IV SA/Po 469/25

IV SA/Po 469/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2025 r., znak [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu wpis od skargi uiszczony w kwocie 200 (słownie: dwieście 00/100 zł) złotych.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. Wójt Gminy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2025 r., znak [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Zaskarżona decyzja została wydana na skutek rozpoznania odwołania P. I. od decyzji Wójt Gminy jako organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z uwagi na brak uprawnień organu I instancji do wniesienia środka zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest w sposób bezwzględny na zasadzie skargowości, dlatego może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot.

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z powołanym przepisem o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja procesowa z art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji sądowoadministracyjnym występuje, gdy dany podmiot jest w stanie wskazać przepis prawa uprawniający go do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi, a przesłanka ta powinna zostać zbadana przez sąd już na wstępnym etapie, przed przejściem do oceny merytorycznej sprawy (por. uchwała NSA z 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04; postanowienia NSA z 10 lipca 2019 r. I OSK 1222/19).

W przedmiotowej sprawie skargę do sądu wniósł Wójt Gminy. Organem, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji był właśnie Wójt Gminy. Pozycja tego organu nie uległa zmianie.

Sąd wskazuje, że dopuszczenie możliwości złożenia skargi przez organ I instancji na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 815/09 przyjęcie koncepcji, w której gmina jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi mimo, że decyzję w pierwszej instancji wydał organ tej gminy, jest sprzeczne z istotą sprawiedliwości proceduralnej, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego. Oznaczałoby to sytuację, w której jedna ze stron postępowania administracyjnego (gmina) dokonywałaby władczego rozstrzygnięcia o prawach drugiej strony. Nie można przeciwstawiać samorządowi terytorialnemu – interesu prawnego jednostki, z przyznaniem przewagi prawom samorządu terytorialnego.

W uchwale NSA składu siedmiu sędziów z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 stwierdzono z kolei, że w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Nie do przyjęcia jest w związku z tym stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania - w zależności od etapu załatwiania sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że organ, który rozstrzygał sprawę administracyjną w I instancji, nie jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wydaną w tej sprawie decyzję organu odwoławczego, na mocy której decyzja organu I instancji została uchylona.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.