że z uwagi na brak udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska oraz niestwierdzenie wcześniejszych naruszeń przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów, wysokość nałożonej na odwołującego kary pieniężnej nie uległa podwyższeniu w oparciu o ww. przesłankę.

Z uwagi na powyższe uzasadnienie, zdaniem organu II instancji, przyjęta wysokość kary w kwocie [...] zł jest adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń, bowiem biorąc pod uwagę wyżej przytoczone okoliczności oraz fakt, że wysokość kary, nakładanej nawet przy przemieszczeniu 1 sztuki pojazdu będącego odpadem, wynosi 50.000 zł, należało stwierdzić, iż wysokość kary ustalona przez organ I instancji w wysokości [...] zł w odniesieniu do odpadów w ilości 38 sztuk uszkodzonych pojazdów, stanowiących odpady niebezpieczne, została odpowiednio wyważona.

W okolicznościach niniejszej sprawy, to znaczna ilość sprowadzonych odpadów w postaci 38 sztuk uszkodzonych pojazdów bez dowodów rejestracyjnych, musiała mieć decydujące znaczenie dla wysokości nałożonej kary pieniężnej, a z uwagi na możliwość nałożenia przez organ I instancji kary pieniężnej w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł, należało uznać, że kara pieniężna w wysokości [...] zł za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie 38 sztuk odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów, nie jest niewspółmierna do skali naruszenia skoro, jak wykazano powyżej, za przemieszczenie już 1 sztuki odpadu w postaci pojazdu, nakładana jest kara w minimalnej ustawowej wysokości, tj. 50.000 zł.

Ponadto, jak już wykazano powyżej, przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów należy również wziąć pod uwagę rodzaj i charakter sprowadzonych odpadów - sprowadzone przez M. O. uszkodzone pojazdy to odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Rodzaj i charakter sprowadzonych odpadów, w powiązaniu z ich znaczną ilością, przekłada się zaś bezpośrednio na możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady bowiem, zgodnie z logiką, znacznie większe zagrożenie dla ludzi i środowiska stwarzają 38 sztuki odpadów niebezpiecznych, niż 1 odpad pozbawiony właściwości niebezpiecznych. Organ I instancji wskazał wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ww. odpady nie stwarzały, w ustalonym stanie faktycznym, zagrożenia dla ludzi i środowiska, ale w ocenie organu odwoławczego, przy ustalaniu wymiaru nakładanej kary pieniężnej, wynikającej z przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, należało wziąć pod uwagę również potencjalne zagrożenie dla ludzi i środowiska, jakie te odpady mogły stwarzać w trakcie ich nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia oraz już po nim. Powyższe okoliczności przemawiały zatem, w ocenie organu odwoławczego, na niekorzyść odwołującego i dodatkowo uzasadniały wymiar nałożonej na niego kary pieniężnej, wynikającej z ww. art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Można zgodzić się ze stroną, że brak stwierdzonych wcześniejszych naruszeń przepisów Rozporządzenia nr 1013/2006, przemawia na jej korzyść, jednak biorąc pod uwagę całokształt okoliczności nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia 38 sztuk odpadów niebezpiecznych przez M. O., należało uznać, że nałożona na niego kara pieniężna w wysokości [...] zł jest adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń.

Należy wyjaśnić, że jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem, zaś kary pieniężne nakładane w związku z naruszeniem przepisów tej ustawy są nakładane obligatoryjnie przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Wymaga podkreślenia, że fakt dokonania nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu wiąże się zatem obligatoryjnie z nałożeniem na odbiorcę/wysyłającego taki odpad - kary pieniężnej, zaś omawiane kary pieniężne mają za zadanie przede wszystkim zniechęcić potencjalnych odbiorców/wysyłających do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, który wyraża się m.in. w ochronie środowiska. Odwołujący kilkukrotnie, na przestrzeni kilku miesięcy, sprowadził na terytorium RP odpady niebezpieczne w postaci uszkodzonych pojazdów, nie podlegających rejestracji w dacie ich przywozu. Opisane działanie, jak oświadczył sam odwołujący, miało na celu uzyskanie dochodu, a więc, biorąc pod uwagę ww. funkcję przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wymiar nałożonej na odwołującego kary pieniężnej, jest tym bardziej uzasadniony.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, stan faktyczny przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje, iż z uwagi na wskazany powyżej status 38 spornych pojazdów, jako odpadów o kodzie 16 01 04, w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia, który został wyczerpująco uzasadniony w zaskarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo zastosował ww. przepisy i w drodze zaskarżonej decyzji nałożył na M. O. karę pieniężną w wysokości [...] zł, jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie z W. B. do Polski, tj. bez dokonania zgłoszenia.

Organ podkreślił, że odwołujący działał umyślnie dokonując zakupu ww. uszkodzonych pojazdów stanowiących odpady i sprowadzając je z W. B. na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na wszystkich fakturach sprzedający – C. [...] L., umieścił następującą adnotację - "Sprzedaż pojazdów uszkodzonych: niniejszy pojazd jest sprzedawany w stanie, w jakim był w dniu oględzin, bez gwarancji co do jego zdatności do użytku". Co więcej, w toku przesłuchania do Protokołu kontroli Nr [...] M. O. zeznał, że sam wybierał samochody wystawiane na aukcjach i je licytował, samochody były sprowadzane w różnym stanie technicznym, najczęściej pokolizyjne i wszystkie wymagały naprawy. Tym samym należało stwierdzić, że miał on świadomość, że sprowadza do Polski uszkodzone pojazdy i był świadomy, że pojazdy te sprowadzane są bez dokumentów.

W ocenie organu odwoławczego brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzenia postępowania I instancji w całości albo w części, w trybie art. 138 §1 pkt 2 kpa.

Art. 138 §1 pkt 1 kpa wskazuje, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję i wobec powyższego Generalny Inspektor Ochrony Środowiska orzekł, jak w sentencji decyzji.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., M. O., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył ją w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało, że interes prawny skarżącego doznał uszczerbku, w szczególności:

1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i interesu skarżącego, pominięcie obowiązku zebrania w sprawie materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, brak wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł - co w sposób rażący naruszyło interes skarżącego oraz naruszyło zaufanie do organu administracji, a także poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez:

- przyjęcie, że przedmiotowe pojazdy były niezdatne do ich wykorzystania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy po przeprowadzeniu drobnych napraw pojazdy mogły zostać wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem,

- zaniechanie dokonania szczegółowej analizy stanu technicznego każdego z pojazdów, co doprowadziło do wydania generalnej i całościowej kwalifikacji przedmiotowych pojazdów, jako odpadów,

- niezastosowanie "Wskazówek metodycznych w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów", wydanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dnia 3 kwietnia 2008 r., co skutkowało błędnym zakwalifikowaniem pojazdów, objętych postępowaniem, jako odpadów.

2. art. 104 i art. 107 kpa w związku z art. 2 ust. 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b. iii Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE. L Nr 190, str. 1), poprzez wydanie przez organ decyzji nakładającej na odwołującego się karę pieniężną w sytuacji, w której brak jest podstaw do uznania, by sprowadził on przedmiotowe pojazdy nielegalnie i aby pojazdy te można było zakwalifikować w myśl obowiązujących przepisów prawa, jako odpady.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez ich zastosowanie i nałożenie na odwołującego kary pieniężnej, jako na odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04, w sytuacji gdy nie można uznać go za "odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie", a sprowadzonych przez niego pojazdów nie można uznać za "odpady";

2. art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nałożeniem na odwołującego kary pieniężnej w wysokości aż [...] zł przy niedostatecznym uwzględnieniu okoliczności łagodzących wymiar kary pieniężnej, podczas gdy brak jest w sprawie udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska spowodowanego przez przedmiotowe pojazdy, co mogłoby skutkować zagrożeniem dla ludzi i środowiska, odwołujący wcześniej nie naruszył żadnych przepisów w tym zakresie, a rodzaj i charakter pojazdów - uznanych przez organ za odpady - nie stanowi zagrożenia dla ludzi i środowiska, ponieważ podczas oględzin organ nie stwierdził śladów wycieków olejów i innych płynów eksploatacyjnych z tych pojazdów;

3. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w zw. z przepisami ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez błędną interpretację i nieuzasadnione przyjęcie, iż sprowadzone przez odwołującego pojazdy stanowiły odpady w rozumieniu ww. przepisów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz.2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Podnieść w tym miejscu należy, że Sąd w całości podzielił ustalenia organów obu instancji i wyrażoną przez nie ocenę prawną stanu faktycznego.

Przede wszystkim skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odnośnie zakwalifikowania sprowadzonych przez niego pojazdów jako odpadów.

Zgodnie z definicją "odpadu" zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 922 ze zm.), przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W judykaturze wskazuje się (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13), że dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2018 r. poz. 296) oraz Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny, w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. W orzecznictwie wskazuje się też (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2132/11, LEX nr 1340195), iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. W świetle powyższego wskazanie w niniejszej sprawie, iż wobec pojazdów objętych postępowaniem istniała możliwość ich naprawy i dopuszczenia do ruchu - pozostaje bez wpływu na status przedmiotów postępowania.

W ocenie Sądu, kwestia uznania za odpady 38 spośród 45 pojazdów, sprowadzonych przez skarżącego z terytorium W. B. do Polski, została prawidłowo rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, od [...] lipca do [...] października 2015 r. M. O. wylicytował na aukcjach internetowych i zakupił 45 pojazdów od C. [...] L. w W. B., w oparciu o faktury sprzedaży pojazdów powypadkowych. Faktury te zostały wystawione na rzecz nabywcy w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r., a na wszystkich nich sprzedający umieścił adnotację "Sprzedaż pojazdów uszkodzonych: niniejszy pojazd jest sprzedawany w stanie, w jakim był w dniu oględzin, bez gwarancji co do jego zdatności do użytku". Przemieszczeniu omawianych 38 spośród 45 pojazdów nie towarzyszyły dowody rejestracyjne, jak również żadne inne dokumenty stwierdzające ich rejestrację. Przekazane organowi przez skarżącego dokumenty w postaci Certyfikatów Eksportu Permanentnego - "Certificate of permanent export" V561 dla 41 pojazdów (w tym dla wszystkich 38 pojazdów objętych postępowaniem), na okoliczność możliwości ich rejestracji w Polsce, pozostaje bez znaczenia dla stanu prawnego i faktycznego spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia. Dokumenty te zostały wydane w okresie późniejszym niż nabycie i międzynarodowe przemieszczenie pojazdów, w związku z czym międzynarodowemu przemieszczeniu spornych pojazdów dokumenty te nie towarzyszyły, co uniemożliwiało użytkowanie tych pojazdów na drogach publicznych, jak również ich ewentualne zarejestrowanie po sprowadzeniu na terytorium RP, a więc użytkowanie ich zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z powyższym błędne jest stanowisko skarżącego wskazujące, iż pojazdy objęte postępowaniem mogły być wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem w dacie ich sprowadzenia, gdyż nie były zdemontowane i nie posiadały ubytków.

Zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. Podzielić więc należy stanowisko, że przy ocenie zdatności pojazdu do poruszania się po drogach istotne znaczenie ma ocena, czy pojazd spełnia warunki pozwalające go zarejestrować, określone w powołanej ustawie Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy.

Podkreślić należy, że istotne są dokumenty "towarzyszące" pojazdowi w momencie jego sprowadzania, a których istnienie wskazuje na zaistnienie przesłanki pozbycia się, zaś późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżący nie dysponował w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu na dokonaną ocenę i kwalifikację pojazdów jako odpadów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1466/10, LEX nr 758805).

Z kolei w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2793/12, LEX nr 2005847).

W zaskarżonej decyzji prawidłowo wykazano, iż międzynarodowemu przemieszczeniu spornych pojazdów nie towarzyszyły ich dokumenty rejestracyjne, co uniemożliwiało użytkowanie ww. pojazdów na drogach publicznych, jak również ich ewentualne zarejestrowanie po sprowadzeniu na terytorium RP, a więc użytkowanie tych pojazdów zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem.

Co równie istotne, zgodnie z adnotacjami na fakturach sprzedaży, omawiane pojazdy zostały sprzedane skarżącemu w stanie uszkodzonym, jako pojazdy powypadkowe.

Powyższe okoliczności faktyczne, jak zostało to już wyżej wskazane, zostały również potwierdzone przez samą stronę.

Słusznie przyjęły organy, że stan prawny i faktyczny spornych pojazdów w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia nie pozwalał na ich użytkowanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się wprost na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się" ww. pojazdów. Z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych oraz uszkodzenia, stały się one w danym miejscu i czasie nieprzydatne dla ich dotychczasowego posiadacza, w związku z brakiem możliwości użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Podzielić należy stanowisko organu, że użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest uzależniona od jego odpowiedniego stanu technicznego oraz możliwości użytkowania na drogach publicznych, których to warunków pojazdy będące przedmiotem niniejszego postępowania nie spełniały. Świadczy to zatem o prawidłowym zakwalifikowaniu przez organy spornych pojazdów jako odpadów.

Nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, iż nabył on pojazdy celem ich naprawy i dalszej odsprzedaży, jako pojazdy zdatne do użytkowania. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że 28 spośród 38 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem (a w sumie 33 pojazdy) zostały przez niego sprzedane na rzecz stacji demontażu z adnotacjami na fakturach sprzedaży: "Odwrotne obciążenie" "Pojazdy przeznaczone na złom". Sprzedaż ta nastąpiła w okresie niecałego miesiąca od daty zakupu spornych pojazdów na terenie W. B.. W tym okresie skarżący nie naprawił ww. pojazdów, jak również nie uzyskał dla tych z nich, które nie posiadały dowodów rejestracyjnych, dokumentów "Certificate of permanent export" V561 (zostały one wystawione na terenie [...] dopiero w okresie od 9 lutego do 4 lipca 2016 r.). Powyższe okoliczności świadczą zatem o tym, że pojazdy objęte niniejszym postępowaniem, w części, w której zostały sprzedane na rzecz L. Sp. z o.o., zostały przez stronę przeznaczone na złom.

Należy również wyjaśnić, że jak wyjaśnił organ - przywołany przez skarżącego dokument pt. "Wskazówki metodyczne z dnia 3 kwietnia 2008 r. z korektami pkt. 2 z dnia 15 lipca 2008 r. oraz 21 marca 2013 r. ws. uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów", zgodnie z jego tytułem, stanowi wskazówki metodyczne i został wydany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Tym niemniej, nie wyczerpuje on jednak wszystkich możliwych przypadków, w których pojazd może stanowić transgranicznie przemieszczany odpad, a ponadto część przytoczonych przez skarżącego wskazówek metodycznych (pkt. 2), dotycząca procentowego ubytku wartości pojazdu uszkodzonego - jest już nieaktualna i nie była aktualna w dacie sprowadzenia pojazdów do kraju.

Słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z Wytycznymi Korespondentów Unijnych nr 9 do Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad m.in., gdy jest przeznaczony do demontażu i ponownego użycia części zamiennych lub do strzępienia/złomowania (pkt 8 ppkt c Wytycznych). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego sporne pojazdy zostały transgranicznie przemieszczone w celu naprawy i odsprzedaży, tym niemniej stan faktyczny sprawy wskazuje, że omawiane pojazdy - w stanie uszkodzonym i bez dokumentów umożliwiających rejestrację - zostały przemieszczone z W. B. na terytorium Polski, a następnie większość z nich została przekazana do demontażu, co stanowi dodatkową przesłankę przemawiającą za "pozbyciem się" tych pojazdów, które zostały przez skarżącego przekazane do stacji demontażu, z adnotacją na fakturach "Pojazd przeznaczony na złom".

Wprawdzie powołane wyżej Wytyczne Korespondentów (http://www.gios.gov.pl/zalaczniki/artykuly/wytyczne_korenspondentow.pdf) nie są prawnie wiążące, ale biorąc pod uwagę wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88 należy wskazać, że w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Z uwagi na powyższe, słusznie organ kierował się w niniejszej sprawie m.in. wytycznymi zawartymi w ww. dokumencie, które przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wymierzenie kary pieniężnej następuje wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki - doszło do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to było nielegalne, tj. bez uprzedniego zgłoszenia. Analiza zaskarżonej decyzji wykazała, że organ I instancji na podstawie zgromadzonych dowodów wyczerpująco wykazał, że 38 spornych pojazdów, z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych oraz uszkodzenia, stało się w danym miejscu i czasie nieprzydatnym dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym stanowiły one odpady przemieszczone nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną oraz domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Zgodnie z treścią faktur wystawionych przez C. [...] L. w okresie od [...] lipca do [...] października 2015 r., M. O. jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie ww. art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obligował wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, kary pieniężnej w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł.

Ustalając wysokość kary organy zastosowały kryteria określone w art. 34 ww. ustawy, a jako główne kryterium wskazano rodzaj i charakter przemieszczonych odpadów (odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04 w postaci uszkodzonych pojazdów zawierających elementy i substancje niebezpieczne) oraz wzięto pod uwagę ilość tych odpadów, tj. 38 sztuk. Ponadto organy wyjaśniły, że z uwagi na brak udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska oraz niestwierdzenie wcześniejszych naruszeń przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów, wysokość nałożonej na skarżącego kary pieniężnej nie uległa podwyższeniu w oparciu o ww. przesłanki.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego znaczącego zawyżenia wysokości kary podzielić należy stanowisko organu II instancji, iż wysokość kary w kwocie [...] zł jest adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń. Wzięto bowiem pod uwagę wyżej przytoczone okoliczności oraz fakt, że wysokość kary, nakładanej nawet przy przemieszczeniu 1 sztuki pojazdu będącego odpadem, wynosi 50.000 zł. Należy stwierdzić, iż wysokość kary ustalona na kwotę [...] zł w odniesieniu do odpadów w ilości 38 szt. uszkodzonych pojazdów, stanowiących odpady niebezpieczne, została odpowiednio wyważona.

Brak stwierdzonych wcześniejszych naruszeń przepisów Rozporządzenia nr 1013/2006 przemawia na korzyść skarżącego, jednak biorąc pod uwagę całokształt okoliczności nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia aż 38 sztuk odpadów niebezpiecznych należy uznać, że nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości [...] zł jest adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń.

Na marginesie zauważyć jedynie należy, że nawet przy przyjęciu, że odpadami były 33 pojazdy, które bezsprzecznie zostały przekazane przez skarżącego do stacji demontażu, to zdaniem Sądu ich znaczna liczba i tak uzasadniałaby wymierzenie kary w wysokości [...] zł.

Zasadnie organ wskazał, że jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem, zaś kary pieniężne nakładane w związku z naruszeniem przepisów tej ustawy, są nakładane obligatoryjnie przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Kary te mają za zadanie przede wszystkim zniechęcić potencjalnych odbiorców i wysyłających do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, który wyraża się m.in. w ochronie środowiska.

W ocenie Sądu, organ trafnie powołał wszystkie przytoczone w zaskarżonej decyzji orzeczenia, co zostało wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

Brak jest też podstaw do postawienia zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 2, art. 80 i art. 107 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazane przepisy prawa nie zostały naruszone w przedmiotowej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, dokonały oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśniły z jakich przyczyn sporne pojazdy stanowiły nielegalnie przemieszczone odpady niebezpieczne, których skarżący był odbiorcą.

W okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiły wszystkie przesłanki wskazane w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co w pełni uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, a jej wysokość odpowiada kryteriom określonym w art. 34 tej ustawy. Dlatego też zaskarżona decyzja odpowiada prawu, stąd skarga podlegała oddaleniu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy ppsa, należało orzec jak w sentencji.