IV SA/Po 171/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 lipca 2022 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile na rzecz skarżącej N. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych:

Dnia [...] sierpnia 2020r. (data wpływu do Urzędu Gminy w R. ) D. W. -J. (dalej również: "Inwestor") wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr [...] w R. , obręb R., gmina R., powiat o. (k. 3 akt adm.).

Planowane przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 34 lit. b i 35 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839) do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzanie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane, w związku z czym dnia [...] września 2020r. Wójt Gminy R. poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (k. 16 akt adm.).

Pismem z dnia [...] września 2020r. Wójt Gminy R. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. o wydanie opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz ze wskazaniem ewentualnego zakresu raportu (k. 19, 20, 21 akt adm.).

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia (k. 43 akt adm.), wskazując w pkt. I.3 wymagania z zakresu hydrologii i ochrony środowiska gruntowo-wodnego obejmujące:

1)Przedstawienie informacji dotyczących warunków hydrogeologicznych i geologicznych terenu planowanego przedsięwzięcia.

2)Uwzględnienie usytuowania przedsięwzięcia względem cieków powierzchniowych oraz wód podziemnych, w szczególności ścisłego kontaktu hydraulicznego wód powierzchniowych z wodami podziemnymi, a co za tym idzie możliwości migracji zanieczyszczeń z powierzchni terenu w głąb ziemi.

3)Przedstawienie informacji wymienionych w pkt. 1 i 2 na załącznikach graficznych w postaci mapy geologicznej, mapy hydrogeologicznej oraz przekrojów hydrogeologicznych.

4)Przedstawienie informacji dotyczących planowanego monitoringu lokalnego wód gruntowych (podanie lokalizacji i głębokości posadowienia piezometrów).

5)Załączenie dokumentacji hydrogeologicznej określającej stan czystości środowiska gruntowo-wodnego na terenie realizacji inwestycji (przedstawienie wyników badań wody gruntowej i gleby - geochemiczny stan zerowy wód podziemnych, jako stan wyjściowy).

6)Opisanie możliwego wpływu przedsięwzięcia na wszystkie komponenty środowiska hydrogeologicznego oraz przedstawienie rozwiązań mających na celu ograniczenie negatywnego wpływu planowanej inwestycji na te komponenty.

7)Przedstawienie rozwiązań mających na celu ochronę środowiska gruntowo-wodnego.

Wójt Gminy R. podzielił stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który stwierdził iż istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na wątpliwości wskazane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. w zakresie wpływu inwestycji m. in. na warunki gruntowo - wodne oraz oddziaływanie hałasu na środowisko oraz brak danych w zakresie budowy geologicznej terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie.

Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021r. nałożył na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko (k. 77 akt adm.).

Dnia [...] lutego 2021 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone (k. 79 akt adm.), a następnie postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 87 akt adm.), wobec faktu, że dnia [...] marca 2021 r. Inwestor przedstawił opracowany [...] marca 2021 r. Raport (zielony skoroszyt) obejmujący część pt. "Raport Oddziaływania na Środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr [...], obręb R., gmina R." (k. 86 akt adm.).

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. (k. 97 akt adm.) RDOŚ poinformował Inwestora, że złożony przez niego Raport wymaga uzupełnienia m.in. w zakresie hydrogeologii. W pkt 5 lit. f pisma z dnia [...] maja 2021 r. RDOŚ wskazał, że "w ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. nie jest możliwa prawidłowa ocena wpływu stacji paliw na środowisko gruntowo-wodne bez przedstawienia szczegółowych informacji z zakresu hydrogeologii dotyczących stricte terenu planowanego przedsięwzięcia oraz wskazanie warunków realizacji inwestycji zabezpieczających środowisko przed negatywnym wpływem przedmiotowej inwestycji z uwzględnieniem obowiązujących przepisów w tym zakresie. W związku z powyższym, Inwestora zobowiązano do szczegółowego opisania warunków hydrogeologicznych terenu przedsięwzięcia obejmujących, w szczególności:

- budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne w obrębie działki objętej wnioskiem i działek sąsiednich, w tym warunki występowania wód podziemnych (np. głębokość występowania, stopień izolacji) i charakterystykę warstw wodonośnych (np. kierunki spływu),

- wskazanie głównego użytkowego poziomu wodonośnego w obrębie terenu inwestycji oraz wyjaśnienie, czy jest on izolowany od powierzchni utworami słabo przepuszczalnymi,

- wskazanie za pomocą obliczeń czasu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w kierunku najbliższych wód powierzchniowych oraz czasu przesączania się zanieczyszczeń z powierzchni ziemi (spod zbiornika) do pierwszego poziomu wodonośnego,

- dokumentacji, na podstawie której określono warunki hydrogeologiczne zalecono dołączyć w wersji elektronicznej (CD)".

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] maja 2021 r. Inwestor poinformowała RDOŚ, że "na obecnym etapie, nie jest w posiadaniu dokumentacji hydrogeologicznej. W raporcie zostały opisane elementy hydrogeologii na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych i mapowych udostępnianych przez Państwowy Instytut Geologiczny. Wykonanie pełnej dokumentacji hydrogeologicznej nastąpi na etapie projektowania. Wykonanie pełnej dokumentacji na etapie decyzji środowiskowej rodzi duże koszty w sytuacji, kiedy nie ma pewności czy inwestycja będzie realizowana. Wobec powyższego inwestor zwraca się z prośbą o uwzględnienie informacji zawartych w raporcie ooś pod warunkiem, że na etapie projektowania inwestycji dokumentacja zostanie wykonana" (k. 129 akt adm.).

Uznając, że doszło do omyłki pisarskiej popełnionej w opiniach w zakresie numeru działki, na której realizowana będzie inwestycja (było dz. nr [...], winno być dz. nr [...]), dnia [...] sierpnia 2021 r. Wójt Gminy R. zwrócił się do organów opiniujących o sprostowanie treści przedmiotowych opinii (k. 137 akt adm.). Również sam Wójt Gminy R. dokonał sprostowania omyłki w tym zakresie, w nawiązaniu do postanowień Nr [...] z dnia [...].02.2021r. oraz [...].04.2021r. (k. 148 akt adm.).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowił uzgodnić uwarunkowania realizacji spornego przedsięwzięcia.

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycja polegającej na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr [...] w R. , obręb R., gmina R., powiat o. .

W przewidzianym prawem terminie odwołanie od tej decyzji wniosła N. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w R. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 pkt 2 ppkt d Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3b w zw. z art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia.

Skargę do sądu administracyjnego wywiodła N. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium. W skardze powtórzono zarzuty odwołania, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 pkt 2 ppkt d Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3b w zw. z art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021, poz. 2373 – dalej jako: u.i.o.ś.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 – dalej jako: k.p.a.).

Pierwszą kwestią która przesądziła o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jest sposób sformułowania rozstrzygnięcia przez Wójta Gminy R.. Organ I instancji rozstrzygnięcie zawarł w punktach oznaczonych numerami I-X. W punkcie III rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano: "w projekcie budowlanym należy uwzględnić rozwiązania chroniące środowisko przed oddziaływaniem inwestycji na poszczególne komponenty środowiska jakie przedstawiono w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzonym w marciu 2021 r. przez E. >i jego uzupełnieniach< oraz zgodnie z warunkami określonymi w pkt II decyzji oraz załączniku nr 1". Z treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt. II decyzji Wójta Gminy R. nie wynika ani które >konkretnie< uzupełnienia należy uwzględnić (z jakich dat pochodzące), ani jakie >konkretnie< rozwiązania chroniące środowisko należy uwzględnić. Tak przedstawiające się rozstrzygnięcie z całą pewnością nie zostało sformułowane jasno i precyzyjnie, ani w sposób jednoznaczny dla stron, czego wymagają zasady praworządności i budowania zaufania do organów władzy publicznej (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 648). Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jednoznaczny i zupełny i nie może ono wynikać z uzasadnienia decyzji (wyrok NSA z dnia 26 października 1995 r. sygn. akt SA/Po 1024/95 oraz wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 1995 r. sygn. akt III SA 1225/94). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z woli ustawodawcy, rozstrzygnięcie decyzji musi być jednoznaczne i komunikatywne. Tym wymogom decyzja organu I instancji nie odpowiada i już tego powodu musiała ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Dla prawidłowego odczytania intencji organu I instancji, co do treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt II konieczne jest nie tylko odwołanie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ale wręcz skorzystanie akt, w których znajdują się "uzupełnienia" raportu o oddziaływaniu na środowisko. Bez akt sprawy w ogóle nie jest możliwe poznanie treści wydanego rozstrzygnięcia. Niemniej nawet dysponując aktami sprawy można mieć wątpliwości, co do jego treści. Organ II instancji zaakceptował bez zastrzeżeń wadliwe w tym zakresie działanie organu I instancji, co przesądziło o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji Kolegium. W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy, konieczne stało się zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

Kolejną kwestią, która w ocenie Sądu została przeprowadzona wadliwie, jest ustalenie żądania samego wniosku. Nie ma żadnych wątpliwości, że inicjujący postępowanie wniosek dotyczył działki nr [...] (k. 3 akt adm.). Niesporne jest, że Raport opracowany dnia [...] marca 2021 r. (zielony skoroszyt) dotyczył dz. nr [...]. Niemniej jednak odpowiadając na ostatnie wezwanie RDOŚ (z dnia [...] maja 2021 r.), Inwestor w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. (data wpływu – [...] czerwca 2021 r. – k. 130 akt adm.) opisuje przedsięwzięcie przewidziane do realizacji na działce nr [...] ( a nie [...]). Również Uzupełnienie do Raportu dotyczy przedsięwzięcia pn. "Budowa stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą na dz. nr [...], obręb R., gmina R." (k. 129 akt adm.). W takim przypadku Wójt powinien był wezwać Inwestora do jednoznacznego podania jakiej działki dotyczy żądanie złożonego przez niego wniosku. To wnioskodawca jest bowiem dysponentem wniosku. Tymczasem, w badanej sprawie Wójt przyjął, że postępowanie dotyczyło dz. nr [...], a nie dz. nr [...] i stwierdził, że "omyłka (...) stanowi konsekwencję błędnego wskazania działki w samym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, mapa ewidencyjna i wypis z ewidencji gruntów jednoznacznie wskazują, iż postępowanie dotyczyło dz. nr [...], obręb R." (k. 137 akt adm.). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Wójt zmodyfikował żądanie wniosku, nie wyjaśniając w istocie, jaka jest wola wnioskodawcy, który w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. (data wpływu – [...] czerwca 2021 r. – k. 130 akt adm.) podtrzymywał, że przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji na działce nr [...]. W tej sytuacji wszystkie dalsze ustalenia w istocie wymykają się merytorycznej kontroli.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej należało wziąć pod uwagę fakt, że u.i.o.ś. w art. 33 - 38 i 59 - 70 oraz 73 - 85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a postępowanie które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 59 pkt 1 u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja m.in. planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1..

W okolicznościach badanej sprawy Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą, zakwalifikowanego jako przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 34 lit. b i 35 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019, poz. 1839).

Zagadnieniem wokół którego zasadniczo ogniskuje się spór w badanej sprawie jest kwestia obowiązku przedłożenia przez Inwestora dokumentacji hydrogeologicznej. Koncentrując się na tym zagadnieniu, należy stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko skargi, co do tego, że w świetle zawartości akt sprawy, decyzje zostały wydane co najmniej przedwcześnie. Nie ulega wątpliwości, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując >bardzo konkretnie< w pkt. I.3 wymagania z zakresu hydrologii i ochrony środowiska gruntowo-wodnego obejmujące:

1)Przedstawienie informacji dotyczących warunków hydrogeologicznych i geologicznych terenu planowanego przedsięwzięcia.

2)Uwzględnienie usytuowania przedsięwzięcia względem cieków powierzchniowych oraz wód podziemnych, w szczególności ścisłego kontaktu hydraulicznego wód powierzchniowych z wodami podziemnymi, a co za tym idzie możliwości migracji zanieczyszczeń z powierzchni terenu w głąb ziemi.

3)Przedstawienie informacji wymienionych w pkt. 1 i 2 na załącznikach graficznych w postaci mapy geologicznej, mapy hydrogeologicznej oraz przekrojów hydrogeologicznych.

4)Przedstawienie informacji dotyczących planowanego monitoringu lokalnego wód gruntowych (podanie lokalizacji i głębokości posadowienia piezometrów).

5)Załączenie dokumentacji hydrogeologicznej określającej stan czystości środowiska gruntowo-wodnego na terenie realizacji inwestycji (przedstawienie wyników badań wody gruntowej i gleby - geochemiczny stan zerowy wód podziemnych, jako stan wyjściowy).

6)Opisanie możliwego wpływu przedsięwzięcia na wszystkie komponenty środowiska hydrogeologicznego oraz przedstawienie rozwiązań mających na celu ograniczenie negatywnego wpływu planowanej inwestycji na te komponenty.

7)Przedstawienie rozwiązań mających na celu ochronę środowiska gruntowo-wodnego.

Jakkolwiek, Inwestor przedstawił opracowany 06 marca 2021 r. Raport (zielony skoroszyt) obejmujący część pt. "Raport Oddziaływania na Środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr [...], obręb R., gmina R.", to nie ulega wątpliwości, że literalnie w nim wskazano, że "budowę geologiczną w rejonie m. R. i planowanego przedsięwzięcia ustalono na podstawie analizy >archiwalnych< profili geologicznych oraz opracowań regionalnych, także dostępnych map geologicznych (dla arkusza [...]); szczegółowej mapy geologicznej Polski (J. Szałajewicz, 2003 r.) oraz mapy hydrogeologicznej Polski (J. Stanicki, 2000 r.)".

W tej sytuacji RDOŚ poinformował Inwestora, że złożony Raport wymaga uzupełnienia m.in. w zakresie hydrogeologii, co zostało przez organ szczegółowo dookreślone w pkt. 5. pisma z dnia [...] maja 2021 r. (k.97 akt adm.). RDOŚ, który ponownie – [...] maja 2021 r. – wezwał Inwestora, wskazał, że "w ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. nie jest możliwa prawidłowa ocena wpływu stacji paliw na środowisko gruntowo-wodne bez przedstawienia szczegółowych informacji z zakresu hydrogeologii dotyczących stricte terenu planowanego przedsięwzięcia oraz wskazanie warunków realizacji inwestycji zabezpieczających środowisko przed negatywnym wpływem przedmiotowej inwestycji z uwzględnieniem obowiązujących przepisów w tym zakresie.". W związku z tym RDOŚ – ponownie – wezwał Inwestora do "szczegółowego opisania warunków hydrogeologicznych terenu przedsięwzięcia" obejmujących w szczególności: "budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne w obrębie działki objętej wnioskiem i działek sąsiednich, w tym warunki występowania wód podziemnych (np. głębokość występowania, stopień izolacji) i charakterystykę warstw wodonośnych (np. kierunki spływu); wskazać główny użytkowy poziom wodonośny, w obrębie inwestycji oraz wyjaśnić czy jest on izolowany od powierzchni utworami słabo przepuszczalnymi; wskazać za pomocą obliczeń czas rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w kierunku najbliższych wód powierzchniowych oraz czas przesączania się zanieczyszczeń z powierzchni ziemi (spod zbiornika) do pierwszego poziomu wodnośnego".

W odpowiedzi na to wezwanie Inwestor, pismem z dnia [...] maja 2021 r. (data wpływu – [...] czerwca 2021 r.) wskazał, że "na obecnym etapie nie jest w posiadaniu dokumentacji hydrogeologicznej. W raporcie zostały opisane elementy hydrogeologii na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych i mapowych udostępnianych przez Państwowy Instytut Geologiczny. Wykonanie pełnej dokumentacji hydrogeologicznej nastąpi na etapie projektowania. Wykonanie pełnej dokumentacji na etapie decyzji środowiskowej rodzi duże koszty w sytuacji, kiedy nie ma pewności czy inwestycja będzie realizowana." (pkt. 5 lit. f – k. 126 akt adm.).

Pomimo treści odpowiedzi udzielonej przez Inwestora i de facto braku wykonania wezwania RDOŚ z [...] maja 2021 r. - w części - dotyczącej dokumentacji hydrogeologicznej Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] postanowił uzgodnić uwarunkowania realizacji spornego przedsięwzięcia. Zważywszy na fakt, że postanowienie to nie podlegało zaskarżeniu (art. 77 ust. 7 u.i.o.ś.) rzeczą Wójta, a następie Kolegium była jego ocena w kontekście konkretnych uwarunkowań badanej sprawy. Przed wydaniem decyzji, właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Z przepisu art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o. wynika obowiązek uzgodnień lecz "organ występujący o uzgodnienie" powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej (por. K. Gruszecki, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2014 r., IV SA/Po 717/13, z 5 października 2016 r., II SA/Bd 425/16). W badanej sprawie organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań powinien był w badanej sprawie, w porozumieniu z RDOŚ wyjaśnić, jakie ustalenia przesądziły o tym, że RDOŚ wydał postanowienie uzgadniające w dniu [...] lipca 2021 r., pomimo, że Inwestor nie przedłożył dokumentacji, do przedstawienia której był wzywany przez RDOŚ pismem z dnia [...] maja 2021 r. i bez której – jak wskazywał w tym piśmie RDOŚ – "nie jest możliwa prawidłowa ocena wpływu stacji paliw na środowisko gruntowo-wodne" . W okolicznościach badanej sprawy strona Skarżąca – konsekwentnie – podnosi zarzut, że w tym zakresie Raport pozostaje niekompletny. Pośrednio wnioski te potwierdza treść wezwania RDOŚ z dnia [...] maja 2021r. Pomimo to organy obydwu instancji bezkrytycznie stwierdziły, że Raport w tym zakresie jest kompletny. Stanowisko organów obydwu instancji nie zostało w tym zakresie de facto uzasadnione. Jakkolwiek, formalnie organy odnoszą się do zarzutów w tym zakresie, to w istocie nie wyjaśniają sedna sprawy, a mianowicie, w jaki sposób pomimo braku przedstawienia przez Inwestora stosownych badań hydrogeologicznych stała się możliwa prawidłowa ocena wpływu stacji paliw na środowisko gruntowo-wodne. Tymczasem, powinno to szczegółowo zostać uzasadnione, z odniesieniem się do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności do Raportu, jego uzupełnień i postanowienia organu uzgadniającego.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma dostarczyć wiążących informacji dla organów orzekających na kolejnym etapie realizacji inwestycji celem skonkretyzowania wymagań ochrony środowiska (art. 86 u.i.o.ś). Organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma więc obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.) zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji.

Dlatego tak istotne znaczenie ma to, aby organ administracji dokonał rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. W konsekwencji organ I instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organów jest również sprawdzenie wszystkich materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ustalenia zawarte w raporcie mogą służyć wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko wówczas, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Natomiast skuteczność zarzutów wobec raportu może być zróżnicowana w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyroki NSA z: 26 marca 2015 r., II OSK 2032/13; 28 sierpnia 2014 r., II OSK 464/13; 5 marca 2015 r., II OSK 1858/13; 20 stycznia 2012 r., II OSK 2094/10; 18 maja 2016 r., II OSK 2151/14).

Zauważyć też należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym inwestora będącym dowodem w postępowaniu administracyjnym i podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok NSA z 14 września 2021 r., sygn. III OSK 528/21) i jest dowodem z dokumentu, który jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy zabrakło w istocie tej oceny Raportu – w części – dotyczącej oceny hydrogeologicznej. I słusznie zarzuty w tym zakresie formułuje strona skarżąca. Podkreślić należy, że Sąd nie przesądza, że w oparciu o przedstawioną organom dokumentację przeprowadzenie takiej oceny jest możliwe, ale zważywszy na kategoryczną treść wezwania RDOŚ z [...] maja 2021 r., kwestia ta powinna zostać wyjaśniona i zgodnie z zasadą budowania zaufania do organów władzy publicznej i zasada przekonywania (art. 8 i art. 9 k.p.a.) szczegółowo udokumentowana oraz omówiona w uzasadnieniu decyzji.

W kwestii emisji hałasu, RDOŚ wziął pod uwagę ocenę akustyczną oddziaływań skumulowanych, z uwzględnieniem: węzła betoniarskiego, zakładu meblarskiego "N. ", zakładu tapicerskiego i suszarni drewna (s. 5 uzasadnienia postanowienia RDOŚ z [...] lipca 2021 r. – k. 118 akt sąd.). Również ustalenia RDOŚ dotyczące rozprzestrzeniania substancji w powietrzu nie uwzględniają istnienia stacji paliw w sąsiedztwie, na co wskazywano w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odwołaniu podniesiono, że "w obszarze 100m od planowanego przedsięwzięcia znajduje ię inna stacja paliw", czego w ocenie strony skarżącej nie wzięto pod uwagę w toku postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania - w tym zakresie - Kolegium jedynie wskazało, że zawarte w aktach administracyjnych informacje "są wiarygodne i ponieważ nie zakwestionował ich organ uzgadniający, uznać je należy za wystarczające" (s. 15 uzasadnienia decyzji Kolegium). Takiego działania organu II instancji nie można uznać za prawidłowe, a stwierdzone uchybienie ocenić należało jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

W tej też sytuacji, z uwagi na niejednoznaczne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć, merytoryczne odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi nie było możliwe.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio determinowały treść obu decyzji Sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie ich z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) p.p.s.a. o czym, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (200 zł).

Rozpoznając ponownie sprawę organ musi poczynić jednoznaczne ustalenia faktyczne, w szczególności wyjaśnić treść żądania wniosku w zakresie lokalizacji planowanej inwestycji i udokumentować je w aktach sprawy. Dalej należy dokonywać rzeczywistej weryfikacji stanowiska organu współdziałającego (RDOŚ) i jeżeli organ uzna, że jest to potrzebne, zwrócić się do RDOŚ o udzielenie dodatkowych informacji. Następnie organ musi ocenić przedłożoną dokumentację w jej całokształcie, a wydając decyzję przedstawić jej uzasadnienie znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym i odnoszące się do zgłoszonych przez Skarżącą Spółkę w toku postępowania administracyjnego zarzutów.