IV SA/Wa 1052/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Rowiński, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), Protokolant st. ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania K. U. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] stycznia 2020 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Starosty T.z [...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Pismem z 25 marca 2019 r. skarżący wniósł do Dyrektora Zarządu Zlewni w P.o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej Starosty T. z [...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym dla Gminy Miasta T.na wykonanie robót w korycie rzeki W. oraz obiektów i robót na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią rzeki W. w T.na działce o nr ewid. [...] obręb [...]. Skarżący podniósł, że został pozbawiony możliwości udziału w postepowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, mimo że powinien być w nim stroną.

Postanowieniem z 11 września 2019 r., sygn. akt II OW 57/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Dyrektora Zarządu Zlewni w P.jako organ właściwy w sprawie.

Postanowieniem z [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Dyrektor Zarządu Zlewni w P.wznowił postępowanie w tej sprawie.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w P. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty T. z [...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym dla Gminy Miasta T..

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, utrzymując w mocy decyzję z [...] stycznia 2020 r., podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący nie posiada statusu strony w postępowanie o pozwoleniu wodnoprawnym dla Gminy Miasta T. na wykonanie robót w korycie rzeki W.oraz obiektów i robót na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią rzeki W. w T.na działce o nr ewid. [...] obręb [...], ponieważ urządzenie wodne, którego jest właścicielem nie znajduje się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zgodnie z art. 127 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest między innymi właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zdaniem organu, wykonanie dwóch kładek w km [...] rzeki W. oraz wykonanie ubezpieczenia brzegów tej rzeki w rejonie przyczółków kładek, nie powoduje oddziaływania na lokalizowane poniżej urządzenia wodne. Posadowienie przyczółków kładek poza górną krawędzią rzeki oraz konstrukcji eliminującej występowanie piętrzenia wody pomiędzy przyczółkami, ogranicza zasięg oddziaływania do miejsca posadowienia kładek. Ubezpieczenia skarp rzeki występujące w obrębie przyczółków kładek zostały tak wykonane, aby nie powodować utrudnień w przepływie wód. [...], którego właścicielem jest skarżący, wykorzystywany do piętrzenia wody na cele Małej Elektrowni Wodnej znajduje się w km [...] rzeki W., co lokalizuje go w znacznej odległości od przedmiotowej inwestycji i wyklucza jej bezpośredni wpływ na jego funkcjonowanie. Stosownie do art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego część opisowa operatu wodnoprawnego powinna określać stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedziby i adresów ich właścicieli. Wymóg określony tym przepisem ma służyć organowi do ustalenia wszystkich podmiotów uprawnionych do nieruchomości czy urządzeń wodnych, znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia, które ma być objęte pozwoleniem wodnoprawnym. Przedłożone przez inwestora w tym zakresie informacje zostały prawidłowo przedstawione. Nie było zasadne wskazywania skarżącego jako podmiotu znajdującego się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Po wznowieniu postępowania, organ przeprowadził postępowanie w celu zebrania materiału dowodowego i weryfikacji twierdzeń skarżącego co do posiadania statusu strony. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie posiada interesu prawnego w tej sprawie wynikającego z art. 127 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne.

W skardze K. U. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, oraz decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] stycznia 2020 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Starosty T. z [...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżący podniósł, że wykonanie robót i obiektów wymienionych w pozwoleniu wodnoprawnym kolidowało drastycznie z realizacją pozwolenia wodnoprawnego skarżącego na piętrzenie wody i korzystanie z wody spiętrzonej. Piętrzenie wody uniemożliwiało całkowicie wbicie pali pod przyczółki dwóch mostów żelbetonowo-stalowych, wykonanie fundamentów pod 6 podestów widokowych zlokalizowanych w korycie rzeki z umocnieniem skarp płytami ażurowymi. W części II punkt 5 kwestionowanej decyzji wpisano obowiązek usuwania wszelkich zanieczyszczeń w celu zapewnienia swobodnego przepływu wód. Jest to realizowane poprzez wrzucanie z Galerii i bulwarów oraz targowiska miejskiego drogą kanalizacji deszczowej wszelkich śmieci z rozległego centrum miasta. W 2017 r. została wykonana sieć kanalizacji deszczowej całego centrum miasta i podłączona do istniejącego starego wylotu ścieków deszczowych jednak bez basenów oczyszczania tych wód. Spowodowało to masowy napływ śmieci i ścieków sanitarnych wprost na moje ujęcie wody do Małej Elektrowni Wodnej z terenów gęsto zurbanizowanych, gdzie część obiektów nie jest podłączona do starej jeszcze istniejącej kanalizacji sanitarnej. W tej sprawie nie chodzi o to, czy wybudowanie dwóch zbędnych mostów do Galerii za publiczne pieniądze z dotacji UE oddziałuje na jaz i ujęcie wody zlokalizowane w zakresie blokowania przepływu wody, ale o to czy wykonanie robót budowlanych przy wznoszeniu obiektów jest możliwe przy normalnym piętrzeniu i korzystaniu z wody na jazie i ujęciu wody w km [...] rzeki W.. Skarżący zażądał rekompensaty za okres obniżenia piętrzenia wody, którego dokonał na prośbę wykonawcy robót budowlanych. Dodatkowo skarżący zakwestionowała nałożenia na niego kary pieniężnej za przepuszczanie wody zimą przez powierzchniowe urządzenia wodna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, i nie jest kwestionowane, postępowanie wznowieniowe dotyczy decyzji z [...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym, a zatem dla oceny przesłanki pozbawienia strony udziału w tym postępowaniu mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne z 2001 r.

W razie żądania wznowienia postępowania administracyjnego na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, w sytuacji gdy osoba żądająca wznowienia powołuje się na swój interes prawny, organ powinien wydać postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a., ponieważ ocena posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego może nastąpić już w toku postępowania wznowieniowego, przy zapewnieniu udziału tej osoby w tym postępowaniu (por. wyroki NSA z 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 893/09 oraz z 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 286/11). W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ wszczął postępowanie wznowieniowe celem zweryfikowania, czy skarżący posiada interes prawny w sprawie pozwolenia wodnoprawnego dla Gminy Miasta T.na wykonanie robót w korycie rzeki W.oraz obiektów i robót na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią rzeki W.w T.na działce o nr ewid. [...] obręb [...]. Skarżący powoływał się bowiem na to, że realizacja spornej inwestycji oddziałuje na jego urządzenie wodne. Orzekanie o interesie prawnym wnioskodawcy mieści się w ocenie przyczyny wznowienia, a ta może być określona tylko w trakcie podjętego postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 k.p.a.).

W postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 K.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 127 ust. 7 Prawa wodnego z 2001 r. do: 1) wnioskodawcy ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 2) właściciela wody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 3) właściciela urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; 4) właściciela istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 5) właściciela powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 6) uprawnionego do korzystania oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Tak więc właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego.

Przedłożone przez skarżącego dokumenty i pisma nie są wystarczające dla potwierdzenia tego, że należące do skarżącego urządzenie wodne ([...] wykorzystywany do piętrzenia wody na cele Małej Elektrowni Wodnej w km [...] rzeki W.) znajduje się w zasięgu oddziaływania urządzeń wodnych (dwóch kładek w km [...] rzeki W.oraz wykonanie ubezpieczenia brzegów tej rzeki w rejonie przyczółków kładek), a zatem, że jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący w istocie nie kwestionuje tego, że kładki i wykonane ubezpieczenia brzegów rzeki oddziałują na jego urządzenie wodne. Skarżący swój interes prawny upatruje w sposobie prowadzenia w 2018 r. robót budowlanych związanych z wykonaniem kładek i wykonaniem ubezpieczenia brzegów. Skarżący podniósł także, że nieprawidłowo jest oczyszczane miasto w okolicach galerii (obecnie korzystający z galerii wyrzucają śmieci do rzeki, które nie są sprzątane przez służby miejskie) oraz nie została wybudowana prawidłowa kanalizacja w mieście, brak jest basenów do oczyszczania wód deszczowych. Nie podważając tych zarzutów skarżącego i racjonalności ewentualnych jego wniosków co do tego jak powinna być wykonana kanalizacji w T., problemy te nie są przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego i nie prowadzą do uznania, że inwestycja objęta pozwoleniem wodnoprawnym oddziałuje na należące do skarżącego urządzenie wodne. Decyzja z [...] lutego 2016 r. Starosty T.dotyczyła udzielenia Gminie-Miasto T.na wykonanie: 1) dwóch kładek pieszo-rowerowych konstrukcji żelbetowo-stalowej nad rzeką W. o określonych parametrach, 2) ubezpieczenia brzegów rzeki w rejonie przyczółków tych kładek, 3) wykonanie obiektów i robót w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią wodami rzeki W. polegających na wykonaniu ścieżek pieszych, ścieżek rowerowych, placu do jazdy ekstremalnej, siłowni plenerowej, parku linowego, plaży krajobrazowej, podestów widokowych, obiektów małej architektury, budowy linii kablowej, remontu wlotu ścieków deszczowych i urządzeń do podczyszczenia ścieków poprzez wykonanie umocnienia skarp i terenu wokół wlotu ażurowymi płytami betonowymi ułożonymi na podsypce piaskowej, wycince i nasadzeniu drzew. Postępowaniem tym nie były objęte kwestie wprowadzania ścieków do wód (nie było to pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do wód). Skarżący nie wykazał, że wykonywanie kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego z [...] lutego 2016 r. oddziałuje na jego urządzenie wodne, ponieważ powołuje się na okoliczności, które dotyczą sposobu korzystania z bulwarów przy rzece oraz kwestie związane z odprowadzaniem zanieczyszczeń przez miasto. Z operatu wodnoprawnego (sporządzonego przez osobę uprawnioną do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie specjalizacji konst.-bud. i obiekty gospodarki wodnej) wynika, że rodzaj robót objętych pozwoleniem wodnoprawnym oraz staranne ich wykonanie i prowadzenie nie spowoduje kolizji z innymi urządzeniami wodnymi, a także że kładki nie będą miały wpływu na wody sąsiednie, ponieważ nie będą zakłócać swobodnego przepływu wód, nie będzie piętrzenia między przyczółkami. W konsekwencji, po przeanalizowaniu akt sprawy i argumentacji skarżącego, organ miał podstawy do przyjęcia, że skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z[...] lutego 2016 r. o pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ należące do niego urządzenie wodne nie znajdujące się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Odrębną kwestią jest natomiast kwestia możliwości ubiegania się przez skarżącego o odszkodowania w związku z obniżeniem piętrzenia wody na wniosek wykonawcy robót budowlanych w trakcie trwania tych robót (budowania kładek i umacniania brzegów). Kwestia ta nie podlega ocenie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę