IV SA/Po 1946/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] [...] oraz stwierdziło wydanie decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] z naruszeniem prawa.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy T. P. dnia [...] października 2012 r. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., Gmina

Pismem z dnia [...] października 2015 r. H. W. wystąpiła do Wójta Gminy T. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej dla działek o numerach [...], [...] i [...] położonych w J. , gmina T. dla inwestycji polegającej na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L.. W uzasadnieniu Wnioskodawczyni poinformowała, że jako właścicielka działek o numerach [...], [...], [...] i [...] położonych w J. , które są działkami sąsiadującymi z terenem inwestycji i tym samym znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie została uznana za stronę tego postępowania. Ponadto H. W. w piśmie z dnia [...] października 2015 r. poinformowała Wójta Gminy T., iż o wydaniu wspomnianej decyzji z dnia [...] października 2012 r., [...], dowiedziała się w dniu [...] października 2015 r. od męża S. W.. Wspomniany wniosek został następnie przekazany przez Wójta Gminy T. wg właściwości pismem z dnia [...] października 2015 r., [...], do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako do organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr sprawy [...], odmówiło wszczęcia postępowania z wniosku H. W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T.. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez H. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr sprawy [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie i podtrzymało argumentację przedstawioną w rozstrzygnięciu organu z dnia [...] stycznia 2016 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. i nakazał doprecyzowania żądania wniosku H. W. z dnia [...] października 2015 r.

Pismami złożonymi dnia [...] grudnia 2016 r. oraz [...] stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do Wójta Gminy T. o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji środowiskowej [...] z dnia [...].10.2012 r. Jako powód wystąpienia z wnioskiem podano nieuznanie H. W. za stronę postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. [...] [...] Wójt Gminy T. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polecającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T.

Po wznowieniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy T. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] października .2012 r. Wójta Gminy T. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T. H. W., reprezentowana przez S. W., złożyła od wołanie od tej decyzji Wójta Gminy T. (data wpływu do Urzędu Gminy w T. [...] czerwca 2018 r.). Do wniesionego odwołaniu załączony został wydruk księgi wieczystej nr [...], dla nieruchomości stanowiącej własność H. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...], uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] [...] umorzył postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Wójta Gminy T. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T..

Od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła H. W., reprezentowana przez S. W. (data wpływu do Urzędu Gminy w T. [...] stycznia 2020 r.). Odwołanie nie zawierało uzasadnienia.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do Wójta Gminy T. o przekazanie zaktualizowanej karty informacyjnej przedsięwzięcia, przekazanej przez Inwestora Wójtowi Gminy T. pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. W odpowiedzi Wójt Gminy T. pismem dnia [...] kwietnia 2020 r., [...] [...] przekazał wnioskowany dokument.

Dnia [...] czerwca 2020 r. radca prawny T. Z. złożył do akt sprawy [...] pełnomocnictwo S. W., a następnie pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. przedstawił argumentację strony odwołującej się, zarzucając zaskarżonej decyzji administracyjnej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 105 § 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez uznanie, że odwołująca się nie posiadała legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy T. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T., a w konsekwencji uniemożliwienie odwołującej się wykonywania jej uprawnień jako strony. Dalej zarzucono naruszenie art. 84 kpa w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy była ona niezbędna w celu ustalenia, czy nieruchomość odwołującej się znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji uznanie przez organ I instancji, że nie znajduje się ona w tym obszarze, podczas gdy nieruchomość odwołującej się znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, gdyż jest ona położona ok. 80 m od nieruchomości objętej inwestycją. Podniesiono też naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w związku z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że odwołująca się nie mogła zostać uznana za stronę postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wójta Gminy T., gdyż nieruchomość odwołującej się znajdowała się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] [...] oraz stwierdziło wydanie decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] z naruszeniem prawa.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia [...] października 2016 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. H. W. wystąpiła o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia [...] października 2012 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że z porównania informacji wynikających z zaktualizowanej karty informacyjnej przedsięwzięcia z sierpnia 2012 r., księgi wieczystej [...] przedłożonej przez Skarżącą oraz systemu informacji przestrzennej prowadzonego przez P. O. G.-K. w P. (dostępnego na stronie internetowej), wynika, że w skład nieruchomości stanowiącej własność H. W., w dniu nabycia przymiotu ostateczności kwestionowanej decyzji wchodziły dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb R., gmina T.. Spośród wymienionych działek niewątpliwie dz. nr [...], obręb R. . obecnie (dz. nr [...] i [...], obręb J.), gmina T. położone były na terenie obejmującym zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, że dowodzą tego pośrednio zapisy karty, które wskazują położenie wspomnianych gruntów w zasięgu planowanej emisji hałasu generowanego przez inwestycję, a co obrazuje załączone do karty dane i wyniki rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku oraz mapa rozprzestrzeniania się hałasu (załącznik nr 3 do k.i.p.). Na tej podstawie Kolegium przyjęło, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że H. W. jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia (poprzez przewidywaną emisję hałasu). Stwierdzono, że, H. W. spełniała przesłanki do uczestnictwa w postępowaniu [...] w charakterze strony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono też, że z akt analizowanej sprawy wynika, że organ I instancji nie zapewnił możliwości czynnego uczestnictwa H. W. w sprawie stąd też zasadnym jest przyjęcie, że bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu [...] Z tej też przyczyny w wyniku ponownego rozpoznania sprawy [...] Kolegium dopatrzyło się naruszenia natury procesowej, które jednak ostatecznie nie miało, w ocenie Kolegium, wpływu na treść rozstrzygnięcia merytorycznego wydanego w sprawie przez Wójta Gminy T.. Wyjaśniono, że zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397) organ I instancji słusznie zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako wymienione w § 3 ust. 1 pkt 52b ww. rozporządzenia, tj. zabudowa przemysłowa lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a — przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Wobec powyższego przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, i dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Dalej wskazano, że organ wydający decyzję, po zasięgnięciu opinii P. I. S. w P. z dnia [...] września 2012 r. oraz R. D. O. Ś. w P. z dnia [...] października 2012 r., w drodze postanowienia ustalił, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem Inwestora nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią opinii sanitarnej P. P. I. S. w P. z dnia [...] września 2012 r., [...], źródłem zorganizowanej emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery będzie proces energetycznego spalania paliw w kotłowni zakładowej i praca agregatu prądotwórczego, natomiast źródłem niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych będzie proces spalania mieszanek paliw w silnikach pojazdów. Kotłownia wyposażona będzie w dwa kotły kondensacyjne zasilanie gazem ziemnym o mocy 1900 kW, a spaliny odprowadzane będą kominem o wysokości [...] m, na wewnętrznej ścianie kotłowni. Natomiast ruch komunikacyjny będzie generowany przez samochody osobowe i ciężarowe. W ocenie PPIS w P. stężenie gazów i pyłów powstających w ramach eksploatacji centrum dystrybucyjnego nie będą powodowały przekroczenia wartości określonych w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87). Dodatkowo PPIS w P. dokonał analizy, w ramach której ustalił, iż źródłem emisji hałasu funkcjonującego zakładu będą urządzenia wentylacyjne, urządzenia mechaniczne pracujące wewnątrz hali dystrybucyjnej i ruch komunikacyjny. Na terenie inwestycji po jej rozbudowie natężenie ruchu komunikacyjnego wynosić będzie [...] samochodów osobowych, [...] samochodów ciężarowych i [...] wózków akumulatorowych. Nowym źródłem emisji hałasu mają być także układ klimatyzacyjno - wentylacyjny rozbudowywanego centrum dystrybucyjnego. Dalej Kolegium zauważyło, że PPIS w P. ocenił iż planowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia normatywów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826 ze zm.). Wskazano dalej, że przedstawione w opinii R. D. O. Ś. w P. z dnia [...] października 2012 r., [...] obliczenia rozprzestrzeniania w powietrzu substancji wprowadzanych do powietrza ze źródeł emisji zorganizowanej wykazały, iż emisje te nie będą powodowały przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87). Nadto RDOŚ w P. ocenił, iż generowany przez inwestycje hałas pochodzący z ruchu samochodowego (pojazdów ciężarowych, pojazdów osobowych), urządzeń wentylacyjnych oraz maszyn i urządzeń pracujących wewnątrz hali dystrybucyjnej nie będzie powodował przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu ma granicy terenów chronionych akustycznie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826 ze zm.). RDOŚ w P. zwrócił także uwagę, iż najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej zlokalizowane są w odległości ok. [...] m od terenów planowanej inwestycji.

Kolegium wskazało, że na terenie inwestycyjnym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w J. dla działek o nr ewid. [...], [...], [...] - gmina T., zatwierdzony uchwałą Rady Gminy T. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., zgodnie z którym wspomniane działki przeznaczone są pod zabudowę techniczno-produkcyjną, teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów z dopuszczeniem zabudowy biurowo-administracyjnej oraz służącej wymaganiom pożarowym. Planowany sposób zagospodarowania nieruchomości jest zatem zgodny z planem.

Kolegium stanęło na stanowisku, że powtórna analiza materiału dowodowego we wznowionym postępowaniu nie wykazała, by przedsięwzięcie generowało ponadnormatywne oddziaływania na teren nieruchomości do której Skarżąca posiada tytuł prawny. Kolegium wskazało nadto, że ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie można rozumieć w sposób absolutny. Przeprowadzenie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem na celu wyeliminowanie ponadnormatywnego oddziaływania, bądź największą minimalizację negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Ze zgromadzonej w sprawie [...] dokumentacji wynika, że przedsięwzięcie polegające na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T., będzie zgodne z przepisami ochrony środowiska. Dowody zgromadzone w postępowaniu nie zostały zakwestionowane przez żadną ze stron postępowania (a także przez H. W.), natomiast organ nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, że przeprowadzona analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz fakt, że Skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów o charakterze merytorycznym w przedmiocie poprawności dokumentacji oraz zgodności inwestycji z obowiązującymi normami prawnymi, aktualnymi na dzień wydania decyzji administracyjnej, nie dało podstawy do stwierdzenia naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów prawa materialnego w wyniku wydania decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] października 2012 r., [...], a wyłączna wada postępowania ogranicza się do uprzednio opisanego naruszenia natury proceduralnej, polegającego na pominięciu w postępowaniu H. W. jako strony postępowania administracyjnego.

Ze względu brak możliwości orzekania przez organ administracji publicznej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 151 § 1 K.p.a. oraz rozbieżne ustalenia organów obu instancji w przedmiocie stanu faktycznego oraz stwierdzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze posiadanie przez H. W. prawa własności w stosunku do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (dające uprawnienie do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony), koniecznym stało się uchylenie decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] i wydanie nowej decyzji w przedmiotowej sprawie w oparciu o normę prawną wyznaczoną przez art. 151 § 2 ustawy K.p.a.

W przewidzianym prawem terminie H. W. wniosła skargę do sądu, a reprezentujący ją pełnomocnik zawodowy zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 § 1, art. 105 § 1, art. 127 § 2, art. 138 § 2, art. 151 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że pominięcie Skarżącej przez Wójta Gminy T. w prowadzonym przez niego postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] października 2012 r. [...] "przemawia zaledwie za uznaniem wydania tej decyzji z naruszeniem prawa, podczas gdy zdaniem Skarżącej wskazuje to na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa". Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 257; aktualnie: Dz.U. z 2021, poz. 735 - dalej jako: k.p.a.).

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek H. W., która podniosła, że pomimo przysługującego jej interesu prawnego, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] października 2012 r. [...] dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej dla działek o numerach [...], [...] i [...] – (dalej jako: Decyzja UŚ). Kontrolowane postępowanie zostało wywołane wnioskiem H. W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego Decyzją UŚ, w którym jako przesłankę wznowienia Skarżąca podała okoliczności wypełniające przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"). Zatem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało ocenić, czy Skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, którego dotyczyła Decyzja UŚ.

W związku z tym należy wyjaśnić, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże się z badaniem występowania ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71–art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 247, z późn. zm.; w skrócie "u.u.i.ś."). To zatem w tej ustawie należało poszukiwać w pierwszej kolejności przepisów pozwalających na ustalenie, czy określonemu podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Począwszy od 01 stycznia 2018 r. takim przepisem jest art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. – dodany przez ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566; aktualnie: Dz.U. z 2021, poz. 624 - dalej w skrócie "pr.wod.") – który stanowi aktualnie, że: " Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Jednakże zgodnie z przepisem przejściowym art. 545 ust. 1 pr.wod., cytowany art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. nie znajduje zastosowania do spraw dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które zostały wszczęte i niezakończone przed dniem 01 stycznia 2018 r.

Do takich postępowań znajdowała zastosowanie ogólna reguła z art. 28 k.p.a., w myśl której: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." W praktyce przyjmowano, że dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – poza samym wnioskodawcą (verba legis: "podmiotem planującym podjęcie realizacji przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.) – konieczne jest prawidłowe ustalenie terenu objętego relewantnym prawnie oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stroną był bowiem właściciel (inny podmiot dysponujący prawem rzeczowym do) nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem. Tym samym za podstawowe kryterium decydujące o uznaniu za stronę postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji przyjmowano stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zwykle owo oddziaływanie dotyczyło nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, aczkolwiek nie musiało to pozostawać regułą. Istotne znaczenie miał bowiem charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które mogły wpływać na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczyć mogło także niekiedy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (zob. np. wyrok WSA z 05.07.2018 r., IV SA/Po 393/18; por. też wyrok NSA z 15.05.2013 r., II OSK 108/12 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

Zestawiając zakres podmiotowy tak wykładanego w sprawach środowiskowych przepisu art. 28 k.p.a. z wprowadzoną od 1 stycznia 2018 r. regulacją art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. można stwierdzić, że co do zasady zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed 01 stycznia 2018 r., czyli pod rządem art. 28 k.p.a. – który jest relewantny dla weryfikacji kręgu stron postępowania zakończonego Decyzją UŚ – jak i bezspornie od tego dnia, czyli na tle art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia powinni być stronami postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań tego przedsięwzięcia.

Takie stanowisko trafnie zajęło również SKO w zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy zgodzić się z Kolegium, że H. W. była właścicielem nieruchomości, która znajdowała się w zasięgu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wynikającym z emisji hałasu.

Przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na rozbudowie oraz przebudowie C. D. L. J. zlokalizowano na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb J., gmina T.. Skarżąca uzasadniając swój interes prawnym wskazała, że jest właścicielem nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] (obręb J. , gm. T. dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], sąsiadującej z terenem inwestycji. W toku postępowania organ zweryfikował powyższe twierdzenia, słusznie uznając, że w skład nieruchomości stanowiącej własność H. W., zapisanej w księdze wieczystej [...] w dniu nabycia przymiotu ostateczności kwestionowanej Decyzji UŚ wchodziła działka nr [...]. Ponadto zgodzić należy się z organem II instancji, iż działka ta położona jest na terenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – co obrazują izolinie Wyników obliczeń poziomu dźwięku dB(A) w zestawieniu z załącznikiem mapowym do Karty informacyjnej przedsięwzięcia z sierpnia 2012 r.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że nieruchomości Skarżącej znajdowały się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a co za tym idzie – że H. W. spełniała przesłanki do uczestnictwa w postępowaniu zakończonym Decyzją UŚ w charakterze strony. Tymczasem z akt analizowanej sprawy wynika, że – jak słusznie stwierdziło SKO – organ I instancji nie zapewnił możliwości czynnego udziału H. W. w sprawie, stąd też zasadnym jest przyjęcie, że bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym Decyzją UŚ.

Tym samym w kontrolowanej sprawie ziściła się pozytywna przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zarazem jednak nie ulega wątpliwości, że w sprawie tej wystąpiła także przesłanka negatywna, określona w art. 146 § 1 k.p.a., gdyż od doręczenia stronom postępowania Decyzji UŚ upłynęło już ponad 5 lat. Dowody doręczenia Decyzji UŚ znajdują się w aktach sprawy i wynika z nich, ze doręczenia ostatniej ze stron postępowania dokonano [...] października 2012 r.

Z treści art. 146 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że upływ określonego w nim terminu (tu: pięcioletniego) stanowi negatywną przesłankę uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji dotychczasowej. Termin ten, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, iż decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa.

W sytuacji gdy – tak, jak w kontrolowanej sprawie – zaszła pozytywna przesłanka wznowienia (tu: z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i jednocześnie wystąpiła przesłanka negatywna, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., organ, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, z której powodu nie może uchylić decyzji.

Z tych też względów należało uznać, że decyzja Wójta z [...] stycznia 2020 r., jako zawierająca wadliwe rozstrzygnięcie (umarzające postępowanie), zasadnie została przez SKO uchylona, a orzekając w to miejsce co do istoty, organ II instancji trafnie stwierdził, że Decyzja UŚ została wydana z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji pozostaje zatem spójne z jej uzasadnieniem.

Natomiast Sąd nie podziela poglądu prawnego przyjętego przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym organ administracji publicznej, stwierdziwszy upływ terminu, o którym mowa art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a., "nie może wyłącznie poprzestać na takim stwierdzeniu, gdyż musi także dokonać ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy". Sąd w niniejszym składzie stoi bowiem na stanowisku, że z upływem terminu "przedawnienia" określonego w art. 146 § 1 p.p.s.a. nie wiąże się wyłącznie niemożność uchylenia decyzji dotychczasowej (tu: Decyzji UŚ), ale również brak kompetencji organu do ponownego merytorycznego (verba legis: "co do istoty") rozpoznania sprawy zakończonej tą decyzją. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1783/15 (CBOSA), iż "postanowienie o wznowieniu postępowania, wydawane na podstawie art. 149 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wynika z niego, iż po wydaniu postanowienia organ bada, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazana jako podstawa wznowienia, a następnie bada istotę sprawy, mając na względzie obowiązujące przepisy, w tym przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania. Jednak zakres rozpoznania sprawy, co należy szczególnie podkreślić, zależy od tego, czy w sprawie istnieją przeszkody do uchylenia decyzji z art. 146 § 1 k.p.a., czy też przeszkody takie nie wystąpiły. W wypadku wystąpienia takiej przeszkody zakres rozpoznania sprawy określa art. 151 § 2 k.p.a. Pełne badanie «istoty sprawy» ma natomiast miejsce wówczas, gdy organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo gdy odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że w jego ocenie, w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.). Z przepisu art. 149 § 2 k.p.a. wynika więc, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy, lecz nie nakłada na organ obowiązku badania tej istoty w każdej sytuacji. Zakres rozpoznania sprawy określają bowiem przepisy o wznowieniu postępowania. W sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji z § 1 art. 146 k.p.a., organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia jest bowiem stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji" (por. też wyroki WSA: z 31.01.2019 r., IV SA/Po 830/19; z 13.09.2018 r., IV SA/Po 1003/17; z 27.08.2014 r., IV SA/Po 694/14 – CBOSA).

Upływ terminu przedawnienia (tu: 5-letniego), jako negatywna przesłanka uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym, ma charakter bezwarunkowy, skutkujący – niezależnie od okoliczności które to spowodowały – bezwzględnym zakazem merytorycznego orzekania w sprawie (por. m.in. wyroki NSA: z 07.03.2018 r., I OSK 2455/14; z 29.01.2015 r., I OSK 1142/13, z 08.01.2014 r., II GSK 1780/12; z 18.02.2010 r., I OSK 561/09; dostępne w CBOSA). Termin pięcioletni – jak to już wyżej wskazano – chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, iż decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa (nie przewidział takiej możliwości ustawodawca), nie może być on przywrócony (nie jest terminem, do którego zachowania obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ), a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych.

W świetle powyższych uwag Kolegium bezpodstawnie, zdaniem Sądu w niniejszym składzie, analizowało istotę sprawy zakończonej wydaniem Decyzji UŚ i stwierdzało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy wydaniu Decyzji UŚ nie doszło do naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów prawa materialnego – kwestia ta nie mogła już bowiem podlegać badaniu na tym etapie postępowania: po upływie pięcioletniego okresu "przedawnienia".

Powyższe uchybienie nie ma jednak żadnego wpływu ma treść zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Jak to już bowiem wyżej wskazano, słusznie Kolegium, uznawszy, że zaszły przesłanki wznowienia postępowania, uchyliło decyzję Wójta z [...] stycznia 2020 r., a wobec zaistnienia negatywnej przesłanki, tj. upływu 5-letniego terminu "przedawnienia", stwierdziło wydanie Decyzji UŚ z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia okoliczności, z powodu których nie uchyliło Decyzji UŚ.

Na marginesie Sąd zauważa, że literalna wykładnia art. 151 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, iż okoliczności, z powodu których organ nie może uchylić decyzji dotychczasowej (tu: Decyzji UŚ), zasadniczo powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w tej samej części orzeczenia organu administracji, co stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa – a więc nie tylko w jego uzasadnieniu, ale przede wszystkim w jego sentencji (rozstrzygnięciu).

W kontrolowanej sprawie, co prawda, SKO nie wskazało w sentencji zaskarżonej decyzji okoliczności, z powodu których nie uchyliło Decyzji UŚ, to jednakże w sposób wyraźny powyższe zakomunikowało w uzasadnieniu swej decyzji. Z tych też względów Sąd uznał, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż niezasadnie Kolegium uznało, że pominięcie Skarżącej przez Wójta Gminy T. w prowadzonym przez niego postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] października 2012 r. [...] "przemawia zaledwie za uznaniem wydania tej decyzji z naruszeniem prawa, podczas gdy zdaniem Skarżącej wskazuje to na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa" należy wskazać, że w niniejszej sprawie – zgodnie z wnioskiem Skarżącej – postępowanie prowadzono w sprawie wznowienia postępowania. Skarżąca powołała się na przesłankę wznowieniową (pozbawienia strony udziału w postępowaniu) Stosownie do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. IV SA/Po 561/16 organ doprecyzował żądanie wniosku H. W. z dnia [...] października 2015 r. Pełnomocnik Skarżącej oświadczył w piśmie z [...] stycznia 2017 r. (data wpływu do organu) że "zwraca się ponownie o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji środowiskowej [...] z dnia [...].10.2012". Żądanie wznowienia postępowania z tej przyczyny, że Skarżąca jako właścicielka działki nr [...] nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji [...] z dnia [...].10.2012 zawarto też w piśmie złożonym w Urzędzie Gminy T. [...] grudnia 2016 r. Ani w toku postępowania , ani w skardze do Sądu Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego tych ustaleń nie kwestionuje. O skutku ustalenia, że w sprawie ziściła się przesłanka wznowieniowa, ale decyzji nie można uchylić na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. przesądził sam ustawodawca, stanowiąc, że w takiej sytuacji organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Ustalenie przez organ, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa wiąże się z wszczęciem i prowadzeniem postępowania w innym z trybów nadzwyczajnych, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Uwagę na te okoliczność zwracał Sąd zobowiązując organ do wyjaśnienia żądania wniosku Skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że pozbawienie strony bez jej winy udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Na tę właśnie przesłankę (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) powołuje się Skarżąca od 2015 r. domagając się wznowiena postępowania. Nie można zatem organowi zarzucić naruszenia prawa skoro prowadził postępowanie zgodnie z żądaniem wniosku i wydał rozstrzygnięcie przewidziane przez ustawodawcę w art. 151 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.