IV SA/Wa 2511/20

Dnia 23 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...], Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...]września 2020 r., nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 148 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia D.P. (dalej: żaląca, skarżąca) reprezentowanej przez adw. K.F. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: organ I instancji) z [...] kwietnia 2019 r. Nr [...]w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. SKO w [...] w postanowieniu z [...] września 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Zaskarżona postanowienie zostało wydana w następującym stanie sprawy.

W postanowieniu z [...] kwietnia 2019 r. Kierownik Referatu ds. Inwestycji, Gospodarki Komunalnej i Gospodarki Gruntami, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] odmówił skarżącej wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa nowego przebiegu obwodnicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...]– [...]" zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...]z [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzją zmieniającą z [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji w sposób szczegółowy opisał przebieg postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sadu Administracyjnego. Przedstawił również podjęte w jego toku czynności wyjaśniające.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumenty włączone do akt niniejszej sprawy i wyjaśnienia strony oraz świadka, organ nie dał wiary wnioskodawczyni, że o istnieniu decyzji środowiskowej dowiedziała się w dniach [...] lub [...] lutego 2015 r., nie potrafiąc wskazać konkretnej daty.

Biorąc pod uwagę, że termin wskazany przez wnioskodawczynię [...] lub [...] lutego 2015 r. to odpowiednio sobota i niedziela, przy czym zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez Starostę [...] zostało wdane [...] lutego 2015 r., tj. w piątek, a zamieszczone na stronie internetowej [...] lutego 2015 r., tj. w poniedziałek zgodnie z wydrukiem strony BIP Starostwa [...] Zdaniem organu I instancji, wnioskodawczyni dowiedziała się o istnieniu decyzji środowiskowej w terminie wskazanym do protokołu w dniu [...] kwietnia 2015 r. tj. w styczniu 2015 r. Jedyną styczniową datą wskazaną przez D.P. jest [...] stycznia 2015 r., jest to termin, w którym wnioskodawczyni otrzymała pismo [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...](dalej: [...]ZDW) i przekazała je pełnomocnikowi i wobec powyższego tę datę zdaniem organu I instancji, należy przyjąć jako datę podjęcia informacji o istnieniu decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia zwanego "obwodnicą [...]".

Zażalenie w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. na to postanowienie złożyła D.P. reprezentowana przez adw. K.F. Zaskarżyła postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie: 1) art. 80 k.p.a. przez dowolną i nielogiczną ocenę, że skarżąca o istnieniu decyzji środowiskowej z [...] kwietnia 2011 r. dowiedziała się z pisma [...]ZDW, otrzymanego w dniu [...] stycznia 2015 r., podczas gdy jednocześnie w zaskarżonej decyzji organ podaje, że w przypadku tego pisma informacja nie dotyczy wprost wydanej w 2011 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jedynie konieczności uzyskania ponownych uzgodnień; 2) art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez dowolne ustalenie daty pozyskania przez skarżącą wiedzy o decyzji środowiskowej z [...] kwietnia 2011 r. wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na dzień [...] stycznia 2015 r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw dla przyjęcia, by skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji z taką właśnie datą, a wskazane tej konkretnej daty stanowi przekroczenie swobody oceny organu; 3) art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez brak zweryfikowania daty doręczenia skarżącej pisma z informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...]ZDW, na które skarżąca wskazała w wyjaśnieniach z [...] lutego 2019 r., powołując się, że wiedzę o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powzięła po wizycie w Starostwie na skutek rzeczonego zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podała, że kwestionuje zasadność ustaleń organu w zakresie wskazania daty [...] stycznia 2015 r., jako daty podjęcia informacji o istnieniu decyzji środowiskowej z [...] kwietnia 2011 r., wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] Zdaniem żalącej, nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że skoro o istnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dowiedziała się w terminie wskazanym do protokołu w dniu [...] marca 2015 r., tj. w styczniu 2015 r., a jedyną styczniową datą podaną przez skarżącą jest [...] stycznia 2015 r. i jest to termin, w którym otrzymała ona pismo z [...]ZDW i przekazała je pełnomocnikowi, to wobec tego tę datę należy przyjąć jako datę podjęcia informacji o istnieniu decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia zwanego "obwodnicą [...]". Podana data przybrana została w sposób zupełnie dowolny.

SKO w [...] w postanowieniu z [...] lipca 2019 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) w wyroku z 30 stycznia 2020 r. po rozpoznaniu skargi D.P. na postanowienie SKO w [...] z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie. Wyrok WSA w Warszawie jest prawomocny od dnia [...] maja 2020 r.

SKO w [...] w uzasadnieniu postanowienia z [...] września 2020 r. wskazało, że stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - związane jest treścią wyroku WSA w Warszawie z 30 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 2242/19. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalił czy przyjęta przez organ I instancji data dowiedzenia się o decyzji przez skarżącą jest prawidłowa, jeżeli oceni inaczej, to wówczas winien określić jaka jest prawidłowa data dowiedzenia się przez skarżącą o decyzji środowiskowej, przedstawiając argumentację znajdującą oparcie w materiale dowodowym przemawiającą za takim ustaleniem. Następnie winien ocenić, czy został dochowany miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

SKO w [...] przypomniało, że D.P. wnioskiem z [...] marca 2015 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego przebiegu obwodnicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...]-[...] Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. argumentując, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a przedsięwzięcie będące przedmiotem decyzji środowiskowej zlokalizowane jest na jej działkach [...], [...], [...], [...] w sąsiedztwie działki [...], zaś o wydaniu decyzji środowiskowej dowiedziała się w toku postępowania prowadzonego przez Starostę [...]w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Braku winy żaląca upatruje w tym, że nie została listownie powiadomiona przez organ, że jest stroną w toczącym się postępowaniu, a następnie o wydanej decyzji.

Zdaniem SKO w [...] żaląca nie dochowała jednak ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Żaląca podczas wyjaśnień złożonych do protokołu w dniu [...] kwietnia 2015 r. podała bowiem, że o decyzji środowiskowej dowiedziała się w styczniu 2015 r. od kolegi. Z kolei w dniu [...] stycznia 2015 r. żaląca otrzymała (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) pismo Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z [...] stycznia 2015 r. znak: [...] będące odpowiedzią na pismo Mieszkańców miasta [...] z [...] grudnia 2014 r. w sprawie zmiany przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] i przesunięciu jej poza granice miasta. W piśmie tym wskazano, iż nie jest możliwe wprowadzenie oczekiwanych przez Mieszkańców miasta [...]zmian do dokumentacji projektowej z uwagi na już poniesione koszty związane z wykonaniem dokumentacji projektowej oraz koniecznością uzyskania ponownych uzgodnień, w tym ponownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Według SKO w [...] z pisma tego wynika, że decyzja środowiskowa została już wydana dla tej inwestycji. SKO w [...]wskazało również, że informację o wydaniu w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez Burmistrza Miasta [...] decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji zawiera także pismo p.o. Dyrektora [...]Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]z [...] listopada 2014 r. znak: [...] skierowane do pełnomocnika żalącej - adw. K.F., stanowiące odpowiedź na wniosek z [...] października 2014 r. złożony w imieniu żalącej w sprawie zmiany rozwiązań projektowych drogi wojewódzkiej nr [...] (obwodnicy m. [...]). Żaląca - jak wynika z protokołu z [...] lutego 2019 r. - była w kontakcie z pełnomocnikiem, bowiem przekazała pełnomocnikowi pismo [...]Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]z [...] stycznia 2015 r., które otrzymała w dniu [...] stycznia 2015 r. W trakcie wyjaśnień złożonych w dniu [...] lutego 2019 r. żaląca podała również, że o decyzji środowiskowej dowiedziała się w dniu [...] lub [...] lutego 2015 r., kiedy dostała pismo ze Starostwa Powiatowego w [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Wyjaśniła, że po otrzymaniu tego pisma pojechała do Starostwa i wniosła uwagi do prywatnej melioracji znajdującej się na terenie jej gospodarstwa i wówczas dowiedziała się od pracowników Starostwa, że była już wydana decyzja środowiskowa. Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] zawiadomił i podał do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W ocenie SKO w [...] całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że żaląca dowiedziała się o decyzji środowiskowej w styczniu 2015 r., jak podała podczas wyjaśnień złożonych w dniu [...] kwietnia 2015 r., a nie w toku postępowania prowadzonego przez Starostę [...] dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, jak wskazała we wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie organ I instancji uznał, że o decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego przebiegu obwodnicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] - [...]żaląca dowiedziała się w dniu [...] stycznia 2015 r., gdy otrzymała pismo z [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] i przekazała je pełnomocnikowi celem nadania biegu sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to bowiem jedyny wiarygodny punkt odniesienia do twierdzenia żalącej, że o wydaniu decyzji środowiskowej dowiedziała się w styczniu 2015 r. Według SKO w [...] - mimo odmiennego przekonania pełnomocnika żalącej - ocena dokonana przez organ I instancji nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. W ocenie organu odwoławczego, słusznie organ I instancji dał wiarę wcześniejszym wyjaśnieniom żalącej, w toku których przyznała, że o wydaniu decyzji środowiskowej dowiedziała się w styczniu 2015 r. Zdaniem SKO w [...], przyjąć bowiem należy, że żaląca lepiej pamięta te okoliczności, które miały miejsce w stosunkowo niedługim czasie od zaistnienia opisywanego zdarzenia, zaś upływ czasu wpłynął na zmianę zeznań. Dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od oczekiwań strony nie może być więc automatycznie utożsamiane z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Zasadnie organ I instancji uznał za niewiarygodne twierdzenie żalącej, że o decyzji środowiskowej dowiedziała się w dniu [...] lub [...] lutego 2015 r., gdy otrzymała pismo ze Starostwa Powiatowego w [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, po otrzymaniu którego pojechała do Starostwa i wniosła uwagi do prywatnej melioracji znajdującej się na terenie jej gospodarstwa i wówczas dowiedziała się od pracowników Starostwa, że była już wydana decyzja środowiskowa. Żaląca nie mogła bowiem udać się do Starostwa Powiatowego w [...] ani w dniu [...] lutego 2015 r., ani w dniu [...] lutego 2015 r. i dowiedzieć o decyzji środowiskowej, ponieważ w 2015 r. dni [...] lutego i [...] lutego 2015 r. wypadały odpowiednio w sobotę i niedzielę, w których to dniach Starostwo Powiatowe w [...] nie pracowało. W tych okolicznościach bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są podnoszone przez pełnomocnika żalącej argumenty o braku zweryfikowania daty doręczenia żalącej pisma z informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], na które to pismo żaląca wskazała w wyjaśnieniach z [...] lutego 2019 r. Zaznaczyć bowiem należy, że żaląca podczas wyjaśnień złożonych w dniu [...] lutego 2019 r. jako datę dowiedzenia się o decyzji środowiskowej wskazała daty wizyty w Starostwie Powiatowym w [...], a nie datę doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania wodnoprawnego, a daty te, żaląca jasno sprecyzowała, przy czym we wskazanych dniach nie mogła żaląca być w Starostwie Powiatowym w [...].

Zdaniem organu II instancji, żaląca powzięła informację o wydaniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego przebiegu obwodnicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]relacji [...] - [...], w dniu [...] stycznia 2015 r., zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu [...] marca 2015 r. został złożony z oczywistym przekroczeniem jednomiesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

Organ odwoławczy podkreślił, że wymienione w przepisie art. 148 k.p.a. terminy mają charakter materialno-prawny. Ich upływ powoduje niedopuszczalność uchylenia decyzji dotychczasowej. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do jej istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych.

SKO w [...]wyjaśniło, że ponieważ nie doszło do badania merytorycznego sprawy w trybie wznowieniowym, w tym pod kątem zaistnienia powoływanej przez żalącą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie jest możliwe odniesienie się do zarzutu dotyczącego braku prawidłowego doręczenia żalącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena tego zarzutu byłaby możliwa tylko wówczas, gdyby organ I instancji wznowił postępowanie i przeszedł do wspomnianej wcześniej, drugiej fazy postępowania wznowieniowego.

W skardze skarżąca reprezentowana przez adw. K.F. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) Naruszenie art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 i art. 80 k.p.a., przez brak zweryfikowania daty doręczenia skarżącej pisma z informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...]Zarządu Dróg Wojewódzkich ([...]ZDW), na które skarżąca wskazała w wyjaśnieniach z [...] lutego 2019 r., powołując się, że wiedzę o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia powzięła po wizycie w Starostwie na skutek rzeczonego zawiadomienia o wszczęciu postępowania;

2) Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dowolne wytypowanie przez organ daty pozyskania przez skarżącą wiedzy o wydaniu decyzji środowiskowej z [...] kwietnia 2011 r. w oparciu o niepełny materiał dowodowy;

3) Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę, że skarżąca o istnieniu decyzji środowiskowej z [...] kwietnia 2011 r. dowiedziała się z pisma [...]Zarządu Dróg Wojewódzkich ([...]ZDW), otrzymanego w dniu [...] stycznia 2015 r., podczas gdy z treści tego pisma nie wynika wprost informacja o wydaniu konkretnej decyzji, tj. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia z [...] kwietnia 2011 r. zmienionej decyzją z [...] lipca 2011 r., a zatem z lektury powyższego pisma skarżąca nie mogła powziąć informacji o istnieniu decyzji z [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzji zmieniającej z [...] lipca 2011 r.;

4) Naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania w sposobie prowadzenia postępowania oraz zasady przekonywania przez brak podjęcia próby wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi się kierują w kontekście stwierdzenia, że argumenty podnoszone przez skarżącą są bez znaczenia.

Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 §1 p.p.s.a., wniesiono o: 5) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na zasadzie art. 135 p.p.s.a. postanowienia go poprzedzającego; 6) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie skarżącej kolejno wydawane orzeczenia organów I i II instancji powielają dotychczas przyjętą argumentację i prezentują taki sam pogląd na temat rozstrzygnięcia, podejmując próbę dostosowania argumentacji do podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty podnoszone w zażaleniu jak i w niniejszej skardze są w wysokiej mierze tożsame, albowiem z punktu widzenia skarżącej rozstrzygnięcia pojawiające się w sprawie, choć każdorazowo inaczej redagowane, powielają taką samą argumentację.

W ocenie skarżącej, i tym razem organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W szczególności organ ignoruje kwestię źródła wiedzy o wydaniu przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji z [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzji zmieniającej z [...] lipca 2011 r. Skarżąca zaznaczała, że wiedzę o decyzji powzięła podczas wizyty w Starostwie po otrzymaniu pisma z informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] ([...]ZDW). Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia daty otrzymania przez skarżącą rzeczonego pisma.

Lektura uzasadnienia prowadzi do wniosku, że organ wybiórczo kładzie nacisk na te elementy wyjaśnień skarżącej, które bardziej odpowiadają tezie przyjętej przez organ. Tak jak w tym przypadku, organ wybiera jedynie element bardziej korzystny, czyli pokrycie się dat wskazanych przez skarżącą z sobotą i niedzielą, twierdząc, że takie wyjaśnienie jest dla organu w pełni satysfakcjonujące, a pozostałe argumenty skarżącej uznaje za bez znaczenia.

W tych okolicznościach zasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. - zasady zaufania oraz art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W ocenie skarżącej, organ unika dokonania oceny wyjaśnień skarżącej. Stwierdzenie, że podnoszone przez nią argumenty są bez znaczenia, zdecydowanie nie może być uznane za poczynienie wszechstronnego rozważania. Następnie, po tak przeprowadzonym postępowaniu, organ typuje kilka dat i wskazuje, że według jego oceny datą właściwą jest [...] stycznia 2015 r., czyli data otrzymania pisma z [...] stycznia 2015 r. Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]([...]ZDW).

Według skarżącej, z tego pisma nie wynika żadna informacja wprost mówiąca o tym, by Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję z [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzję zmieniającą w dniu [...] lipca 2011 r. Co istotne, mowa de facto jest o dwóch aktach administracyjnych wydanych w tym samym przedmiocie - środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Co więcej, sam organ we wcześniej prezentowanych argumentacjach poddawał pod wątpliwość jednoznaczność treści wynikającej z tego pisma, albowiem samo pismo dotyczyło konieczności uzyskania ponownych uzgodnień, a nie kwestii związanych z wydanymi dotychczas aktami administracyjnymi. Skarżąca uważa, że organ w dalszym ciągu nie rozstrzyga podnoszonych wątpliwości i zastrzeżeń co do treści tegoż pisma i uzasadnia rozstrzygnięcie zgodnie z jedyną, przyjętą przez siebie argumentacją, przy zupełnym pominięciu istniejących, wcześniej podnoszonych wątpliwości i zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie SKO w [...] z [...] września 2020 r.

Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona postanowienie SKO w [...] nie zostało wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. dotyczy granic związania sądu i organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego toku postępowania, zawartą w wyroku sądowym wydanym poprzednio w danej sprawie i mógłby być zatem naruszony jedynie w przypadku przekroczenia tych granic albo niewykonania owych wskazań (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 1961/20). Rację przyznać należy zatem Kolegium, że było związane oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z 30 stycznia 2020 r. W uzasadnieniu na str. 9 tego wyroku, WSA w Warszawie wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy dokona wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustali czy przyjęta przez organ I instancji data dowiedzenia się o decyzji przez skarżącą jest prawidłowa, jeżeli oceni inaczej, to wówczas określi jaka jest prawidłowa data dowiedzenia się przez skarżącą o decyzji środowiskowej, przedstawiając argumentację znajdującą oparcie w materiale dowodowym przemawiającą za takim ustaleniem.

Sąd orzekający w tym składzie doszedł do przekonania, że stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonym postanowieniu z [...] września 2020 r. odpowiada prawu i stanowi w szczególności realizację regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, a więc gdy nie ma możliwości zaskarżenia ich w trybie zwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3061/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Podobne stanowisko wyraża doktryna: "Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli mają miejsce przyczyny wznowienia taksatywnie określone w przepisach prawa procesowego" (Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, (red.) R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2017, s. 158). Ustawodawca wskazuje w art. 145-145b k.p.a. przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania.

Zagadnieniem decydującym o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy jest wyłącznie kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wniosek o wznowienie złożony został przez skarżącą na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wobec regulacji art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie ma ustalenie kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (por. np. wyroki NSA z 6 maja 2009 r., II OSK 714/08, z 19 sierpnia 2010 r., II OSK 1296/09 z 9 września 2011 r., II OSK 2407/10 oraz z 25 maja 2017 r., II OSK 2445/15).

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji środowiskowej.

W ocenie Sądu, SKO w [...]- mając na uwadze konkretne okoliczności tej sprawy - dokonało prawidłowej oceny materiału dowodowego. W polskiej procedurze administracyjnej obowiązuje uregulowanie wynikającego z art. 7 i art. 80 k.p.a., tj. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) pozwala jedynie na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Ocena dowodów przez organ staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem Sądu, ocena dowodów przeprowadzona przez orzekające w sprawie organy nie była dowolna i nie zostały przekroczone granice swobodnej oceny dowodów.

Sąd podziela stanowiska orzekających w sprawie organów, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skarżąca dowiedziała się o decyzji środowiskowej w styczniu 2015 r., jak podała podczas wyjaśnień złożonych w dniu [...] kwietnia 2015 r., a nie w toku postępowania prowadzonego przez Starostę [...] dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, jak wskazała we wniosku o wznowienie postępowania. W protokole spisanym w dniu [...] kwietnia 2015 r., ze złożenia wyjaśnień w sprawie wznowienia postępowania (k. 7 akt adm.) skarżąca odpowiadając na pierwsze pytanie – Kiedy dowiedziała się o postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej w ww. sprawie, odpowiedziała, że "W styczniu 2015 r. od kolegi".

W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie, zasadnie uznały organy dwóch instancji za niewiarygodne twierdzenie skarżącej, że o decyzji środowiskowej dowiedziała się w dniu [...] lub [...] lutego 2015 r., gdy otrzymała pismo ze Starostwa Powiatowego w [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, po otrzymaniu którego pojechała do Starostwa i wniosła uwagi do prywatnej melioracji znajdującej się na terenie jej gospodarstwa i wówczas dowiedziała się od pracowników Starostwa, że była już wydana decyzja środowiskowa. Skarżąca nie mogła bowiem udać się do Starostwa Powiatowego w [...] ani w dniu [...] lutego 2015 r., ani w dniu [...] lutego 2015 r. i dowiedzieć o decyzji środowiskowej, ponieważ w roku 2015 dni [...] lutego i [...] lutego 2015 r. wypadały odpowiednio w sobotę i niedzielę, w których to dniach Starostwo Powiatowe w [...] nie pracowało.

Bez znaczenia w ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy są podnoszone przez skarżącą w skardze argumenty dotyczące braku zweryfikowania daty doręczenia skarżącej pisma z informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], na które to pismo skarżąca wskazała w wyjaśnieniach z [...]lutego 2019 r.

Wskazać należy, że skarżąca podczas wyjaśnień złożonych w dniu [...] lutego 2019 r., w protokole z [...] lutego 2019 r. na okoliczność złożenia wyjaśnień w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (k. 126 akt adm.) jako datę dowiedzenia się o decyzji środowiskowej podała daty wizyty w Starostwie Powiatowym w [...] a nie datę doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania wodnoprawnego, a daty te, skarżąca jasno sprecyzowała. Według Sądu, orzekające organy wykazały, że we wskazanych dniach skarżąca nie mogła być w Starostwie Powiatowym w [...].

Podkreślenia wymaga, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której żądanie wznowienia dotyczy. Początek biegu tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Z punktu widzenia oceny, od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, istotne jest tylko to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.

W ocenie Sądu, skarżąca powzięła informację o wydaniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego przebiegu obwodnicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...]- [...] w dniu [...] stycznia 2015 r. Z tego powodu wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu [...] marca 2015 r. został złożony z oczywistym przekroczeniem jednomiesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

Dodatkowo wskazać należy, w piśmie [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]z [...] listopada 2014 r., znak: [...] skierowanym do pełnomocnika skarżącej adw. K.F. (k. 75 akt adm.) znajduje się informacja o następującej treści "W tym czasie, po przeprowadzeniu postępowania z udziałem społeczeństwa, w dniu [...] 04.2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji". Z treści tego pisma wynika wprost, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji. W piśmie [...]ZDW z [...] stycznia 2015 r. (k. 78 akt adm.) skierowanym wprost do skarżącej i odebranym osobiście przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2015 r. stwierdzono, że "[...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] poniósł do tej pory znaczne koszty związane z wykonaniem dokumentacji projektowej, a wprowadzenie oczekiwanych przez Państwo zmian, nie licząc konieczności uzyskania ponownych uzgodnień w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach spowodowałoby zwiększenie tych kosztów oraz odsunięcie na bliżej nieokreślony czas realizacji całej inwestycji". Cytowaną wyżej treść pisma z [...] stycznia 2015 r. należy odczytywać łącznie pozostałą jego treścią, z której wynika, że stanowi ono odpowiedź na pismo z [...] grudnia 2014 r. podpisane przez Mieszkańców Miasta [...]

Wyjaśnić należy, że dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie oraz jego treść, powinna pozwolić na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją (podobnie wyrok NSA z 5 marca 2014 r., I OSK 1941/12, LEX nr 1494710). W ocenie Sądu, treść pisma [...]ZDW z [...] stycznia bezsprzecznie dowodzi faktu pozyskania przez skarżącą wiedzy na temat wydania decyzji środowiskowej dotyczącej budowy drogi wojewódzkiej nr[...] (obwodnicy m. [...]). Z treści tego pisma wynika, że mieszkańcy Miasta [...] domagają się zmiany przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] i przesunięcie jej poza granice miasta.

Mając więc na uwadze fakt, że podniesione w skardze zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw, a Sąd nie dostrzegł również z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy skargę należało oddalić w całości, co Sąd uczynił działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.